Oświadczenie

Oświadczenie to pismo, w którym jednoznacznie przedstawiasz swoją wolę albo potwierdzasz stan faktyczny. Brzmi niepozornie, a często wywołuje skutki prawne: odrzucenie spadku, wypowiedzenie umowy czy zgłoszenie kolizji to wszystko oświadczenia.

Oświadczenie woli a oświadczenie wiedzy

To rozróżnienie decyduje o tym, jak pismo zostanie potraktowane.

Oświadczenie woli zmienia stan prawny: odrzucasz spadek, wypowiadasz umowę, udzielasz pełnomocnictwa. Kodeks cywilny mówi, że wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją dostatecznie (art. 60 Kodeksu cywilnego).

Oświadczenie wiedzy stwierdza fakt: potwierdzasz, że pojazd był ubezpieczony, że dokument zaginął, że osiągnąłeś określony dochód. Niczego nie zmienia, za to musi być prawdziwe. Gdy przepis szczególny każe złożyć je pod rygorem odpowiedzialności karnej, nieprawda w takim piśmie jest przestępstwem.

Co powinno zawierać oświadczenie

• Oznaczenie składającego: imię i nazwisko, adres, a gdy adresat tego wymaga, PESEL albo numer dokumentu tożsamości.
• Adresata, jeżeli oświadczenie jest komuś składane.
• Jednoznaczną treść. To najważniejsza część. Formułuj ją jako zdanie twierdzące: co oświadczasz, czego to dotyczy, od kiedy i w jakim zakresie. Oświadczenie napisane warunkowo albo ogólnikowo bywa bezskuteczne.
• Cel, czyli po co je składasz i w jakiej sprawie.
• Datę i własnoręczny podpis.

Kiedy potrzebna jest forma szczególna

Zwykłe oświadczenie wystarczy w większości spraw, ale nie zawsze. Do zachowania formy pisemnej trzeba złożyć własnoręczny podpis (art. 78 Kodeksu cywilnego); jej elektronicznym odpowiednikiem jest oświadczenie opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78¹ KC).

Część oświadczeń wymaga więcej. Oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub notariuszem (art. 1018 § 3 KC), a czasu jest sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 KC). Szczegóły opisujemy w poradniku o tym, jak i w jakim terminie odrzucić spadek.

Od kiedy oświadczenie działa

Oświadczenie woli składane innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 KC). Liczy się więc możliwość zapoznania się, a nie faktyczne przeczytanie. Dlatego przy oświadczeniach z terminem warto wysyłać je listem poleconym i zachować dowód nadania.

Jak Prawomat pomaga

Opisz, czego dotyczy oświadczenie i komu je składasz. Prawomat dobierze formę, zredaguje jednoznaczną treść i wskaże, czy w Twojej sprawie potrzebna jest forma szczególna. Gotowe pismo pobierzesz w PDF albo Wordzie.