Oświadczenie o wyrażeniu zgody na rozwód bez orzekania o winie

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy małżonkowie proszą sąd o odstąpienie od winy

Sytuacje są zwykle dwie. Pierwsza: dostajesz odpis pozwu, w którym małżonek żąda rozwodu z Twojej wyłącznej winy, i ustalacie, że nikt nikogo w sądzie rozliczał nie będzie. Druga: rozstajecie się spokojnie, pozew od początku zawiera wniosek o zaniechanie orzekania o winie, a Ty masz go potwierdzić.

Jak napisać sam pozew, opisujemy przy pozwie o rozwód. Tutaj chodzi o oświadczenie drugiego małżonka, bez którego wniosek nie działa.

Co ta zgoda robi

Zasadą jest badanie winy z urzędu: orzekając rozwód, sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia (art. 57 § 1 KRO). Nikt o to wnosić nie musi.

Wyjątek jest jeden. Na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie, a wtedy następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków winy nie ponosił (art. 57 § 2 KRO). Całą wagę niesie tu przymiotnik zgodne: żądanie musi pochodzić od obojga, jedna strona sama tego nie załatwi. Zdanie o skutkach wygląda na formalność, a przesądza o alimentach.

Alimenty dla byłego małżonka, czyli realna cena tej zgody

Kodeks zna dwa reżimy alimentów między rozwiedzionymi małżonkami i to wina decyduje, który z nich wchodzi w grę.

Reżim podstawowy, art. 60 § 1 KRO. Rozwiedziony małżonek, którego nie uznano za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Po rozwodzie bez winy jesteście w tej sytuacji oboje, a progiem pozostaje niedostatek.

Reżim rozszerzony, art. 60 § 2 KRO. Gdy jedno z małżonków uznano za wyłącznie winne, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie tego drugiego może orzec obowiązek przyczyniania się do zaspokajania jego usprawiedliwionych potrzeb, chociażby nie znajdował się on w niedostatku. Zgoda na zaniechanie orzekania o winie zamyka tę drogę, bo po takim wyroku winnego nie ma.

Termin, art. 60 § 3 KRO. Obowiązek wobec byłego małżonka wygasa, gdy uprawniony zawrze nowe małżeństwo. Gdy zobowiązanym jest małżonek, którego nie uznano za winnego, wygasa dodatkowo z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że sąd na żądanie uprawnionego przedłuży ten termin ze względu na wyjątkowe okoliczności. Po rozwodzie bez winy pięcioletni zegar tyka więc w obie strony.

Roszczenie alimentacyjne na wypadek rozwodu zgłasza się w toczącej się sprawie: wnioskiem na rozprawie w obecności drugiego małżonka albo w piśmie, które trzeba mu doręczyć (art. 444 KPC).

Jak zgłosić wniosek i jak go cofnąć

Osobnego druku nie ma i nie ma go dokąd zanieść. Stanowisko zgłaszasz w toczącej się sprawie: w odpowiedzi na pozew, w piśmie procesowym opatrzonym sygnaturą akt albo do protokołu rozprawy.

Cofnąć wniosek można, dopóki sąd nie wyda wyroku. Skoro art. 57 § 2 KRO wymaga żądania zgodnego, musi ono być zgodne w chwili orzekania. Cofnięcie przez którekolwiek z małżonków wyłącza wyjątek i przywraca regułę z art. 57 § 1 KRO. Sprawa biegnie dalej, sąd bada jednak, kto doprowadził do rozkładu pożycia, a to oznacza świadków, dokumenty i dłuższe postępowanie.

Jest też skutek dla portfela: po uprawomocnieniu się wyroku sąd z urzędu zwraca połowę opłaty od pozwu, jeżeli rozwód orzeczono na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Czego ta zgoda nie załatwia

Rozkład pożycia trzeba wykazać tak samo. Sąd rozwiąże małżeństwo tylko wtedy, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 KRO), a rozstrzygnięcia nie można oprzeć wyłącznie na uznaniu powództwa ani na przyznaniu faktów (art. 431 KPC). W każdej sprawie o rozwód sąd zarządza dowód z przesłuchania stron (art. 432 KPC), więc na salę idziecie oboje. Krócej bywa wtedy, gdy pozwany uznaje żądanie pozwu, a wspólnych małoletnich dzieci nie ma: sąd może wtedy ograniczyć postępowanie dowodowe do przesłuchania stron (art. 442 KPC).

Dzieci zostają poza tą umową. Niezależnie od winy sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, o kontaktach i o kosztach utrzymania oraz wychowania dziecka (art. 58 § 1 KRO). Podobne pisma znajdziesz wśród oświadczeń.

Najczęstsze błędy

• Przekonanie, że wystarczy zgoda jednej strony. Art. 57 § 2 KRO wymaga żądania obojga małżonków.
• Traktowanie braku winy jak zamknięcia tematu alimentów. Art. 60 § 1 KRO działa dalej, tylko progiem jest niedostatek.
• Mylenie alimentów dla byłego małżonka z alimentami na dziecko. O tych drugich sąd rozstrzyga w wyroku rozwodowym, a wina nie ma tu znaczenia (art. 58 § 1 KRO).
• Uznawanie pięciu lat z art. 60 § 3 KRO za termin nieprzekraczalny. Sąd może go przedłużyć na żądanie uprawnionego, gdy przemawiają za tym wyjątkowe okoliczności.
• Liczenie na to, że zgoda zwolni Was z dowodzenia rozkładu pożycia (art. 431 i art. 432 KPC).

Napisz oświadczenie w Prawomacie: wskażesz sąd, sygnaturę i dane obojga małżonków, a dostaniesz gotowe pismo do akt sprawy.