Oświadczenie o odrzuceniu spadku

Odrzucenie spadku to formalne oświadczenie, którym rezygnujesz z dziedziczenia po zmarłym. Sięgasz po nie przede wszystkim wtedy, gdy spadek jest zadłużony i nie chcesz brać na siebie długów spadkodawcy.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie o odrzuceniu spadku

Kiedy i po co odrzucić spadek

Odrzucasz spadek jako spadkobierca powołany do dziedziczenia z ustawy albo z testamentu. Kodeks cywilny daje Ci trzy drogi: przyjęcie wprost, przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucenie (art. 1012 KC). Jeśli zamiast rezygnacji wolisz spadek przyjąć, poprowadzi Cię strona oświadczenie o przyjęciu spadku.

Najczęstszy powód odrzucenia to długi. Gdy wiesz, że spadkodawca zostawił niespłacone kredyty czy zaległości przewyższające wartość majątku, odrzucenie zdejmuje z Ciebie odpowiedzialność za te zobowiązania. Bywa też, że rezygnujesz z udziału na rzecz kogoś z rodziny albo nie chcesz przejmować kłopotliwej nieruchomości.

Podstawa prawna i termin 6 miesięcy

Oświadczenie o odrzuceniu spadku składasz w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku (art. 1015 par. 1 KC). Zwykle liczysz ten termin od chwili, gdy poznałeś śmierć spadkodawcy i wiesz, że po nim dziedziczysz. Brak oświadczenia w tym czasie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 par. 2 KC), więc samo milczenie nie odrzuca spadku.

Skutek odrzucenia sięga daleko. Spadkobiercę, który odrzucił spadek, traktuje się tak, jakby nie dożył jego otwarcia (art. 1020 KC). Twój udział przechodzi wtedy na dalszych spadkobierców, w tym na Twoje dzieci, także małoletnie. Dlatego po odrzuceniu za siebie zwykle odrzuca się spadek również w imieniu dzieci.

Od 15 listopada 2023 roku obowiązuje tu ważna zasada. Odrzucenie w imieniu małoletniego wymaga zezwolenia sądu, a na czas trwania tego postępowania bieg sześciomiesięcznego terminu ulega zawieszeniu (art. 1015 par. 1(1) KC). Zgody na odrzucenie za dziecko w toku sprawy o stwierdzenie nabycia spadku udziela sąd spadku (art. 640(1) KPC).

Gdzie złożyć: sąd czy notariusz

Oświadczenie o odrzuceniu spadku możesz złożyć przed sądem albo u notariusza (art. 1018 par. 3 KC). Właściwy jest sąd rejonowy miejsca, w którym mieszkasz lub przebywasz. U notariusza sporządzisz oświadczenie od ręki w formie aktu notarialnego, w sądzie składasz wniosek o odebranie oświadczenia. Niezależnie od wybranej drogi oświadczenie ostatecznie trafia do sądu spadku.

Koszty zależą od tego, którą drogę wybierzesz. Sąd pobiera opłatę stałą 100 zł za odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 49 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). U notariusza za samo oświadczenie zapłacisz najwyżej 50 zł netto, powiększone o VAT i koszt wypisów aktu notarialnego. Pozostałe pisma spadkowe zebraliśmy na stronie oświadczeń.

Co powinno zawierać oświadczenie

Treść oświadczenia spadkowego porządkuje art. 641 KPC. W piśmie o odrzuceniu powinny znaleźć się:

• Twoje dane: imię, nazwisko, adres i PESEL.
• Oznaczenie spadkodawcy: imię, nazwisko, datę i miejsce śmierci oraz jego ostatnie miejsce zwykłego pobytu.
• Tytuł powołania, czyli wskazanie dziedziczenia z ustawy albo z testamentu, wraz z datą, w której dowiedziałeś się o powołaniu.
• Wyraźne oświadczenie, że spadek odrzucasz w całości.
• Wskazanie znanych Ci spadkobierców i testamentów.
• Odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy jako załącznik.

Najczęstsze błędy

• Przekroczenie terminu. Po sześciu miesiącach bez oświadczenia spadek uznaje się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza, a spóźnione odrzucenie nie wywoła skutku.
• Pominięcie dzieci. Skoro Twój udział przechodzi na zstępnych, odrzucenie tylko za siebie często nie zamyka sprawy w rodzinie.
• Odrzucenie za małoletniego bez zezwolenia sądu. Bez tej zgody oświadczenie złożone w imieniu dziecka jest wadliwe.
• Zwykły e-mail albo pismo bez poświadczenia. Odrzucenie składasz przed sądem lub notariuszem, samą wiadomością tego nie załatwisz.
• Próba wycofania decyzji. Złożonego oświadczenia o odrzuceniu nie można odwołać (art. 1018 par. 2 KC), dlatego przemyśl je wcześniej.

Oświadczenie przygotuje generator

Zamiast redagować pismo od zera, odpowiedz w Prawomacie na kilka pytań. Dostaniesz gotowe oświadczenie o odrzuceniu spadku z Twoimi danymi, oznaczeniem spadkodawcy oraz wskazaniem tytułu powołania i daty, w której się o nim dowiedziałeś, gotowe do złożenia przed sądem lub notariuszem.

Napisz oświadczenie o odrzuceniu spadku