Oświadczenie do KRUS

Prowadzisz gospodarstwo, a obok niego własną firmę, i KRUS przypomina o oświadczeniu, które trzeba złożyć do końca maja? To nie jest formalność dla świętego spokoju. Od tego jednego pisma zależy, czy dalej płacisz składki rolnicze, czy z tytułu działalności przechodzisz na wyższe składki w ZUS.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie do KRUS

Kiedy piszesz oświadczenie do KRUS

Najczęstszy powód to roczna kwota graniczna. Jeśli jako rolnik albo domownik prowadzisz obok gospodarstwa pozarolniczą działalność gospodarczą i chcesz zostać w KRUS, co roku potwierdzasz, że Twój należny podatek dochodowy z firmy nie przekroczył ustawowego limitu. Bez tego potwierdzenia Kasa zakłada, że warunek nie jest spełniony.

Pod hasłem “oświadczenie do KRUS” kryją się też inne pisma z życia rolnika. Zgłaszasz rozpoczęcie albo zakończenie działalności gospodarczej, zmianę powierzchni użytków rolnych po kupnie lub sprzedaży ziemi, podjęcie zatrudnienia czy podleganie innemu ubezpieczeniu, a także zwykłą zmianę danych. To wszystko okoliczności, które wpływają na Twoje ubezpieczenie, więc Kasa musi o nich wiedzieć. Ta strona skupia się na najważniejszym przypadku, czyli oświadczeniu o kwocie granicznej.

Podstawa prawna i termin

Oświadczenie o kwocie granicznej opiera się na art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Rolnik, który przez co najmniej trzy lata podlegał ubezpieczeniu w pełnym zakresie i rozpoczął działalność gospodarczą, może w nim zostać, jeżeli spełnia warunki ustawy, a należny podatek z firmy nie przekracza rocznej kwoty granicznej. Potwierdzasz to do 31 maja każdego roku, za poprzedni rok podatkowy, składając oświadczenie albo zaświadczenie z urzędu skarbowego.

Sama kwota graniczna zmienia się co roku. Podlega waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług, a minister właściwy do spraw rozwoju wsi ogłasza ją w obwieszczeniu w Monitorze Polskim. Aktualną wartość na dany rok znajdziesz na stronie KRUS. Nie przepisuj limitu sprzed kilku lat, bo bywa już nieaktualny.

Osobno działa ogólny obowiązek informacyjny z art. 37 ustawy. Nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni masz zgłosić Kasie okoliczności, które mają wpływ na ubezpieczenie, oraz ich zmiany. Ten termin dotyczy właśnie zdarzeń takich jak start czy koniec działalności albo zmiana powierzchni gospodarstwa.

Forma, skutki i odwołalność

Oświadczenia nie składasz u notariusza. To zwykłe pismo na urzędowym druku KRUS, ewentualnie zastąpione zaświadczeniem z urzędu skarbowego. Wystarczy prawdziwa treść, data i Twój podpis.

Skutki bywają poważne. Jeśli spóźnisz się z oświadczeniem albo przekroczysz limit, ubezpieczenie rolnicze ustaje z dniem, do którego miałeś złożyć pismo. Z tytułu prowadzonej firmy podlegasz wtedy obowiązkowo ubezpieczeniu w ZUS, na ogólnych zasadach dla przedsiębiorców. Jeśli w tym czasie pobierałeś świadczenia z KRUS mimo braku podstaw, mogą one zostać uznane za nienależnie pobrane i podlegać zwrotowi z odsetkami; zasady zwrotu ustawa odsyła do przepisów emerytalnych i systemowych (art. 52).

Złożonego oświadczenia nie da się po prostu cofnąć. To, co możesz zrobić, to poprawić je i uzupełnić brakujące dane, gdy się pomyliłeś. Ustawa nie przewiduje przy tym przywrócenia uchybionego terminu z art. 5a, więc na spóźnienie nie ma prostego lekarstwa administracyjnego. Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją Kasy, drogą nie jest odwołanie do wyższego urzędu, tylko do sądu. Więcej o pismach rolnika znajdziesz wśród oświadczeń, w tym oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej.

Gdzie i jak złożyć

Oświadczenie kierujesz do placówki terenowej lub oddziału regionalnego KRUS właściwego dla miejsca, w którym prowadzisz działalność rolniczą. Załatwisz to podczas wizyty w placówce, listownie albo elektronicznie, a rozpoczęcie firmy zgłaszasz zwykle już przy wniosku CEIDG. Druk oświadczenia pobierzesz ze strony KRUS.

Gdy w grę wchodzi decyzja Prezesa Kasy, na przykład o ustaniu ubezpieczenia, odwołanie wnosisz do sądu okręgowego, czyli sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Pismo składasz za pośrednictwem tej jednostki KRUS, która wydała decyzję, w ciągu miesiąca od jej doręczenia (art. 36 ustawy). Postępowanie w takich sprawach jest wolne od kosztów sądowych.

Co powinno zawierać oświadczenie o kwocie granicznej

• Twoje dane: imię i nazwisko, adres, PESEL i numer w ewidencji KRUS, jeśli go znasz.
• Wskazanie adresata, czyli właściwej placówki terenowej lub oddziału regionalnego KRUS.
• Powołanie się na art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
• Oświadczenie, że należny podatek z działalności za dany rok nie przekroczył rocznej kwoty granicznej.
• Rodzaj i zakres prowadzonej działalności oraz formę opodatkowania.
• Datę rozpoczęcia działalności gospodarczej.
• Datę i własnoręczny podpis.

Najczęstsze błędy

• Spóźnienie po 31 maja. Termin jest sztywny, a jego uchybienie ustawa traktuje jak ustanie ubezpieczenia rolniczego.
• Milczenie zamiast pisma. Brak oświadczenia działa tak samo źle jak przekroczenie limitu i wypycha Cię do ZUS.
• Stary limit. Kwota graniczna zmienia się co roku, więc sprawdź aktualną wartość, zanim podpiszesz oświadczenie.
• Zapomniane zgłoszenie zmian. Start i koniec działalności czy zmianę powierzchni gospodarstwa zgłaszasz w 14 dni (art. 37), nie raz na rok.
• Nieprawdziwe dane. Zawyżenie lub zatajenie faktów grozi zwrotem nienależnie pobranych świadczeń z odsetkami.

Oświadczenie ułoży za Ciebie generator

Zamiast szukać właściwego druku, odpowiedz w Prawomacie na kilka pytań. Dostaniesz gotowe oświadczenie do KRUS z Twoimi danymi, wskazaniem placówki, powołaniem na art. 5a oraz potwierdzeniem o nieprzekroczeniu rocznej kwoty granicznej, gotowe do podpisu.