Oświadczenie eksportera - dowód preferencyjnego pochodzenia towaru

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Przygotuj dokument w generatorze

Kiedy eksporter je sporządza

Odbiorca chce zapłacić obniżone albo zerowe cło u siebie. Preferencja obejmuje tylko towary pochodzące w rozumieniu umowy Unii z jego krajem, a wykazujesz to Ty, bo znasz materiały i produkcję.

Dowody do zerowej stawki podatku przy eksporcie i przy dostawie wewnątrzunijnej opisuje osobna strona: oświadczenie VAT. Numer EORI i status AEO to formalności rejestracyjne w KAS, które pochodzenia nie potwierdzają.

Gdy Unia nie ma umowy preferencyjnej z krajem odbiorcy, kontrahent prosi zwykle o świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia. Wystawiają je organy celne na wniosek eksportera, na wzorze z rozporządzenia Ministra Finansów z 19 sierpnia 2016 r. Ten dokument nie daje żadnej preferencji.

Trzy dowody pochodzenia i próg 6 000 EUR

Umowy starszej generacji, na przykład z krajami PEM i AKP oraz z Wietnamem, opierają się na świadectwie EUR.1 od organu celnego albo na deklaracji pochodzenia na fakturze. Deklarację wystawi każdy unijny eksporter dla przesyłki do 6 000 EUR, a powyżej tej kwoty potrzebujesz statusu upoważnionego eksportera.

Umowy nowej generacji, czyli CETA, EPA z Japonią, Singapur, Nowa Zelandia i TCA z Wielką Brytanią, zniosły EUR.1 na rzecz oświadczenia o pochodzeniu. Granica 6 000 EUR działa tu tak samo, tylko warunkiem po jej przekroczeniu jest numer w systemie zarejestrowanych eksporterów REX. Próg wynika z reguł konkretnej umowy, więc sprawdź go w tej, którą stosujesz.

Skąd bierzesz treść

Treści nie redagujesz. Podaje ją załącznik do umowy: w TCA załącznik 7, w umowie z Nową Zelandią załącznik 3-C. Przepisujesz ją wiernie, w wersji językowej dopuszczonej przez ten załącznik; przy TCA administracja skarbowa zaleca angielską, żeby nie było wątpliwości co do brzmienia. W umowie z Japonią oświadczenie wskazuje dodatkowo kryterium pochodzenia.

Miejsce: faktura albo inny dokument handlowy, który jednoznacznie identyfikuje towar. Przy TCA podpis nie jest wymagany, a jedno oświadczenie obejmie wiele identycznych wysyłek.

Czym udowadniasz pochodzenie

Regułę dla swojego towaru odczytujesz z umowy: albo powstał w Unii w całości, albo przeszedł tu wystarczające przetworzenie według reguły przypisanej do jego kodu taryfowego. Kumulacja pozwala uznać za pochodzące materiały z krajów objętych tym samym systemem.

Jeżeli nie jesteś producentem, status materiałów potwierdzają deklaracje dostawców, pojedyncze albo długoterminowe na okres do 24 miesięcy. Przy TCA musisz je mieć przed sporządzeniem oświadczenia, nie po. Autentyczność potwierdza świadectwo informacyjne INF4, wystawiane przez organ celny na Twój wniosek. Komplet trzymasz przez okres z umowy, przy TCA co najmniej 4 lata.

Gdzie uzyskasz REX i upoważnienie

Wniosek o rejestrację w REX składasz przez PUESC, a rejestr prowadzi Izba Administracji Skarbowej w Poznaniu. Pozwolenie dla upoważnionego eksportera wydaje naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwego dla siedziby firmy: musisz zapewnić możliwość weryfikacji pochodzenia i nie mieć cofniętego upoważnienia w ostatnim roku. Numer działa w całej Unii.

Podstawa jest unijna: kodeks celny z rozporządzeniami wykonawczym i delegowanym, a szczegóły reguł rozstrzyga załącznik do umowy z danym krajem. Inne pisma firmowe znajdziesz na liście oświadczeń.

Co się dzieje przy nieprawdziwym oświadczeniu

Kraj przywozu może zweryfikować pochodzenie po odprawie, na żądanie własnego organu celnego i we współpracy z organami unijnymi. Gdy weryfikacja pochodzenia nie potwierdzi, preferencję się zawiesza albo odmawia, a cło płaci importer i zwykle wraca z tym do Ciebie na podstawie kontraktu.

Nieprawidłowe deklaracje są też powodem cofnięcia pozwolenia. Wobec kontrahenta odpowiadasz za szkodę z nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 Kodeksu cywilnego), bo dowód pochodzenia jest elementem umowy sprzedaży.

Formuły o świadomości odpowiedzialności karnej tu nie dopisuj. Uruchamia ją przepis ustawy przewidujący odebranie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 233 § 6 Kodeksu karnego), a treść dowodu wyznacza załącznik do umowy.

Najczęstsze błędy

• Deklaracja na fakturze powyżej 6 000 EUR bez upoważnienia albo bez numeru REX.
• Tekst z przypadkowego szablonu zamiast brzmienia z aktualnego załącznika.
• Oświadczenie na słowo dostawcy, przed zebraniem deklaracji dostawców.
• Mylenie EUR.1 ze świadectwem niepreferencyjnego pochodzenia; EUR.1 działa tylko tam, gdzie umowa je przewiduje.
• Jedno oświadczenie na wszystkie rynki, choć każda umowa ma własne reguły i własny wzór.