Oświadczenie do umowy zlecenia

Podpisujesz zlecenie i dostajesz do wypełnienia kartkę z listą pytań. Uczysz się? Masz etat gdzie indziej? Chcesz chorobowe? Zleceniodawca jest płatnikiem składek i zaliczek, a bez Twoich odpowiedzi nie ma jak ustalić, co zgłosić do ZUS i ile potrącić z wypłaty.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie zleceniobiorcy

Kiedy składasz oświadczenie zleceniobiorcy

Najlepiej razem z podpisaniem umowy, na pewno przed pierwszą wypłatą. Zleceniodawca ma tylko 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia na zgłoszenie Cię do ZUS (art. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Drugi moment to każda zmiana: koniec studiów, utrata etatu, 26. urodziny, kolejne zlecenie. Wtedy składasz nowe oświadczenie, bo stare przestało być prawdziwe.

Nie ma jednego urzędowego druku. Ustawa nie zna formularza o nazwie “oświadczenie zleceniobiorcy”. To zleceniodawca układa je pod swoje obowiązki płatnika, więc u dwóch firm może wyglądać inaczej, a i tak pyta o to samo.

Jedna uwaga na 2026 rok: pełne oskładkowanie wszystkich umów cywilnoprawnych bywa zapowiadane od lat, ale nie obowiązuje. Nadal decyduje zbieg tytułów opisany niżej.

Podstawa prawna: decyduje zbieg tytułów

Umowa zlecenia sama w sobie jest tytułem do ubezpieczeń (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej). Z zasady obowiązkowe są emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, a chorobowe pozostaje dobrowolne (art. 11 ust. 2). Czy faktycznie zapłacisz społeczne, zależy od tego, jakie inne tytuły masz w tym samym miesiącu. Reguły zbiegu opisuje art. 9, a progiem jest minimalne wynagrodzenie za pracę: w 2026 r. 4806 zł brutto.

Cztery sytuacje: w której jesteś

Uczeń lub student do 26. urodzin. Nie podlegasz obowiązkowo emerytalnemu ani rentowemu (art. 6 ust. 4), a w ślad za tym odpada zdrowotna. Ze zlecenia nie idzie do ZUS ani złotówka. Trzy pułapki: zwolnienie kończy się z dniem 26. urodzin, status studenta gaśnie z dniem egzaminu dyplomowego, a uczestnik szkoły doktorskiej studentem nie jest, więc jego zlecenie jest normalnie oskładkowane.

Etat u innego pracodawcy. Jeśli z umowy o pracę masz co najmniej minimalne wynagrodzenie, ze zlecenia płacisz wyłącznie składkę zdrowotną, a emerytalna i rentowa są dobrowolne (art. 9 ust. 1 i 1a). Przy niepełnym etacie poniżej minimalnej zlecenie też trzeba oskładkować.

Zlecenie to Twój jedyny tytuł albo masz ich kilka. Obowiązkowe są składki z tytułu, który powstał najwcześniej (art. 9 ust. 2). Kolejne zlecenia dochodzą dopiero wtedy, gdy podstawa z pierwszego jest w danym miesiącu niższa od minimalnego wynagrodzenia, i to aż suma podstaw ten próg osiągnie (art. 9 ust. 2c). Dlatego zleceniodawca pyta o kwoty z pozostałych umów, a nie tylko o ich istnienie.

Zlecenie z własnym pracodawcą lub wykonywane na jego rzecz. Tu ZUS traktuje Cię jak pracownika (art. 8 ust. 2a). Pełne składki, przychód sumowany z etatem, żadnego zwolnienia studenckiego. To wariant przeoczany najczęściej, także przez firmy.

Chorobowe i podatek: pola, które łatwo przeoczyć

Chorobowe kupujesz sam. Obejmuje Cię tylko na wniosek i od dnia w nim wskazanego, nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia (art. 11 ust. 2 i art. 14). Nie zaznaczyłeś pola, więc nie masz zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego z tej umowy. Przystąpić może wyłącznie ten, kto ze zlecenia podlega obowiązkowo emerytalnemu i rentowemu, więc student do 26 lat i osoba z etatem powyżej minimalnej chorobowego dokupić nie mogą.

Po stronie podatku oświadczenie steruje czterema rzeczami. Koszty uzyskania przychodu wynoszą 20 proc. (art. 22 ust. 9 pkt 4), a przy przeniesieniu praw autorskich do honorarium stosuje się 50 proc. z rocznym limitem równym górnej granicy pierwszego progu skali (art. 22 ust. 9 pkt 3 i ust. 9a). Do ukończenia 26 lat działa ulga dla młodych: zwolnienie przychodów ze zlecenia do 85 528 zł rocznie (art. 21 ust. 1 pkt 148). Możesz poprosić płatnika o pomniejszanie zaliczki o kwotę zmniejszającą podatek, 1/12, 1/24 albo 1/36 (art. 31b), gdzie 1/12 to 300 zł miesięcznie. A jeśli przewidujesz, że dochody rozliczane skalą nie przekroczą w danym roku 30 000 zł, wnioskujesz o niepobieranie zaliczek w ogóle (art. 31c), osobno na każdy rok.

Co powinno zawierać oświadczenie

• Twoje dane: imię i nazwisko, adres, PESEL, właściwy urząd skarbowy.
• Zleceniodawcę oraz numer i datę umowy, której oświadczenie dotyczy.
• Status ubezpieczeniowy: nauka, etat i czy sięga minimalnego wynagrodzenia, inne zlecenia wraz z kwotami, emerytura, renta, działalność.
• Wyraźną decyzję w sprawie dobrowolnego chorobowego, z datą, od której ma obowiązywać.
• Wybory podatkowe: koszty 20 lub 50 proc., ulga dla młodych, kwota zmniejszająca podatek, ewentualny wniosek z art. 31c.
• Zobowiązanie do zgłaszania zmian oraz datę i podpis.

Najczęstsze błędy

• Milczenie o drugiej pracy. Zbieg tytułów rozstrzyga się na podstawie tego, co zadeklarujesz, a nie tego, co ZUS zgadnie.
• “Etat mam, to składek nie ma”. Zwolnienie działa dopiero od minimalnego wynagrodzenia. Pół etatu za 2500 zł go nie daje.
• Pominięte chorobowe. Wraca przy pierwszym L4, kiedy jest już za późno, bo ubezpieczenie działa na przyszłość.
• Zlecenie u własnego pracodawcy potraktowane jak zwykłe zlecenie. Art. 8 ust. 2a każe naliczyć pełne składki.
• Stare oświadczenie po zmianie sytuacji. Obrona magisterki w czerwcu oznacza składki od lipca, nawet jeśli masz 23 lata.
• Nieprawdziwe dane. Wobec ZUS zalega płatnik i to on dopłaca składki z odsetkami, ale po pieniądze przyjdzie do Ciebie. Dlatego zleceniodawca ma prawo poprosić o legitymację studencką, zaświadczenie z uczelni albo zaświadczenie od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia.

Generator ułoży oświadczenie za Ciebie

Odpowiedz w Prawomacie na kilka pytań o naukę, etat i pozostałe umowy, a dostaniesz gotowe oświadczenie zleceniobiorcy: status ubezpieczeniowy, decyzja o chorobowym i wybory podatkowe, do podpisu i oddania zleceniodawcy.