Oświadczenie o zamrożeniu cen

Szukasz druku, którym zamrozisz sobie cenę prądu na ten rok? Takiego pisma już nie ma. Zostaje jedna droga: sprawdzenie rozliczenia z lat 2023 i 2024.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz pismo do sprzedawcy prądu

Tego oświadczenia już nie złożysz

Mechanizm dała ustawa z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej. Objęła 2023 rok oraz okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r., a na złożenie pisma wyznaczyła dwie daty: 30 czerwca 2023 r. i 31 marca 2024 r. (art. 9 ust. 13). Trzeciej nie dopisała żadna nowelizacja, więc sprzedawca nie ma dziś czego z takim oświadczeniem zrobić.

Późniejsza osłona też się domknęła. Cena maksymalna dla gospodarstw domowych, wprowadzona drugą ustawą z października 2022 r., miała ostatni okres zakończony 31 grudnia 2025 r. Od 2026 r. o cenie decyduje umowa ze sprzedawcą, a u sprzedawcy z urzędu taryfa zatwierdzana przez Prezesa URE (art. 47 ust. 1 Prawa energetycznego), do czego dochodzi taryfa dystrybucyjna operatora. Stan prawny na 14 sierpnia 2026 r.

Co to oświadczenie właściwie robiło

Cena była zamrożona z mocy ustawy i bez żadnego wniosku: sprzedawca rozliczał zużycie po cenach z taryfy obowiązującej 1 stycznia 2022 r., ale tylko do limitu (art. 3 ust. 1). Oświadczeniem odbiorca deklarował, że należy do grupy, której przysługuje limit podwyższony (art. 9 ust. 1). Ustawa nazywa taką osobę odbiorcą uprawnionym.

Ponad limitem prąd nie szedł od razu po cenie rynkowej. Nadwyżkę rozliczano po cenie maksymalnej 693 zł/MWh, w 2023 r. i w pierwszym półroczu 2024 r.

Kto był odbiorcą uprawnionym do wyższego limitu

Warunki sprawdzało się na 18 października 2022 r., czyli na dzień wejścia ustawy w życie. Wyższy limit przysługiwał:

• prowadzącemu gospodarstwo rolne albo dział specjalny produkcji rolnej, bez innej działalności gospodarczej,
• rodzicowi rodziny wielodzietnej z Kartą Dużej Rodziny,
• osobie z orzeczeniem o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz osobie mieszkającej wspólnie z kimś takim, w tym z dzieckiem poniżej 16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Limity liczono na punkt poboru energii. W 2023 r. wynosiły 3 MWh dla pozostałych gospodarstw domowych, 3,6 MWh przy niepełnosprawności oraz 4 MWh dla rolnika i dla rodzica z Kartą Dużej Rodziny. Pierwotne brzmienie ustawy dawało 2 MWh, 2,6 MWh i 3 MWh; podniosła je nowelizacja z 16 sierpnia 2023 r., ze skutkiem na cały tamten rok. W pierwszym półroczu 2024 r. obowiązywała połowa tych wartości (art. 3 ust. 3), czyli 1,5 MWh, 1,8 MWh i 2 MWh. Osobno liczyły się altany działkowe: 250 kWh na działkę.

Terminy i skutek spóźnienia

Kto złożył pismo na 2023 r., miał status odbiorcy uprawnionego 31 grudnia 2023 r. i spełniał warunki 1 stycznia 2024 r., nie musiał składać nowego oświadczenia na 2024 r. (art. 9 ust. 14a).

Kto przesłanki spełnił w trakcie roku, na przykład dostał orzeczenie albo Kartę, miał na pismo 30 dni (art. 9 ust. 20). W terminie dawało ono wyższy limit proporcjonalnie od miesiąca, w którym przesłanki się ziściły. Po terminie dopiero od miesiąca następującego po złożeniu (art. 9 ust. 21 i 22).

Brak oświadczenia w terminie znaczył tyle, że wyższego limitu nie stosowano wcale (art. 9 ust. 14). Limit podstawowy zostawał. Utrata podstawy w trakcie roku niczego natomiast nie odbierała (art. 9 ust. 19).

Jak wyglądało samo pismo

Papierowo z własnoręcznym podpisem, osobiście w siedzibie sprzedawcy albo listem (art. 9 ust. 7). Elektronicznie z podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym (art. 9 ust. 8), a część odbiorców składała je przez aplikację mObywatel (art. 9 ust. 9). Rolnik podawał numer decyzji o podatku rolnym za 2022 r. i dołączał jej kopię, rodzic numer i kopię Karty (art. 9 ust. 3).

Dwa szczegóły łatwo było przeoczyć. Przy odrębnej umowie sprzedaży i odrębnej umowie o dystrybucję oświadczenie szło osobno do każdej ze spółek (art. 9 ust. 2). Klauzulę o świadomości odpowiedzialności karnej ustawa wpisała do pisma sama i sama zastąpiła nią pouczenie (art. 9 ust. 5); kiedy taka formuła w ogóle działa, tłumaczy oświadczenie o odpowiedzialności.

Co da się zrobić z rachunkiem z tamtego okresu

Jedna sytuacja wciąż ma sens: złożyłeś oświadczenie w terminie, a sprzedawca rozliczył 2023 rok albo pierwsze półrocze 2024 r. tak, jakbyś go nigdy nie wysłał. Wtedy piszesz reklamację rozliczenia, wskazujesz datę złożenia oświadczenia i żądasz korekty faktur. Wzór masz niżej, dalszą drogę opisuje reklamacja rachunku za prąd.

Najczęstsze błędy

• Szukanie formularza „zamrożenie cen prądu” na bieżący rok. Po 31 marca 2024 r. ustawa żadnego terminu nie otworzyła.
• Mylenie tego pisma z wnioskiem o dodatek elektryczny, który składało się w gminie, a nie u sprzedawcy (art. 31 ust. 1).
• Liczenie limitu na osobę w gospodarstwie zamiast na punkt poboru energii.
• Przekonanie, że sama Karta Dużej Rodziny albo samo orzeczenie podnosiły limit automatycznie. Bez pisma sprzedawca stosował limit podstawowy.
• Wysyłanie dziś do sprzedawcy druku pobranego z internetu, z datami z 2023 r. w treści.

Pozostałe pisma dla odbiorcy prądu zebraliśmy wśród oświadczeń.