Oświadczenie sprawcy szkody

Cofnąłeś na parkingu prosto w cudzy zderzak. Blacha wgnieciona, nikomu nic się nie stało, a drugi kierowca podsuwa Ci kartkę i długopis. To oświadczenie sprawcy szkody: przyznanie się do winy wraz z numerem polisy OC, dzięki któremu poszkodowany rozliczy naprawę u Twojego ubezpieczyciela.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie sprawcy szkody

Kiedy podpisujesz oświadczenie sprawcy szkody

Ta strona patrzy na sprawę oczami sprawcy, czyli tego, kto ma się podpisać. Wyjeżdżasz tyłem z miejsca postojowego i szorujesz po drzwiach sąsiedniego auta. Otwierasz drzwi pod nadjeżdżający samochód. Wjeżdżasz w tył poprzedzającego pojazdu na światłach. Kończy się na blasze, winy nikt nie kwestionuje, a poszkodowany chce odzyskać pieniądze za naprawę.

Nikt nie może zmusić Cię do podpisania przyznania się do winy. Podpisujesz, bo zawiniłeś i bo obaj unikacie wtedy czekania na patrol. Gdy nie masz pewności, jak doszło do zderzenia, rozsądniej wezwać policję.

Podstawa prawna, czyli czego naprawdę wymaga przepis

Uczciwa odpowiedź brzmi: żadna ustawa nie przewiduje wzoru takiego oświadczenia ani nie mówi, co ma się w nim znaleźć. To dokument zwyczajowy, którego siła bierze się z tego, że jest dowodem w postępowaniu likwidacyjnym. Przepisy regulują za to samą sytuację.

Prawo o ruchu drogowym każe Ci zatrzymać pojazd, zadbać o bezpieczeństwo w miejscu zdarzenia, usunąć auto z drogi, jeżeli nie ma zabitego ani rannego, oraz podać na żądanie uczestnika zdarzenia swoje dane, dane posiadacza pojazdu i dane zakładu ubezpieczeń, z którym masz OC (art. 44 ust. 1). Gdy jest zabity lub ranny, obowiązki wyglądają inaczej: udzielasz pomocy, wzywasz pogotowie i policję, zostajesz na miejscu i powstrzymujesz się od alkoholu do czasu badania (art. 44 ust. 2). Dlatego kartka wystarcza przy samej blasze i nigdy nie wystarcza, gdy ktoś ucierpiał.

Drugi filar to ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych. Masz obowiązek przekazać pozostałym uczestnikom informacje pozwalające zidentyfikować Twojego ubezpieczyciela i Twoją umowę oraz niezwłocznie zawiadomić o zdarzeniu swój zakład ubezpieczeń (art. 16). Poszkodowany kieruje potem roszczenie wprost do Twojego ubezpieczyciela (art. 19 ust. 1) i na tym polega sens tej kartki.

Terminu na spisanie oświadczenia nie ma, bo powstaje ono na miejscu. Zamiast pisać od zera, sięgnij po wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym, europejski druk Polskiej Izby Ubezpieczeń. Ma gotowe rubryki, instrukcję i miejsce na szkic.

Co powinno zawierać oświadczenie sprawcy szkody

• Datę, godzinę oraz dokładne miejsce, najlepiej z adresem albo numerem drogi.
• Dane obu kierowców: imię i nazwisko, adres, PESEL, numer i kategorię prawa jazdy.
• Dane obu pojazdów: markę, model, numer rejestracyjny i numer VIN.
• Numer polisy OC sprawcy, pełną nazwę zakładu ubezpieczeń i datę ważności polisy.
• Opis manewru, który doprowadził do zderzenia, a nie samo słowo “kolizja”.
• Zdanie, w którym sprawca wprost przyznaje się do spowodowania szkody.
• Wykaz uszkodzeń w pojeździe poszkodowanego.
• Szkic sytuacyjny: ustawienie aut, kierunki jazdy, miejsce uderzenia.
• Dane świadków i czytelne podpisy obu stron.

Więcej pism po zdarzeniu drogowym znajdziesz wśród oświadczeń.

Co podpis naprawdę oznacza dla sprawcy

Przyznanie się na papierze nie wiąże ubezpieczyciela. Zakład prowadzi własną likwidację i sam ustala, kto odpowiada oraz które uszkodzenia pochodzą z tego zdarzenia. Twój podpis waży dużo, choć wypłaty nikt na jego podstawie nie zagwarantuje.

Skutki bywają dotkliwsze, niż zakłada większość kierowców. Ubezpieczyciel zapłaci poszkodowanemu, ale w czterech sytuacjach zażąda tych pieniędzy z powrotem od Ciebie: gdy wyrządziłeś szkodę umyślnie lub po użyciu alkoholu albo środków odurzających, nie miałeś wymaganych uprawnień do kierowania, wszedłeś w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa albo zbiegłeś z miejsca zdarzenia (art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Nazywa się to regresem i potrafi kosztować równowartość całego odszkodowania.

Gdy jechałeś bez ważnego OC, poszkodowanemu zapłaci Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, a Fundusz zażąda zwrotu tej kwoty od sprawcy i od osoby, która nie dopełniła obowiązku ubezpieczenia (art. 110 ust. 1). Do tego dochodzi opłata za brak polisy.

Oświadczenie czy policja

Kartka jest szybsza. Policja daje mocniejszy dowód: funkcjonariusz sporządza notatkę, a sprawca zwykle dostaje mandat za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym (art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń) oraz punkty karne. Notatka bywa bezcenna, gdy sprawca po tygodniu zmienia zdanie albo gdy jego dane okazują się zmyślone.

Policję wezwij bezwzględnie, gdy ktoś jest ranny lub zabity, podejrzewasz alkohol albo środki odurzające, uczestnik odjeżdża, nie ma ważnego OC, jego danych nie sposób zweryfikować, spieracie się o winę albo ucierpiało cudze mienie, choćby bariera, znak drogowy czy ogrodzenie. Kierowca po alkoholu odpowiada surowiej: grozi mu areszt, ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 2500 zł (art. 86 § 2), a przy naruszeniu czynności narządu ciała grzywna zaczyna się od 1500 zł (art. 86 § 1a).

Najczęstsze błędy

• Podpis pod cudzym opisem bez przeczytania go. Nie firmuj wersji zdarzenia, której tak nie pamiętasz.
• Samo “wina moja” bez opisu manewru. Ubezpieczyciel musi wiedzieć, kto komu zajechał drogę i jak.
• Brak numeru polisy i nazwy ubezpieczyciela. Poszkodowany nie ma wtedy gdzie zgłosić szkody.
• Kartka za wycieraczką z samym telefonem. Odjazd bez pełnych danych bywa traktowany jako ucieczka z miejsca zdarzenia, a stąd blisko do regresu.
• Zero zdjęć i szkicu. Ustawienie aut, uszkodzenia i tablice fotografujesz, zanim ktokolwiek ruszy z miejsca.
• Dane wzięte na słowo. Porównaj wpisy z dowodem osobistym i dowodem rejestracyjnym sprawcy.

Prawomat ułoży to pismo za Ciebie

Odpowiedz w generatorze na kilka pytań o pojazdy, polisę i przebieg zdarzenia. Dostaniesz gotowe oświadczenie sprawcy szkody z kompletem danych, opisem manewru, wykazem uszkodzeń i miejscem na podpisy.