Oświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych a orzeczenie lekarskie

Prośba brzmi zwykle tak samo: podpisz oświadczenie, że nie masz przeciwwskazań zdrowotnych. Wszystko zależy od tego, kto o nie prosi.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie

Kiedy oświadczenie wystarcza, a kiedy potrzebny jest lekarz

Oświadczenie zastępuje dokument od lekarza tylko tam, gdzie żaden przepis takiego dokumentu nie wymaga. Trzy sytuacje, w których Twój podpis wystarcza:

• Sprawa w urzędzie. Jeżeli przepis prawa nie wymaga potwierdzenia faktu zaświadczeniem, organ odbiera od strony oświadczenie, na jej wniosek, pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 75 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Gdy zaświadczenie jest wymagane, ten tryb się zamyka.
• Rekreacja i zajęcia amatorskie. Bieg, karnet na zajęcia, wyjazd z klubem: wymagania stawia regulamin organizatora. Sport wyczynowy działa inaczej. Zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy ma obowiązek uzyskać orzeczenie lekarskie o stanie zdrowia umożliwiającym bezpieczne uczestnictwo (art. 37 ust. 1 ustawy o sporcie).
• Wolontariat. Wolontariusz powinien spełniać wymagania odpowiednie do rodzaju i zakresu świadczeń, jeżeli obowiązek ten wynika z odrębnych przepisów (art. 43 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Gdy takich przepisów nie ma, korzystający opiera się na Twoim oświadczeniu.

Szkolne wyjazdy mają własne druki; opisuje je oświadczenie na wycieczkę.

Zatrudnienie: o dopuszczeniu decyduje orzeczenie z badań

Osoby przyjmowane do pracy podlegają wstępnym badaniom lekarskim (art. 229 § 1 Kodeksu pracy), a pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, w warunkach opisanych w skierowaniu (art. 229 § 4). Obowiązek jest po stronie pracodawcy i Twoje oświadczenie go nie zwalnia. Badania odbywają się na jego skierowanie i koszt (art. 229 § 4a i § 6).

Wąski wyjątek dotyczy zmiany pracodawcy. Wstępnym badaniom nie podlega osoba przyjmowana u innego pracodawcy na dane stanowisko w ciągu 30 dni po rozwiązaniu albo wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy, jeżeli ma aktualne orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach opisanych w skierowaniu, a nowy pracodawca stwierdzi, że odpowiadają one warunkom na danym stanowisku (art. 229 § 1¹ pkt 2). Prace szczególnie niebezpieczne są wyłączone, a pracodawca żąda i orzeczenia, i skierowania, na podstawie którego je wydano (art. 229 § 1³). Działa tu wcześniejsze orzeczenie lekarza, a gdy wypadło niepomyślnie, tryb zaskarżenia opisuje odwołanie od orzeczenia lekarskiego.

Co powinno zawierać

• Miejscowość, datę i Twoje dane potrzebne adresatowi do identyfikacji.
• Oznaczenie adresata: organizatora, klubu, podmiotu korzystającego z wolontariatu.
• Nazwę zajęć albo wydarzenia i termin. Deklaracja bez tego jest bezużyteczna.
• Formułę, którą laik może uczciwie podpisać: nie są mi znane przeciwwskazania zdrowotne do udziału w tych zajęciach. Diagnozy nie stawiasz.
• Podpis rodzica za osobę niepełnoletnią. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka i każde z nich może działać samodzielnie (art. 98 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Rodzic potwierdza to, co o dziecku wie, i dodaje informacje istotne dla bezpieczeństwa: alergie, leki, ograniczenia.

Nieprawda w oświadczeniu: co realnie grozi

Odpowiedzialność karna włącza się tylko wtedy, gdy przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 233 § 6 Kodeksu karnego), a odbierający, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził o tej odpowiedzialności (art. 233 § 2 stosowany odpowiednio). Zdanie dodrukowane przez organizatora albo szkołę tańca nie jest przepisem ustawy i takiej odpowiedzialności nie tworzy.

Konsekwencji zostaje dość. Organizator wyklucza uczestnika na podstawie regulaminu. Gdy oświadczenie było elementem umowy, odpowiadasz za szkodę z nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 Kodeksu cywilnego). Zostaje polisa, prawdziwy powód pytania o zdrowie: ubezpieczający podaje ubezpieczycielowi wszystkie znane sobie okoliczności, o które ten pytał (art. 815 § 1 KC), przy ubezpieczeniu na cudzy rachunek obowiązek ciąży także na ubezpieczonym (§ 2¹), a ubezpieczyciel nie odpowiada za skutki okoliczności zatajonych z naruszeniem tych przepisów (§ 3).

Najczęstsze błędy

• Oświadczenie podpisane zamiast badań wstępnych.
• Uznanie orzeczenia z poprzedniej pracy za wieczne. Wyjątek z art. 229 § 1¹ pkt 2 Kodeksu pracy ma 30 dni.
• Zapewnianie o pełnym zdrowiu zamiast ostrożnego: przeciwwskazania nie są mi znane.
• Zatajenie choroby przy zajęciach objętych polisą; przemilczenie wraca przy zgłoszeniu szkody.
• Traktowanie oświadczenia jak zaświadczenia; inne pisma znajdziesz w katalogu oświadczeń.