Oświadczenie o pracy w gospodarstwie rolnym

Nowy pracodawca liczy Ci staż i pyta o lata, gdy pracowałeś w gospodarstwie rodziców. Albo brakuje Ci kilku lat do progu nagrody jubileuszowej. Praca na roli często się w takim stażu liczy, tylko trzeba ją udokumentować.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie

Kiedy i po co piszesz to oświadczenie

Najczęstszy powód to pracowniczy staż pracy. Od niego zależą wymiar urlopu wypoczynkowego, prawo do nagrody jubileuszowej czy dodatek za wysługę lat, a przepisy pozwalają doliczyć do tego stażu także lata przepracowane w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Piszesz je więc wtedy, gdy chcesz, żeby dawna praca na roli zadziałała na Twoją korzyść u obecnego pracodawcy.

Typowe sytuacje są dwie. Pracowałeś jako nastolatek w gospodarstwie rodziców, zanim poszedłeś do pierwszej pracy, i te lata mają teraz podnieść Twój wymiar urlopu. Albo przez jakiś czas prowadziłeś własne gospodarstwo lub pracowałeś w gospodarstwie współmałżonka i chcesz ten okres wliczyć do stażu przy nagrodzie jubileuszowej.

Osobna sprawa to emerytura. Tam okresy rolne liczy się inną ścieżką, jako okresy uzupełniające przy ustalaniu emerytury z ZUS (art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Ta strona dotyczy stażu pracowniczego, nie emerytalnego.

Podstawa prawna: ustawa z 1990 roku o wliczaniu okresów

Reguluje to ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Jej art. 1 wskazuje, jakie okresy się wliczają: prowadzenie własnego gospodarstwa lub praca w gospodarstwie prowadzonym przez współmałżonka, przypadające przed 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16. roku życia w gospodarstwie rodziców lub teściów, a także praca w charakterze domownika po 31 grudnia 1982 r.

Ważne zastrzeżenie: te lata wlicza się tylko wtedy, gdy dany przepis, układ zbiorowy albo regulamin przewiduje w ogóle liczenie stażu z poprzednich okresów zatrudnienia. Sama ustawa nie tworzy uprawnienia z niczego, dokłada rolne lata tam, gdzie staż już się liczy. Nie ma tu też sztywnego terminu na złożenie oświadczenia: występujesz o potwierdzenie wtedy, gdy jest Ci potrzebne do konkretnego uprawnienia.

Gdzie i jak potwierdzić: gmina, a przy braku dokumentów świadkowie

Droga jest dwuetapowa. Najpierw na Twój wniosek okresy pracy w gospodarstwie potwierdza urząd gminy, wydając zaświadczenie do przedłożenia w zakładzie pracy (art. 3 ust. 1). Robi to na podstawie dokumentów, którymi dysponuje (art. 3 ust. 2), na przykład dawnych ewidencji, nakazów płatniczych czy akt gospodarstwa.

Jeżeli gmina takich dokumentów nie ma, wydaje postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Wtedy wchodzi drugi etap: okres pracy udowadnia się zeznaniami co najmniej dwóch świadków, którzy w tamtym czasie mieszkali na terenie, gdzie leżało gospodarstwo (art. 3 ust. 3). Tu właśnie pojawia się oświadczenie świadka. Powinny to być osoby znające Twoją pracę z własnej obserwacji, na przykład sąsiedzi. Oświadczenia świadków przedkładasz następnie pracodawcy albo organowi, który ma zaliczyć staż. Więcej pism z tej rodziny znajdziesz wśród oświadczeń.

Co powinno zawierać oświadczenie świadka

• Dane świadka: imię, nazwisko, adres, PESEL.
• Dane osoby, której praca jest potwierdzana, i jej rok urodzenia.
• Dokładne oznaczenie gospodarstwa: miejscowość, gmina, kto je prowadził, orientacyjna powierzchnia.
• Okres pracy od kiedy do kiedy oraz jej charakter (prace polowe, inwentarz, praca stała lub jako domownik).
• Potwierdzenie, że świadek w tym czasie sam mieszkał na terenie, gdzie leżało gospodarstwo.
• Oświadczenie o zgodności z prawdą, data i czytelny podpis świadka.

Najczęstsze błędy

• Jeden świadek zamiast dwóch. Ustawa wymaga co najmniej dwóch, więc jedno oświadczenie nie zamknie sprawy.
• Świadek spoza okolicy. Musiał w tamtym czasie mieszkać tam, gdzie było gospodarstwo, inaczej jego zeznanie nie spełnia warunku z art. 3 ust. 3.
• Pominięcie gminy. Zeznania świadków to droga zapasowa, uruchamiana dopiero po odmowie zaświadczenia przez urząd gminy.
• Mylenie stażu ze świadczeniem emerytalnym. Do emerytury okresy rolne wchodzą inną podstawą i w wąskim zakresie: praca w gospodarstwie liczy się, jeżeli przypadała przed 1 stycznia 1983 r. i po ukończeniu 16 lat, i tylko o tyle, o ile uzupełnia zbyt krótki staż składkowy i nieskładkowy (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).
• Zbyt ogólny opis. Bez konkretnego okresu, miejsca i charakteru pracy pracodawca ma prawo zakwestionować potwierdzenie.

Generator ułoży oświadczenie za Ciebie

Odpowiedz w Prawomacie na kilka pytań o osobę, gospodarstwo i okres pracy, a dostaniesz gotowe oświadczenie świadka z powołaniem na właściwe przepisy, gotowe do podpisu. Ułóż oświadczenie o pracy w gospodarstwie rolnym.