Oświadczenie o darowiźnie - forma, podatek i odwołanie

Babcia przepisuje wnukowi działkę, ciotka daje siostrzeńcowi 30 tysięcy na wesele. Ta sama umowa, dwa zupełnie różne rachunki w skarbówce.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz oświadczenie o darowiźnie

Kiedy takie pismo ma sens

Sięgasz po nie, gdy chcesz mieć czarno na białym, co komu oddałeś nieodpłatnie i kiedy: rodzic dokłada dziecku do mieszkania, dziadek daje wnukowi samochód.

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku (art. 888 KC), a umowa oznacza dwie strony. Obdarowany musi darowiznę przyjąć, więc pismo ma dwa podpisy.

Forma: notariusz obowiązkowy tylko przy niektórych przedmiotach

Kodeks stawia wysoki próg i natychmiast go obniża. Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego, jednak umowa zawarta bez tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione (art. 890 § 1 KC). Dlatego darowizny wręczone gotówką albo przelane są ważne bez notariusza.

Ten ratunek ma granicę: nie działa, gdy odrębny przepis żąda szczególnej formy ze względu na przedmiot darowizny (art. 890 § 2 KC). Sztandarowy przypadek to nieruchomość. Przeniesienie własności wymaga aktu notarialnego (art. 158 KC), więc darowizna działki albo mieszkania idzie do kancelarii. Zobacz oświadczenie notarialne.

Podatek: grupa, kwota wolna, zgłoszenie SD-Z2

Obdarowany trafia do jednej z trzech grup podatkowych, według osobistego stosunku do darczyńcy (art. 14 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Opodatkowana jest nadwyżka ponad kwotę wolną od jednego zbywcy: 36 120 zł w I grupie, 27 090 zł w II i 5733 zł w III (art. 9 ust. 1). Dolicza się darowizny od tej samej osoby z roku ostatniego nabycia i pięciu lat poprzednich.

Krąg najbliższych ma osobne zwolnienie, bez górnego limitu: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha (art. 4a). Warunkiem jest zgłoszenie nabycia naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy. Przy pieniądzach powyżej kwoty wolnej dla I grupy dochodzi drugi warunek: udokumentowany wpływ na rachunek obdarowanego albo przekaz pocztowy. Zgłoszenia nie składasz, gdy nabycie nastąpiło na podstawie aktu notarialnego (art. 4a ust. 4 pkt 2); przy takiej darowiźnie płatnikiem podatku jest notariusz (art. 18 ust. 1). Kto do tego kręgu nie należy, składa zeznanie w terminie miesiąca (art. 17a ust. 1).

Co powinno zawierać

• Datę, miejsce i strony ze stopniem pokrewieństwa (decyduje o grupie podatkowej).
• Opis przedmiotu darowizny i jego wartość rynkową.
• Oświadczenia obu stron: o bezpłatnym przekazaniu i o przyjęciu.
• Datę i sposób wydania przedmiotu, bo wykonanie ratuje formę.
• Ewentualne polecenie, czyli obowiązek działania lub zaniechania, który nie czyni nikogo wierzycielem (art. 893 KC).
• Podpisy obu stron.

Odwołanie darowizny

Darowiznę już wykonaną darczyńca odwołuje, gdy obdarowany dopuścił się rażącej niewdzięczności (art. 898 § 1 KC). Służy do tego oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie (art. 900 KC), a rok od dowiedzenia się o niewdzięczności tę drogę zamyka (art. 899 § 3 KC).

Darowiznę jeszcze niewykonaną można odwołać z innego powodu: stan majątkowy darczyńcy zmienił się tak, że wykonanie uszczupliłoby jego utrzymanie albo obowiązki alimentacyjne (art. 896 KC). Odwołanie jest wyłączone, gdy darowizna czyniła zadość obowiązkowi z zasad współżycia społecznego (art. 902 KC).

Najczęstsze błędy

• Jeden podpis. Bez przyjęcia darowizny umowy nie ma.
• Mylenie darowizny z użyczeniem. Przy użyczeniu pozwalasz tylko na bezpłatne używanie rzeczy i zostajesz jej właścicielem (art. 710 KC).
• Traktowanie pisma jak potwierdzenia odbioru gotówki. To osobny dokument: oświadczenie o przekazaniu pieniędzy.
• Liczenie 6 miesięcy od podpisania kartki. Termin biegnie od powstania obowiązku podatkowego.
• Przekonanie, że darowizna chroni majątek przed spadkobiercami. Przy obliczaniu zachowku darowizny dolicza się do spadku (art. 993 § 1 KC), zobacz pozew o zachowek.
• Mieszanie darowizny z dziedziczeniem. Rozlicza je ta sama ustawa, ale spadek przyjmuje się albo odrzuca odrębnym oświadczeniem.

Dokument ułoży za Ciebie generator

Odpowiedz w Prawomacie na kilka pytań i dostaniesz oświadczenie z klauzulą przyjęcia dla obdarowanego.