Wniosek o wypłatę odprawy

Prawo do odprawy daje ustawa, nie uznaniowa decyzja pracodawcy. Zanim wyślesz pismo, ustal, która z trzech odpraw Ci przysługuje: każda ma inną podstawę i inną wysokość.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy sięgasz po wezwanie o odprawę

To pismo przyda Ci się wtedy, gdy odprawa Ci się należy, a pracodawca nie wypłacił jej w dniu rozstania albo zwleka. Trzy typowe sytuacje: firma zwalnia Cię z przyczyn, które leżą po jej stronie (reorganizacja, likwidacja stanowiska); przechodzisz na emeryturę lub rentę; albo jesteś członkiem rodziny pracownika, który zmarł w czasie zatrudnienia.

Trzy odprawy i podstawa prawna

Odprawa z tytułu zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika. Reguluje ją tzw. ustawa o zwolnieniach grupowych z 13 marca 2003 r. (pełny tytuł znajdziesz w źródłach pod artykułem). Przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, i to zarówno przy zwolnieniu grupowym, jak i indywidualnym, o ile przyczyna niedotycząca Ciebie jest wyłącznym powodem rozwiązania (art. 1 i art. 10 tej ustawy).

Odprawa emerytalno-rentowa. Wynika z art. 92(1) Kodeksu pracy. Dostajesz ją, jeśli spełniasz warunki do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, a Twój stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na to świadczenie. Obowiązuje każdego pracodawcę, bez progu 20 osób.

Odprawa pośmiertna. Art. 93 Kodeksu pracy przyznaje ją rodzinie pracownika, który zmarł w czasie trwania stosunku pracy albo w czasie pobierania zasiłku chorobowego po jego ustaniu. Dzieli się ją równo między uprawnionych, a gdy zostaje jedna osoba, dostaje połowę.

Ile wynosi i kiedy staje się wymagalna

Odprawa z ustawy z 2003 r. zależy od stażu u danego pracodawcy (art. 8):

• 1 pensja przy stażu krótszym niż 2 lata;
• 2 pensje przy stażu od 2 do 8 lat;
• 3 pensje przy stażu ponad 8 lat.

Górna granica to 15-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Odprawa emerytalno-rentowa to co najmniej jednomiesięczne wynagrodzenie (art. 92(1)). Regulamin, układ zbiorowy albo pragmatyka służbowa mogą dać więcej, mniej być nie może. To świadczenie jednorazowe: raz pobranej odprawy nie nabywa się drugi raz.

Odprawa pośmiertna rośnie ze stażem: jednomiesięczne wynagrodzenie przy zatrudnieniu krótszym niż 10 lat, trzymiesięczne od 10 lat, sześciomiesięczne od 15 lat.

Każda z tych odpraw staje się wymagalna z dniem rozwiązania (ustania) stosunku pracy. Od tego dnia biegnie też 3-letni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy (art. 291 par. 1 Kodeksu pracy). Po jego upływie sąd może oddalić żądanie, choćby odprawa była należna.

Gdzie i jak złożyć: najpierw wezwanie, potem sąd pracy

Samo pismo to wezwanie do zapłaty kierowane do pracodawcy. Złóż je na piśmie, za potwierdzeniem odbioru albo listem poleconym, i wyznacz konkretny termin zapłaty. Kopię zachowaj dla siebie. Mechanikę takiego wezwania rozpisaliśmy przy wypłacie wynagrodzenia.

Gdy pracodawca nie zapłaci, kolejny krok to pozew do sądu pracy (wydział pracy sądu rejonowego właściwego dla siedziby pracodawcy albo miejsca wykonywania pracy). Pracownik wnoszący powództwo nie płaci opłaty sądowej, dopóki wartość przedmiotu sporu nie przekracza 50 000 zł; powyżej tej kwoty pobiera się opłatę stosunkową w wysokości 5% (art. 35 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Co powinno zawierać wezwanie

• dane Twoje i pracodawcy oraz datę i miejscowość;
• wskazanie, o którą odprawę chodzi i z jakiej podstawy (art. 8 ustawy z 2003 r., art. 92(1) albo art. 93 Kodeksu pracy);
• okres zatrudnienia u tego pracodawcy oraz datę i przyczynę rozwiązania stosunku pracy;
• wyliczenie żądanej kwoty i numer rachunku do przelewu;
• termin zapłaty i podpis.

Dołącz to, co potwierdza podstawę: świadectwo pracy, wypowiedzenie z podaną przyczyną, a przy odprawie emerytalno-rentowej decyzję ZUS o przyznaniu świadczenia. Pozostałe pisma pracownicze zebraliśmy w hubie wniosków.

Najczęstsze błędy

• Mylenie odprawy z innym świadczeniem. Odprawa to nie odszkodowanie za wadliwe wypowiedzenie ani ekwiwalent za niewykorzystany urlop.
• Żądanie odprawy z ustawy z 2003 r. od małej firmy. Poniżej 20 pracowników ta odprawa nie przysługuje.
• Liczenie na odprawę przy zwolnieniu dyscyplinarnym. Gdy powód leży po Twojej stronie, odprawa z ustawy z 2003 r. się nie należy.
• Druga odprawa emerytalno-rentowa. Jest jednorazowa, raz pobrana nie wraca.
• Zwłoka. Pilnuj 3-letniego terminu przedawnienia.

Nie licz i nie redaguj tego na kolanie. Wygeneruj wezwanie o wypłatę odprawy w Prawomacie: podajesz rodzaj odprawy, staż i datę rozstania, a narzędzie ułoży pismo z podstawą prawną i wyliczeniem.