Wniosek o przyspieszenie wpisu hipoteki

Mija drugi miesiąc, hipoteka wciąż nie jest wpisana, a Ty szukasz pisma, którym da się popędzić sąd. Zanim je napiszesz, warto poznać dwie rzeczy: takiego wniosku przepisy nie znają, a Twoja pozycja jest zabezpieczona od dnia, w którym papiery wpłynęły do sądu.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Czy wniosek o przyspieszenie wpisu hipoteki istnieje

Przepisy o postępowaniu wieczystoksięgowym nie znają wniosku o przyspieszenie wpisu, rozpoznania sprawy poza kolejnością ani trybu pilnego. Ustawa wprost zamyka drogę do wyprzedzania innych: o kolejności wniosku rozstrzyga chwila jego wpływu do właściwego sądu, czyli godzina i minuta danego dnia (art. 626(6) § 1 KPC). Wnioski, które wpłynęły w tej samej chwili, uważa się za złożone równocześnie (art. 626(6) § 2 KPC). Kolejność wynika więc z zapisu w dzienniku ksiąg wieczystych (art. 626(7) § 1 KPC) i uznanie referendarza nic w niej nie zmienia.

Po takie pismo sięgają zwykle dwie osoby. Pierwsza podpisała umowę kredytu i płaci podwyższone oprocentowanie do czasu wpisu hipoteki w dziale IV. Druga kupiła mieszkanie i potrzebuje aktualnej księgi do kolejnej czynności. Mechanikę samego wpisu opisuje strona o wniosku o wpis w księdze wieczystej.

Dlaczego czekanie nie odbiera Ci pierwszeństwa

Trzy przepisy odpowiadają na trzy typowe obawy. Pierwsza brzmi: mój wpis zacznie działać dopiero w dniu, w którym referendarz go podpisze.

„Wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu, od chwili wszczęcia tego postępowania” (art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Druga obawa dotyczy kolejki po hipotece. O pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki wpisu (art. 12 ust. 1 tej ustawy), a prawa wpisane na podstawie wniosków złożonych równocześnie mają równe pierwszeństwo (ust. 2). Kolejka ustawia się w dniu wpływu.

Trzecia dotyczy kupującego w dobrej wierze. Niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosku sąd zamieszcza w odpowiednim dziale wzmiankę o nim (art. 626(7) § 2 KPC), a wzmianka wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Nikt nie zasłoni się też nieznajomością wniosków, o których uczyniono wzmiankę (art. 2 tej ustawy). Wzmiankę widać w treści księgi; jak zdobyć odpis księgi wieczystej, opisuje osobna strona. Sąd wykreśla ją z urzędu, niezwłocznie po dokonaniu wpisu (art. 626(7) § 3 KPC).

Co realnie opóźnia wpis i co możesz zrobić

Na jedną rzecz masz wpływ: na braki formalne własnego wniosku. Sąd wzywa wtedy do poprawienia lub uzupełnienia pisma w terminie tygodniowym (art. 130(1) § 1(1) KPC), a po bezskutecznym upływie terminu wniosek zwraca; pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków (art. 130 § 2 KPC). Ratunek jest w kolejnym przepisie: pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od chwili jego wniesienia (art. 130 § 3 KPC).

Drugie źródło opóźnienia jest wpisane w ustawę. Sąd z urzędu bada zgodność danych wskazanych we wniosku z danymi z ewidencji powszechnych numerów identyfikacyjnych, a przy zmianie oznaczenia nieruchomości także z katastrem; niezgodność stanowi przeszkodę do dokonania wpisu (art. 626(8) § 3-5 KPC). Literówka w numerze PESEL zatrzyma sprawę skuteczniej niż każde pismo ponaglające.

Lista rzeczy, które realnie skracają oczekiwanie, jest krótka: właściwy formularz, komplet dokumentów będących podstawą wpisu, dane osobowe zgodne z dowodem, opłata w prawidłowej wysokości i odpowiedź na wezwanie w ciągu tygodnia. Dopóki hipoteka nie jest wpisana, bank zwykle nalicza wyższe oprocentowanie; zasady i czas jego naliczania określa umowa kredytu, więc sprawdź je u siebie.

Gdy sprawa stoi miesiącami bez jednej czynności, zostaje odrębny środek: skarga na przewlekłość postępowania z ustawy z 17 czerwca 2004 r., wnoszona w toku sprawy (art. 5), z opłatą stałą 200 zł (art. 17 ust. 1). Jej mechanikę wykładają strony o zażaleniu na opieszałość sądu i o wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy.

Co wpisać w piśmie uzupełniającym braki

Pismo, które realnie warto napisać, to odpowiedź na wezwanie sądu. Powinna zawierać:

1. oznaczenie wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla położenia nieruchomości,
2. numer księgi wieczystej i numer sprawy w dzienniku ksiąg wieczystych (Dz. Kw.),
3. datę doręczenia wezwania, od której liczysz tydzień,
4. wskazanie, który brak i jak usuwasz, punkt po punkcie,
5. brakujące dokumenty i dowód opłaty w załącznikach.

Opisz swoją sytuację własnymi słowami, a resztę ułoży generator. Napisz pismo albo przejrzyj pozostałe wnioski do sądu.

Najczęstsze błędy

• Liczenie na 30-dniowy termin. Żaden przepis o postępowaniu wieczystoksięgowym nie wyznacza sądowi terminu na rozpoznanie wniosku o wpis.
• Ponowne złożenie tego samego wniosku. Drugi wniosek dostaje własną, późniejszą chwilę wpływu i własną opłatę, a sprawy nie przyspiesza.
• Zignorowanie wezwania. Po bezskutecznym upływie tygodnia wniosek wraca, a razem z nim przepada data, od której działa moc wsteczna wpisu.
• Liczenie na tańszą i szybszą drogę elektroniczną. Ustawa nakłada obowiązek składania wniosków przez system teleinformatyczny na notariusza, komornika i naczelnika urzędu skarbowego (art. 626(4) KPC). Dla osoby prywatnej takiej ścieżki nie ma, a opłaty wieczystoksięgowe nie zależą od formy złożenia wniosku.
• Uzasadnianie pilności sprawy. Sąd wieczystoksięgowy orzeka na posiedzeniu niejawnym i bada treść oraz formę wniosku, dokumentów i księgi. Argument o bliskim terminie umowy nie ma gdzie zadziałać.