Wniosek o ubezpieczenie zdrowotne MOPS

Jesteś bez ubezpieczenia zdrowotnego, a lekarz albo szpital odesłał Cię z informacją, że musisz zapłacić za wizytę. Jeśli masz niskie dochody, jest wyjście: gmina wydaje decyzję, która przez 90 dni potwierdza Twoje prawo do bezpłatnego leczenia. W wyszukiwarkach funkcjonuje ono jako wniosek o ubezpieczenie zdrowotne z MOPS, choć formalnie to decyzja z art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy potrzebujesz tej decyzji

Decyzja jest dla osób nieubezpieczonych, które mają obywatelstwo polskie, mieszkają w Polsce i spełniają kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. Chodzi o osoby, które nie mają żadnego tytułu do ubezpieczenia: bezrobotnych bez prawa do zasiłku i niezarejestrowanych w urzędzie pracy, osoby w kryzysie bezdomności, kogoś, komu ubezpieczenie właśnie wygasło, a potrzebuje pilnej pomocy.

Zwróć uwagę na jedno rozróżnienie, bo tu najczęściej pojawia się nieporozumienie. Ta decyzja nie obejmuje Cię ubezpieczeniem i nikt nie zaczyna opłacać za Ciebie składki. Ona tylko potwierdza, że przez określony czas masz prawo leczyć się na koszt środków publicznych. To odrębna sytuacja niż wtedy, gdy pobierasz zasiłek stały: w takim przypadku ośrodek pomocy społecznej zgłasza Cię do ubezpieczenia i opłaca składkę, a osobny wniosek o decyzję z art. 54 nie jest potrzebny (zobacz wniosek o zasiłek stały).

Podstawa prawna i termin - art. 54 ustawy

Decyzję wydaje wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na Twoje miejsce zamieszkania, na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Może to nastąpić na trzy sposoby: na Twój wniosek, z urzędu (albo na wniosek NFZ), a przy pomocy udzielonej w stanie nagłym również na wniosek świadczeniodawcy, czyli placówki, która Cię leczyła (art. 54 ust. 4 i 5).

Żeby decyzja mogła zapaść, muszą być spełnione warunki z art. 54 ust. 3: spełniasz kryterium dochodowe z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, nie występuje dysproporcja między Twoim dochodem a rzeczywistą sytuacją majątkową (art. 12 tej ustawy), a ośrodek przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy. Decyzja musi zawierać Twój numer PESEL (ust. 2).

Termin jest sztywny. Prawo do świadczeń przysługuje przez 90 dni liczonych od dnia złożenia wniosku, a przy pomocy w stanie nagłym - od dnia udzielenia świadczenia (art. 54 ust. 7). Jeśli w tym okresie zostaniesz objęty ubezpieczeniem, decyzja wygasa wcześniej. Po upływie 90 dni, gdy nadal jej potrzebujesz, składasz wniosek ponownie.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Wniosek składasz w ośrodku pomocy społecznej (OPS lub MOPS) albo w urzędzie gminy właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania. To ośrodek prowadzi całą procedurę: pracownik socjalny przeprowadza z Tobą rodzinny wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania, ustala dochód i sytuację majątkową. Decyzję zwykle podpisuje kierownik ośrodka z upoważnienia wójta, burmistrza lub prezydenta.

Zbierz wcześniej dokumenty o dochodzie (lub oświadczenie o jego braku), dokument tożsamości i ewentualne skierowanie albo zaświadczenie ze szpitala, jeśli leczenie już się zaczęło. Jeśli pomoc udzielono nagle, o wydanie decyzji może wystąpić sam szpital. Więcej pism z tego zakresu znajdziesz w dziale wnioski do urzędu.

Co powinien zawierać wniosek

Nie ma jednego urzędowego formularza w całej Polsce - gminy udostępniają własne druki, ale wniosek własnymi słowami też jest ważny. Powinien zawierać:

1. Twoje dane - imię, nazwisko, adres zamieszkania, PESEL.
2. Oznaczenie organu - wójt, burmistrz lub prezydent za pośrednictwem właściwego OPS/MOPS.
3. Żądanie - wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ustawy.
4. Oświadczenie o braku tytułu do ubezpieczenia i o sytuacji dochodowej.
5. Zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
6. Krótkie uzasadnienie - dlaczego jesteś nieubezpieczony i jakiego leczenia potrzebujesz.
7. Podpis, datę i załączniki (dokumenty o dochodzie, ewentualne skierowanie).

Nie musisz cytować przepisów z pamięci. Opisz swoją sytuację, a Prawomat ułoży wniosek z właściwą podstawą i wszystkimi wymaganymi elementami.

Napisz wniosek

Najczęstsze błędy

• Mylenie decyzji z ubezpieczeniem - to potwierdzenie prawa do świadczeń na 90 dni, a nie objęcie ubezpieczeniem ani opłacanie składki.
• Złożenie wniosku w niewłaściwej gminie - liczy się gmina Twojego miejsca zamieszkania, nie zameldowania i nie miejsca, w którym akurat przebywasz.
• Odmowa wywiadu środowiskowego - bez niego ośrodek nie ustali, czy spełniasz kryterium, i nie wyda decyzji.
• Przekroczenie kryterium dochodowego przy jednoczesnym majątku - nawet niski dochód nie wystarczy, jeśli ośrodek stwierdzi dysproporcję między nim a sytuacją majątkową (art. 12 ustawy o pomocy społecznej).
• Zapominanie o terminie - decyzja działa tylko 90 dni; po tym czasie trzeba wystąpić o nią ponownie.
• Zwlekanie po nagłej pomocy - jeśli szpital leczył Cię w stanie nagłym, decyzję trzeba załatwić szybko, bo termin liczy się już od dnia udzielenia świadczenia.