Reklamacja PKP

Bilet wystawia konkretna spółka i to jej firma rozstrzyga, dokąd trafia pismo. Roszczenia z umowy przewozu osób przysługują podróżnemu wobec przewoźnika, który tę umowę wykonał (art. 75 ust. 3 pkt 1 Prawa przewozowego), a skrót PKP obejmuje cztery odrębne osoby prawne.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Cztery spółki pod jednym skrótem

• PKP Intercity S.A., KRS 0000296032. Przewoźnik dalekobieżny, obsługuje kategorie EIP, EIC, IC i TLK. Jego własną procedurę opisuje strona reklamacja PKP Intercity.
• Polskie Koleje Państwowe S.A., KRS 0000019193, NIP 5250000251. Spółka holdingowa i właściciel części dworców. Pasażerów nie przewozi.
• PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., KRS 0000037568. Zarządca infrastruktury. Nie sprzedaje biletów, więc reklamacja o pieniądze nigdy tam nie idzie.
• Przewoźnicy regionalni, między innymi POLREGIO S.A. (KRS 0000929422) i Koleje Mazowieckie - KM sp. z o.o. (KRS 0000222735), a także Koleje Dolnośląskie, Koleje Śląskie, Koleje Wielkopolskie, SKM i WKD. To samodzielne spółki, w większości samorządowe.

Jest tu pułapka adresowa. PKP Intercity i Polskie Koleje Państwowe mają w rejestrze ten sam adres, Aleje Jerozolimskie 142A w Warszawie. Adres skopiowany z wyszukiwarki trafi więc pod właściwy budynek i pod niewłaściwy podmiot. O adresacie decyduje firma z biletu, nie ulica.

Które przejazdy Polska wyłączyła spod przepisów unijnych

Rozporządzenie (UE) 2021/782 daje pasażerowi kolei odszkodowanie liczone procentem ceny biletu, ale państwa członkowskie mogły część przewozów krajowych spod niego wyjąć. Polska z tego skorzystała. Art. 3a ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym wylicza wyłączone rodzaje przewozu, a przy każdym podaje zamknięty katalog przepisów obowiązujących mimo wyłączenia. Artykułu 19, który ustanawia odszkodowanie procentowe, w katalogu dla przewozów regionalnych, miejskich i podmiejskich brakuje.

Dwie liczby, które krążą po całym polskim internecie, brzmią: 25 procent ceny biletu przy opóźnieniu od 60 do 119 minut i 50 procent przy 120 minutach i więcej. W pociągu POLREGIO, Kolei Mazowieckich czy SKM podstawy do nich nie ma i odmowa przewoźnika będzie w tym zakresie zgodna z prawem.

Pasażerowi przewozu regionalnego zostaje za to prawo wyboru między zwrotem ceny biletu a kontynuowaniem podróży zmienioną drogą, gdy spodziewane opóźnienie przyjazdu przekracza godzinę. Fragment tego przepisu, pozwalający zorganizować przejazd zastępczy na własną rękę, obejmie przewozy regionalne dopiero 7 czerwca 2028 r. (art. 3a ust. 1 pkt 3 lit. d).

Podstawa krajowa po wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Tam, gdzie rozporządzenie unijne nie sięga, pracuje Prawo przewozowe. Art. 62 ust. 2 przypisuje przewoźnikowi odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez podróżnego wskutek opóźnionego przyjazdu lub odwołania regularnie kursującego środka transportowego. Tekst jednolity opatruje ten ustęp odnośnikiem: zwrot wymagający winy umyślnej albo rażącego niedbalstwa przewoźnika utracił moc 11 grudnia 2008 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2008 r. (K 37/07). Poradniki cytujące ten warunek opisują przepis, którego już nie ma. Osobny ustęp 1 obejmuje przedwczesny odjazd i nigdy takiego zaostrzenia nie zawierał.

Ta podstawa działa inaczej: dostajesz zwrot wyliczonej i udokumentowanej szkody. Wykazać trzeba związek przyczynowy i wysokość strat, na przykład noclegu, przejazdu zastępczego, przepadłej rezerwacji albo utraconego wynagrodzenia. Przepis nie zawiera katalogu okoliczności zwalniających przewoźnika, więc spór toczy się o dowody.

Kiedy rezygnujesz z podróży, art. 17 ust. 1 pozwala odstąpić od umowy przewozu przed jej rozpoczęciem albo w miejscu zatrzymania pociągu. Zwrot następuje wtedy po potrąceniu odstępnego, jednak potrącenia nie stosuje się, gdy przyczyna odstąpienia wystąpiła po stronie przewoźnika (art. 17 ust. 4). Ustęp 5 wyłącza tę konstrukcję w komunikacji miejskiej.

Walizka, którą wiozłeś ze sobą

Rzeczy podróżnego mają w Prawie przewozowym własny przepis. Za bagaż pod własnym nadzorem przewoźnik odpowiada wtedy, gdy szkoda powstała z jego winy (art. 63 ust. 1). Za rzeczy złożone bez możliwości stałego nadzoru w miejscu wskazanym przez przewoźnika odpowiada jak za przesyłkę (ust. 2). Odszkodowanie nie może przewyższyć zwykłej wartości rzeczy (ust. 4). Za pieniądze, papiery wartościowe i kosztowności przewoźnik nie odpowiada, chyba że przyjął je na przechowanie albo szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa (ust. 5).

Trzy drogi po odmowie

• Rzecznik Praw Pasażera Kolei działa przy Prezesie UTK i prowadzi postępowanie polubowne w sporach pasażerskich. Jest ono dla pasażera wolne od opłat (art. 16e ust. 5 ustawy o transporcie kolejowym), a wartość przedmiotu sporu musi mieścić się między 10 zł a 20 000 zł. Wniosek składasz papierowo na adres Rzecznika lub w siedzibie UTK, elektronicznie przez ePUAP albo formularz na jego stronie.
• Prezes UTK rozpatruje skargi pasażerów w sprawie naruszenia praw pasażerów w transporcie kolejowym (art. 13 ust. 3c pkt 4). Do skargi dołącz kopię pisma do przewoźnika, jego odpowiedź, bilet albo dane identyfikujące umowę przy bilecie elektronicznym oraz inne istotne dokumenty (art. 14a ust. 5).
• Sąd cywilny otwiera się po bezskutecznym wyczerpaniu drogi reklamacji, a reklamację uważa się za bezskuteczną, gdy dłużnik nie zapłacił dochodzonych należności w terminie 3 miesięcy od jej doręczenia (art. 75 ust. 1 i 2 Prawa przewozowego).

Rzecznik przedstawia stronom propozycję rozwiązania sporu, a strony mają 7 dni na decyzję (art. 16b ust. 2 i 3). Wyroku nie wydaje i pieniędzy nie zasądza. Odmówi też sprawy, w której nie próbowałeś najpierw porozumieć się z przewoźnikiem, oraz wniosku złożonego po upływie roku od tej próby (art. 16e ust. 2 i ust. 6 pkt 2 i 6).

Najczęstsze błędy

• Pismo do PKP S.A. zamiast do przewoźnika z biletu. Holding nie jest stroną Twojej umowy przewozu.
• Powołanie procentów z rozporządzenia unijnego w pociągu regionalnym. Odmowa przyjdzie z art. 3a ustawy o transporcie kolejowym i będzie trafna.
• Żądanie ryczałtu przy podstawie krajowej. Bez wyliczenia i dowodów przewoźnik nie ma czego wypłacić.
• Mylenie tej sprawy z wezwaniem do zapłaty po kontroli biletowej. To inny instrument i inne pismo, opisane na stronie odwołanie od biletu.

Generator Prawomatu ustali podstawę właściwą dla Twojego przejazdu i ułoży pismo z wyliczoną szkodą.

Napisz reklamację PKP