Reklamacja książki

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Co w książce jest wadą

Poniższe przypadki sprowadzają się do jednego pytania: czy egzemplarz odpowiada temu, do czego zobowiązał się sprzedawca (art. 43b ustawy o prawach konsumenta).

• Brak albo powtórzenie składki. Gdy jednej ze zszytych składek zabraknie, wypada kawał tekstu; gdy któraś trafi do bloku dwa razy, te same strony czytasz drugi raz.
• Pomylona kolejność stron, karty puste albo przebite farbą.
• Blok odchodzący od okładki lub pęknięty grzbiet w egzemplarzu wyjętym z folii.
• Uszkodzenie w transporcie: wgnieciony grzbiet, pogięte narożniki, zamoczona okładka.
• Inne wydanie albo inna okładka niż zamówiona.

Warto oddzielić błąd drukarni od cechy tańszych wydań: klejony grzbiet broszury pęka po kilku przeczytaniach, a chłonny papier ciemnieje. Miarą jest to, czego można rozsądnie oczekiwać od towaru tego rodzaju (art. 43b ust. 2 pkt 2).

Egzemplarz inny niż w opisie oferty

To najmocniejszy argument w tej kategorii, bo zgodność mierzy się także opisem, rodzajem i kompletnością towaru (art. 43b ust. 1 pkt 1). Podpada pod niego twarda oprawa w opisie i miękka w paczce, inne tłumaczenie albo wydanie, wersja skrócona sprzedana jako pełna oraz brak mapy czy wklejki zapowiedzianej w ofercie.

Podstawa prawna i termin

Drukowana książka kupiona przez konsumenta idzie po ustawie o prawach konsumenta, art. 43a-43g. Rękojmia z Kodeksu cywilnego nie ma tu zastosowania (art. 43a ust. 1 zdanie drugie).

Na zgłoszenie masz dwa lata od dostarczenia egzemplarza (art. 43c ust. 1), a przez cały ten okres domniemywa się, że niezgodność istniała przy wydaniu, więc dowód przeciwny obciąża księgarnię. Odpowiedź dostajesz w 14 dni od otrzymania reklamacji (art. 7a ust. 1); milczenie znaczy, że sprzedawca ją uznał (art. 7a ust. 2).

Naprawa zszytego bloku rzadko ma sens, więc naturalnym żądaniem jest wymiana egzemplarza (art. 43d ust. 1). Zwrot pieniędzy otwiera drugi szczebel (art. 43e ust. 1), a przy niezgodności istotnej wolno pominąć pierwszy krok (pkt 4); istotność ustawa domniemywa (art. 43e ust. 4). Egzemplarz odbiera sprzedawca na swój koszt (art. 43d ust. 5).

E-book i audiobook idą osobnym rozdziałem

Plik pobrany na czytnik ustawa traktuje jako treść cyfrową (art. 2 pkt 5) i kieruje do rozdziału 5b, czyli art. 43h-43q. Przepisy o towarze go nie obejmują. Tak samo idzie płyta służąca wyłącznie za nośnik nagrania: art. 43a ust. 2 wyjmuje ją z przepisów o towarze, a art. 43h ust. 1 włącza do przepisów o treści cyfrowej.

Zgodność pliku bada się przez opis, kompletność, funkcjonalność i kompatybilność (art. 43k ust. 1 pkt 1): brakujące rozdziały, format nieobsługiwany przez czytnik z oferty, audiobook urwany w połowie.

Dwie liczby różnią się od książki papierowej: odpowiedzialność sięga dwóch lat od dostarczenia, a domniemanie obejmuje pierwszy rok (art. 43l ust. 1). Żądasz najpierw doprowadzenia treści do zgodności z umową (art. 43m ust. 1), potem obniżenia ceny albo odstąpienia (art. 43n ust. 1), z domniemaniem istotności po Twojej stronie (art. 43n ust. 3). Cena wraca w 14 dni od oświadczenia (art. 43o ust. 6), a termin na odpowiedź jest ten sam, bo art. 7a stoi w przepisach ogólnych.

Zwrot książki kupionej przez internet

Zakup na odległość daje drugie, niezależne uprawnienie: 14 dni na odstąpienie bez podawania przyczyny (art. 27 ust. 1), liczone od objęcia przesyłki w posiadanie (art. 28 pkt 1). Wady tu nie trzeba, a drukowanej książki nie ma wśród czternastu wyłączeń z art. 38 ust. 1. Rozpakowanie i przeczytanie nie odbiera tego prawa, choć za korzystanie ponad sprawdzenie cech towaru odpowiadasz obniżeniem wartości (art. 34 ust. 4).

Trzy punkty tej listy dotyczą sąsiednich półek księgarni:

• pkt 9: nagrania dźwiękowe i wizualne oraz programy komputerowe w zapieczętowanym opakowaniu, otwartym po dostarczeniu. Audiobook na płycie zdjętej z folii wypada z odstąpienia.
• pkt 13: treść cyfrowa bez nośnika materialnego, gdy sprzedawca zaczął świadczenie za Twoją wyraźną, uprzednią zgodą, po pouczeniu o utracie prawa odstąpienia, które przyjąłeś do wiadomości, i przekazał potwierdzenie umowy (art. 15 ust. 1 i 2 albo art. 21 ust. 1). Warunki działają łącznie, więc pobranego e-booka zwykle już nie oddasz.
• pkt 10: dzienniki, periodyki i czasopisma, z wyjątkiem prenumeraty. Powieść ani album się tam nie mieszczą.

Przesyłkę zwrotną opłacasz sam (art. 34 ust. 2), a księgarnia oddaje cenę z najtańszą oferowaną dostawą w 14 dni (art. 32 ust. 1 i art. 33).

Podręczniki i kody dostępu

Podręcznik bywa sprzedawany razem z kodem do platformy z ćwiczeniami. Gdy jedna umowa obejmuje treść cyfrową i inne świadczenia, rozdział 5b stosuje się wyłącznie do części cyfrowej (art. 43h ust. 2): papier oceniasz po art. 43b, a kod po art. 43k. Nieużyty kod liczy się przy odstąpieniu, bo wyłączenie z art. 38 ust. 1 pkt 13 wymaga rozpoczęcia świadczenia za zgodą konsumenta, więc napisz w zgłoszeniu, że go nie aktywowałeś.

Komu zgłosić

Pismo kierujesz do księgarni, która wystawiła paragon albo fakturę, bo obowiązki z rozdziału 5a obciążają przedsiębiorcę będącego stroną umowy (art. 43c ust. 1, art. 43d ust. 4). Wydawnictwo egzemplarza Ci nie sprzedało. Ogólne zasady dla towarów zebraliśmy na stronie reklamacja, a kanał dużej sieci opisuje reklamacja Empik.

Paragon jest dowodem zakupu i jego daty, ustawa nie stawia go jako warunku, więc wystarczy potwierdzenie zamówienia albo historia konta w sklepie. Po odmowie pomaga bezpłatnie rzecznik konsumentów, dalej mediacja Inspekcji Handlowej i stały sąd polubowny przy wojewódzkim inspektoracie.

Najczęstsze błędy

• Powołanie się na rękojmię, gdy przy zakupie konsumenckim od 2023 r. podstawą są art. 43b-43e.
• Liczenie 14 dni jako terminu na wymianę egzemplarza. W tym czasie księgarnia ma odpowiedzieć, a nowa książka przychodzi w rozsądnym czasie (art. 43d ust. 4).
• Reklamowanie e-booka na przepisach o towarze, gdzie numery artykułów i zasięg domniemania są inne.

Zamiast szukać gotowego wzoru, opisz swój egzemplarz w kilku pytaniach, a Prawomat złoży pismo z właściwą podstawą prawną. Napisz reklamację książki.