Pozew o rozwód

Decyzja zapadła - chcecie się rozwieść. Teraz trzeba ująć ją w pismo, które sąd przyjmie i rozpozna. Pozew o rozwód to nie formularz do odhaczenia: jego treść przesądza, czy sąd w ogóle orzeknie rozwód, kto zostanie uznany winnym i jak ułoży się sprawa dzieci. Dlatego warto napisać go świadomie, a nie przepisać pierwszy lepszy szablon z internetu.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy rozwód jest możliwy

Sąd orzeka rozwód tylko wtedy, gdy między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia (art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). „Zupełny” znaczy, że zerwały się wszystkie więzi: uczuciowa, fizyczna i gospodarcza. „Trwały” - że nie ma realnych widoków na powrót do wspólnego życia. Obie przesłanki muszą wystąpić razem; sam konflikt czy chwilowa separacja to za mało.

Są też sytuacje, w których rozwodu nie będzie mimo rozkładu pożycia (przesłanki negatywne, art. 56 § 2-3 KRiO):

• gdy ucierpiałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci,
• gdy rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
• gdy żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu, a drugi nie zgadza się na rozwód (chyba że ta odmowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego).

Z winy czy bez orzekania o winie

To jedna z najważniejszych decyzji w pozwie. Co do zasady sąd, orzekając rozwód, rozstrzyga o winie rozkładu pożycia (art. 57 § 1 KRiO). Może jednak zaniechać orzekania o winie - ale tylko na zgodny wniosek obojga małżonków (art. 57 § 2 KRiO).

• Bez orzekania o winie - szybciej, taniej i mniej konfliktowo; sąd traktuje wtedy małżonków tak, jakby żaden nie ponosił winy. Wymaga zgody drugiej strony.
• Z orzeczeniem o winie - sąd bada, kto doprowadził do rozkładu. Ma to znaczenie m.in. dla alimentów na rzecz byłego małżonka, ale proces się wydłuża, a swoje twierdzenia trzeba udowodnić.

Nie ma tu wariantu uniwersalnie lepszego - wybór zależy od Twojej sytuacji i tego, co chcesz osiągnąć.

Co musi zawierać pozew i co z dziećmi

Pozew jest pismem procesowym, więc musi spełniać wymogi z art. 187 KPC. W praktyce powinien zawierać:

• oznaczenie sądu oraz dane stron - powoda i pozwanego (imiona, nazwiska, adresy, PESEL powoda),
• żądanie - rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, z orzeczeniem o winie albo bez,
• uzasadnienie - kiedy i dlaczego doszło do rozkładu pożycia, poparte dowodami,
• podpis oraz listę załączników.

Jeśli macie wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym obowiązkowo rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dzieckiem i alimentach (art. 58 KRiO). Dlatego w pozwie warto od razu zawrzeć swoje wnioski w tych sprawach - przy kim dziecko ma mieszkać i jakiej wysokości alimentów się domagasz. Osobne pismo o świadczenia opisujemy w dziale wniosek o alimenty, ale w samym rozwodzie sąd orzeka o nich z urzędu.

Gdzie złożyć pozew i ile zapłacisz

Sprawy o rozwód rozpoznaje sąd okręgowy (art. 17 pkt 1 KPC) - nie rejonowy. Właściwy jest ten, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich nadal tam mieszka (art. 41 KPC). Gdy nikt już tam nie mieszka, decyduje miejsce zamieszkania pozwanego.

Opłata stała od pozwu o rozwód wynosi 600 zł i wnosisz ją z góry. Jeśli sąd ostatecznie orzeknie rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek, po uprawomocnieniu wyroku zwróci Ci połowę - 300 zł. Nie stać Cię na opłatę? Złóż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Do pozwu dołącz odpis skrócony aktu małżeństwa, a przy małoletnich dzieciach - odpisy ich aktów urodzenia, dowód opłaty oraz drugi egzemplarz pozwu dla małżonka. Sąd może też skierować małżonków do mediacji, zwłaszcza gdy widzi szansę na utrzymanie małżeństwa lub ugodowe ustalenie spraw dzieci.

Najczęstsze błędy

• Skierowanie pozwu do sądu rejonowego - rozwód to wyłączna domena sądu okręgowego (art. 17 pkt 1 KPC).
• Wniosek o brak orzekania o winie bez zgody drugiej strony - sąd zaniecha orzekania o winie tylko na zgodny wniosek obojga małżonków (art. 57 § 2 KRiO).
• Pominięcie spraw dzieci - przy małoletnich sąd i tak rozstrzygnie o władzy, kontaktach i alimentach; lepiej zaproponować rozwiązanie samemu.
• Brak odpisu aktu małżeństwa lub aktów urodzenia dzieci - to podstawowe załączniki; bez nich dostaniesz wezwanie do uzupełnienia braków.
• Nieopłacenie pozwu - bez 600 zł (albo wniosku o zwolnienie z kosztów) sąd nie nada sprawie biegu.

Nie musisz układać pozwu od zera ani zgadywać, czego oczekuje sąd. Napisz pozew o rozwód z Prawomatem - odpowiesz na kilka pytań, a my złożymy pismo z właściwymi elementami i przygotujemy gotowy plik do pobrania. Sprawdź też pozostałe wzory w dziale pozew.