Reklamacja samochodu

Zanim opiszesz usterkę, ustal jedno: kto podpisał się pod umową sprzedaży. Auto z salonu albo z komisu idzie jednym torem prawnym, a auto z ogłoszenia od sąsiada zupełnie innym. Różnią się terminy, żądania i to, czy sprzedawca uwolni się od odpowiedzialności jednym zdaniem w umowie.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Auto od przedsiębiorcy: dwa lata i czternaście dni

Samochód sprzedany konsumentowi przez firmę podlega rozdziałowi 5a ustawy o prawach konsumenta (art. 43a-43g), a egzemplarz używany też jest towarem, bo art. 2 pkt 4a u.p.k. nie stawia warunku fabrycznej nowości.

Sprzedawca odpowiada za brak zgodności z umową ujawniony w ciągu dwóch lat od dostarczenia auta (art. 43c ust. 1 u.p.k.). Przez cały ten okres działa domniemanie, że usterka tkwiła w pojeździe już przy wydaniu, więc to sprzedawca musi wykazać coś przeciwnego i to on finansuje ekspertyzę. Na odpowiedź komis ma 14 dni od otrzymania pisma (art. 7a ust. 1 u.p.k.), a milczenie oznacza uznanie reklamacji w takim kształcie, w jakim ją zgłosiłeś (art. 7a ust. 2 u.p.k.).

Najpierw żądasz naprawy albo wymiany (art. 43d ust. 1 u.p.k.); przy egzemplarzu z przebiegiem wymiana zwykle odpada, a pojazd sprzedawca odbiera na własny koszt (art. 43d ust. 5). Obniżenie ceny albo odstąpienie otwiera art. 43e ust. 1 u.p.k., gdy wada jest na tyle istotna, że zaczynanie od warsztatu nie ma sensu (pkt 4); istotność ustawa przyjmuje z góry (art. 43e ust. 4).

Za konkretną odbiegającą cechę wskazaną w umowie i przez Ciebie wyraźnie oraz odrębnie zaakceptowaną sprzedawca nie odpowiada (art. 43b ust. 4 u.p.k.); ogólnikowa formuła o znanym stanie technicznym tego testu nie przechodzi.

Auto od osoby prywatnej: rękojmia z Kodeksu cywilnego

Kupując od kogoś, kto autami nie handluje, wychodzisz poza reżim konsumencki, bo konsumentem jest się wobec przedsiębiorcy (art. 22[1] KC). Zostaje rękojmia z art. 556 i następnych Kodeksu cywilnego. Tych przepisów nie uchylono: ustawa konsumencka wyłącza je tylko przy sprzedaży towaru konsumentowi (art. 43a ust. 1 zd. 2 u.p.k.), więc w obrocie prywatnym i między firmami pracują dalej. Sprzedający odpowiada za wadę stwierdzoną przed upływem dwóch lat od wydania auta (art. 568 § 1 KC), bez dwuletniego domniemania i bez czternastodniowego terminu na odpowiedź.

Pułapka siedzi w art. 558 § 1 KC: strony mogą rękojmię ograniczyć albo wyłączyć, a między osobami prywatnymi taki zapis jest skuteczny. Ratunkiem jest art. 558 § 2 KC, bo wyłączenie nie działa wobec wady zatajonej podstępnie: cofnięty licznik, przemilczana szkoda całkowita, korozja zaszpachlowana przed oględzinami.

Kto musi zawiadomić o wadzie. Zbadanie rzeczy i niezwłoczne zawiadomienie pod rygorem utraty uprawnień obciąża wyłącznie sprzedaż między przedsiębiorcami (art. 563 § 1 KC). Kupując prywatnie jako osoba fizyczna, tego obowiązku nie masz; kupując auto na firmę od innej firmy, masz go w pełni, a jednoosobowa działalność kupująca niezawodowo jest z niego zwolniona (art. 556[5] § 1 KC).

Samochód wozi też oprogramowanie

Auto z systemem multimedialnym, aplikacją mobilną i nawigacją online jest towarem z elementami cyfrowymi (art. 2 pkt 5b u.p.k.). Do oceny zgodności wchodzą wtedy kompatybilność, interoperacyjność i dostępność aktualizacji (art. 43b ust. 1 pkt 1 u.p.k.), a rozdział 5a ma dla nich osobną regułę w art. 43b ust. 3.

Gdy funkcja jest dostarczana w sposób ciągły, na przykład zdalny podgląd pojazdu albo mapy z bieżącym ruchem, odpowiedzialność obejmuje czas z umowy i nie może być krótsza niż dwa lata od dostarczenia auta (art. 43c ust. 3 u.p.k.). Reklamujesz więc też funkcję, która zniknęła po aktualizacji.

Co wpisać do pisma

• markę, model, VIN i numer rejestracyjny, datę umowy oraz datę wydania auta, bo od niej biegnie termin;
• przebieg przy zakupie i przy ujawnieniu usterki oraz opis objawu: kiedy i przy jakiej prędkości występuje;
• wyraźne żądanie, bo przy milczeniu sprzedawcy uznane zostaje dokładnie to, o co poprosiłeś;
• podstawę: art. 43c i art. 43d albo art. 43e u.p.k. przy zakupie od firmy, art. 556 i następne KC przy zakupie prywatnym;
• prośbę o odbiór pojazdu na koszt sprzedawcy, gdy auto nie nadaje się do jazdy (art. 43d ust. 5 u.p.k.);
• załączniki: umowę, fakturę, wynik diagnostyki komputerowej, zdjęcia, historię serwisową.

Pokrewne pisma znajdziesz w dziale reklamacja.

Ile kosztuje spór o samochód

Spór o auto prawie zawsze przekracza 20 000 zł, więc stawki stałe odpadają. Powyżej tej kwoty pobiera się opłatę stosunkową: 5 % wartości przedmiotu sporu, najwyżej 100 000 zł (art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Pozew o zwrot 42 000 zł kosztuje więc 2 100 zł, a sprawa wychodzi z postępowania uproszczonego, które kończy się na 20 000 zł (art. 505[1] § 1 KPC).

Pozew wolno złożyć w sądzie właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania (art. 458[14] § 4 KPC), a sąd może obciążyć przedsiębiorcę kosztami procesu niezależnie od wyniku sprawy, jeżeli uchylił się od próby ugodowego zakończenia sporu (art. 458[16] KPC).

Najczęstsze błędy

• Powołanie rękojmi przy aucie z salonu. Podstawą są wtedy art. 43b-43e u.p.k., a przepisy o rękojmi, w tym roczne domniemanie z art. 556[2] KC, przy sprzedaży towaru konsumentowi w ogóle nie działają (art. 43a ust. 1 zd. 2 u.p.k.). Domniemanie biegnie pełne dwa lata (art. 43c ust. 1 zd. 2 u.p.k.).
• Odliczanie trzydziestu dni. Sprzedawca pojazdu ma 14 dni (art. 7a ust. 1 u.p.k.); trzydzieści dni obowiązuje rynek finansowy, czyli reklamację kredytu albo ubezpieczenia.
• Podpisanie umowy z wyłączeniem rękojmi bez czytania. W obrocie prywatnym taki zapis działa i zostawia Ci wyłącznie art. 558 § 2 KC.
• Odstawienie auta lawetą na własny koszt. Przy zakupie od firmy przewóz i robocizna obciążają sprzedawcę (art. 43d ust. 4 u.p.k.).

Pismo nie musi powstawać od zera. Generator zapyta o pojazd, objaw i sprzedawcę, po czym ułoży reklamację z podstawą dobraną do sprzedawcy.

Napisz reklamację