Wniosek o zasiłek pogrzebowy

Zasiłek pogrzebowy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, a postępowanie w jego sprawie wszczyna żądanie zainteresowanego (art. 116 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Samo zarejestrowanie zgonu w urzędzie stanu cywilnego sprawy w ZUS jeszcze nie otwiera.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Komu przysługuje i po kim

Ustawa odpowiada na to dwiema osobnymi listami.

Po kim. Zasiłek przysługuje po osobie ubezpieczonej, po osobie pobierającej emeryturę lub rentę, po osobie, która w dniu śmierci nie miała jeszcze ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania, oraz po członku rodziny osób z dwóch pierwszych grup (art. 77 ust. 1). Za członków rodziny ustawa uznaje małżonka, rodziców, ojczyma, macochę i osoby przysposabiające, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione i umieszczone w rodzinie zastępczej, inne dzieci przyjęte na wychowanie przed pełnoletnością, rodzeństwo, dziadków, wnuki oraz osoby, nad którymi ustanowiono opiekę prawną (art. 77 ust. 2).

Komu. Zasiłek dostaje ten, kto pokrył koszty pogrzebu (art. 78 ust. 1). Może to być również pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat albo osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego (art. 78 ust. 2). Gdy zapłaciło kilka osób lub podmiotów, świadczenie dzieli się między nie proporcjonalnie do poniesionych kosztów (art. 78 ust. 3). Po jednej osobie zasiłek przysługuje tylko z jednego tytułu (art. 77 ust. 4).

Kwota i to, co na nią wpływa

Od 1 marca 2026 r. zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł (art. 80 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz komunikat Prezesa ZUS z 27 stycznia 2026 r., M.P. 2026 poz. 150). Kwota podlega waloryzacji 1 marca i tylko wtedy, gdy wskaźnik waloryzacji przekroczy 105, a nową wysokość Prezes ZUS ogłasza komunikatem w Monitorze Polskim (art. 80 ust. 2 do 6).

Zasiłek przysługuje w wysokości obowiązującej w dniu śmierci osoby, której koszty pogrzebu zostały poniesione (art. 80 ust. 7). Dzień pogrzebu i dzień złożenia pisma na kwotę nie wpływają.

Dwa przepisy zmieniają wynik. Osoba spoza kręgu członków rodziny, a także pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat i kościelna osoba prawna, otrzymują zwrot udokumentowanych kosztów pogrzebu do wysokości ustawowego pułapu (art. 79 ust. 1). W drugą stronę działa pogrzeb urządzony na koszt państwa albo organizacji politycznej lub społecznej: członek rodziny, który pokrył choćby część kosztów, dostaje zasiłek w pełnej wysokości (art. 79 ust. 2).

Termin 12 miesięcy i wyjątek od niego

Prawo do zasiłku wygasa, jeżeli wniosku nie zgłoszono w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której świadczenie przysługuje (art. 81 ust. 1).

Ustawa zna od niej wyjątek, którego większość poradników nie podaje. Jeżeli zgłoszenie w tym czasie było niemożliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej, dwanaście miesięcy liczy się od dnia pogrzebu (art. 81 ust. 2). Okoliczności te potwierdza zaświadczenie Policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu albo inny dokument urzędowy (art. 81 ust. 3).

Gdzie i jak złożyć

Wniosek składasz w ZUS bezpośrednio albo za pośrednictwem zakładu pogrzebowego (art. 116 ust. 3a). Druga droga ma znaczenie dla terminu: za datę zgłoszenia uznaje się wtedy dzień przyjęcia pisma przez zakład, potwierdzony jego pieczęcią i podpisem osoby upoważnionej (§ 6 ust. 2a rozporządzenia w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe). Rozporządzenie wylicza, co takie pismo zawiera poza danymi zwykłego wniosku: imię, nazwisko i PESEL osoby zmarłej, datę i miejsce zgonu, oświadczenie o stopniu pokrewieństwa lub powinowactwa, oświadczenie o pokryciu kosztów pogrzebu w całości albo w części, oświadczenie o niepobraniu zasiłku z innego tytułu, numer rachunku do wypłaty, a przy drodze przez zakład pogrzebowy także jego nazwę, NIP i REGON oraz upoważnienie do wypłaty na rachunek zakładu (§ 4 ust. 2a). Zgłoszenie wniosku przez profil informacyjny zakładu przewiduje § 16b rozporządzenia, który wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r., więc dzisiaj ta ścieżka jeszcze nie działa.

Decyzję ZUS wydaje w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania i w tym samym terminie wypłaca zasiłek (art. 118 ust. 1b). Gdy decyzja nie jest w sprawie potrzebna, te same 14 dni biegną wprost do wypłaty (art. 129 ust. 2a). Od decyzji odmownej służy odwołanie, a sprawy o zasiłek pogrzebowy rozpoznaje sąd rejonowy (art. 477(8) § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego); całą tę drogę opisuje odwołanie od decyzji ZUS.

Opisz sytuację własnymi słowami, a generator Prawomatu ułoży z tego gotowe pismo. Pozostałe wzory znajdziesz w dziale wniosek.

Co dołączyć do wniosku

Lista załączników obowiązuje w tym kształcie od 1 stycznia 2026 r. (§ 16 ust. 1 rozporządzenia):

1. karta zgonu albo jej kopia, a gdy nie został sporządzony akt urodzenia dziecka, zaświadczenie lekarza specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii, lekarza w trakcie tej specjalizacji albo położnej o martwym urodzeniu, bez względu na czas trwania ciąży;
2. rachunki poniesionych kosztów pogrzebu, a jeżeli oryginały złożono w banku, ich kopie potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem;
3. dokument potwierdzający umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej.

Akt zgonu dołącza się tylko wtedy, gdy sporządzono go za granicą (§ 16 ust. 2). Przy wniosku elektronicznym wystarczą elektroniczne kopie dokumentów, a ZUS może zażądać oryginału, jeżeli poweźmie wątpliwość co do ich zgodności (§ 16a). Koszty wykazane w obcej walucie przelicza się po kursie NBP z dnia zgonu (§ 37 ust. 2).

Najczęstsze błędy

• Odkładanie sprawy. Po dwunastu miesiącach prawo wygasa, a wyjątek z art. 81 ust. 2 obejmuje wyłącznie przyczyny całkowicie niezależne od osoby uprawnionej.
• Przepisanie kwoty znalezionej w internecie. Każda liczba podana bez daty i bez komunikatu Prezesa ZUS jest podejrzana.
• Wyrzucenie rachunków. Przy zwrocie kosztów z art. 79 ust. 1 to one wyznaczają wysokość świadczenia.
• Mylenie urzędów. Zgłoszenie zgonu oraz odpis aktu zgonu załatwia się w urzędzie stanu cywilnego, a o zasiłku rozstrzyga ZUS.
• Brak dowodu pokrewieństwa. Gdy ZUS nie może go potwierdzić, wzywa do przedstawienia dokumentów w terminie nie krótszym niż 14 dni, a ich nieprzedstawienie kończy się decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (§ 16 ust. 4).