Wniosek o wydanie depozytu sądowego

Coś Twojego leży w depozycie sądowym i chcesz to wreszcie dostać do ręki. Może sąd przechowuje kwotę, którą ktoś złożył, bo nie wiedział, komu ją zapłacić, a teraz okazało się, że uprawniony jesteś Ty. A może to Ty złożyłeś przedmiot i zmieniły się okoliczności, więc chcesz go odebrać z powrotem. W obu razach potrzebujesz wniosku, który każe sądowi wydać depozyt.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Najpierw jedno rozróżnienie. Ta strona dotyczy wyjęcia przedmiotu z depozytu, a nie jego wpłaty. Jeżeli dopiero chcesz coś do depozytu włożyć, przeczytaj wniosek o złożenie do depozytu sądowego. Tutaj zajmujemy się drogą powrotną.

Kiedy składa się wniosek o wydanie depozytu

O wydanie depozytu występują dwie różne osoby, w dwóch różnych rolach.

Pierwsza to uprawniony, najczęściej wierzyciel, na którego rzecz coś złożono. Jeśli dłużnik wpłacił do sądu pieniądze, bo toczył się spór, komu się należą, a spór już rozstrzygnięto, po środki zgłasza się ten, kto wygrał. Podobnie odbiera spadkobierca, gdy sąd ustalił, kto dziedziczy, albo osoba wskazana w postanowieniu o złożeniu, gdy spełni wpisany tam warunek.

Druga to składający, czyli ten, kto sam wpłacił przedmiot do depozytu i chce go teraz odzyskać. Kodeks cywilny pozwala mu na to, dopóki wierzyciel nie upomniał się o wydanie (wracamy do tego niżej). Typowo składający wycofuje depozyt, gdy odpadła przyczyna złożenia, na przykład wierzyciel się odnalazł i strony dogadały się bezpośrednio.

Podstawa prawna i termin

Sprawa opiera się na dwóch aktach. Kodeks cywilny mówi, komu depozyt się należy, a Kodeks postępowania cywilnego, jak go wyjąć.

Gdy o depozyt występuje wierzyciel, działa art. 693(14) KPC: na jego żądanie sąd postanowi wydać mu depozyt, jeżeli zachodzą warunki określone we wniosku o złożenie do depozytu. Inaczej mówiąc, sąd sprawdza, czy ziściło się to, pod czym przedmiot miał zostać wydany. Jeśli złożono go na żądanie urzędu lub innego organu, uprawniony dostanie przedmiot dopiero po wykazaniu, że warunki wydania się spełniły (art. 693(17) KPC).

Gdy przedmiot chce odzyskać składający, podstawą jest art. 469 k.c. Dopóki wierzyciel nie zażądał wydania przedmiotu z depozytu, dłużnik może go odebrać, a odebranie sprawia, że złożenie uważa się za niebyłe (przepada więc skutek zwolnienia z długu). Proceduralnie sąd zwróci depozyt składającemu, jeżeli wierzyciel nie zażądał jego wydania (art. 693(11) KPC). Liczy się przy tym kolejność: kiedy wierzyciel pierwszy zgłosi żądanie wydania, składający traci możliwość odbioru.

Na sam wniosek nie ma sztywnego terminu, jest za to granica praktyczna. Niepodjęty depozyt likwiduje się z mocy prawa po 3 latach od doręczenia uprawnionemu wezwania do odbioru, a prawa do niego przechodzą wtedy na Skarb Państwa (art. 4 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów). Ze zgłoszeniem lepiej więc nie zwlekać.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Wniosek trafia do sądu rejonowego, który prowadzi dany depozyt, czyli tego, który wydał postanowienie o złożeniu. Dlatego tak ważna jest sygnatura akt sprawy depozytowej. Bez niej sąd nie połączy Twojego pisma z konkretnym depozytem.

Sprawę rozpoznaje się w trybie nieprocesowym, na podstawie dokumentów. Pismo złożysz osobiście w biurze podawczym albo wyślesz pocztą. Wniosek o wydanie z depozytu również kosztuje 100 zł opłaty stałej (art. 67 ustawy o kosztach sądowych), tyle samo co złożenie. Gdy w depozycie leżą pieniądze, sąd nie wypłaca gotówki do ręki, tylko przelewa je na konto wskazane we wniosku, więc podaj poprawny numer rachunku.

Napisz wniosek

Co powinien zawierać wniosek

Poza standardową szatą pisma (oznaczenie sądu, Twoje dane, data, podpis, dowód opłaty) w treści muszą znaleźć się rzeczy typowe właśnie dla wydania:

• sygnatura akt sprawy depozytowej oraz wskazanie, jakiego depozytu dotyczy wniosek;
• rola, w jakiej występujesz - czy jesteś uprawnionym (wierzycielem), czy składającym, który odbiera swój przedmiot;
• podstawa uprawnienia, czyli dlaczego to Tobie sąd ma wydać depozyt (np. prawomocny wyrok, ugoda, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, spełnienie warunku z postanowienia o złożeniu);
• sposób wydania - przy sumie pieniężnej numer rachunku bankowego, przy rzeczy sposób i miejsce jej odbioru;
• wyraźne żądanie - wnoszę o wydanie (wypłatę) przedmiotu świadczenia z depozytu.

Do wniosku dołącz dokumenty, które potwierdzają Twoje prawo. Nie musisz sam dobierać przepisów. Opisz sytuację, a Prawomat ułoży pismo i wskaże właściwą podstawę.

Najczęstsze błędy

• Mylenie wydania ze złożeniem - to przeciwne kierunki. Tu wyjmujesz przedmiot z depozytu; jego wpłata to osobne pismo i osobna podstawa prawna.
• Brak sygnatury depozytu - bez numeru sprawy sąd nie wie, o który depozyt chodzi, i wzywa do uzupełnienia.
• Niewykazanie uprawnienia - samo twierdzenie, że pieniądze się należą, nie wystarczy; trzeba dołączyć dowód (wyrok, ugodę, postanowienie spadkowe) albo wykazać spełnienie warunku z art. 693(17) KPC.
• Odbiór po żądaniu wierzyciela - składający, który zwleka, może stracić prawo odbioru, gdy wierzyciel pierwszy zażąda wydania (art. 469 k.c.).
• Zwlekanie aż do likwidacji - po 3 latach niepodjęty depozyt przepada na rzecz Skarbu Państwa.
• Nieopłacony wniosek - bez 100 zł sąd wstrzyma bieg sprawy do czasu uzupełnienia opłaty.