Wniosek o wpis w księdze wieczystej zmiana nazwiska

Nazwisko w księdze wieczystej nie zmienia się razem z dowodem osobistym. Dokumenty tożsamości i rejestr PESEL aktualizują się bez Twojego udziału, a dział II księgi zostaje z nazwiskiem sprzed ślubu albo rozwodu.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy trzeba zaktualizować nazwisko w księdze

Pismo składasz wtedy, gdy figurujesz w dziale II księgi wieczystej jako właściciel albo użytkownik wieczysty, a Twoje nazwisko od tamtej pory się zmieniło. Trzy typowe sytuacje:

• kupiłaś mieszkanie przed ślubem i po ślubie przyjęłaś nazwisko męża;
• wróciłeś po rozwodzie do nazwiska sprzed małżeństwa (sama ta procedura należy do urzędu stanu cywilnego, opisuje ją wniosek o zmianę nazwiska);
• kierownik urzędu stanu cywilnego wydał decyzję o zmianie imienia lub nazwiska, a działkę albo dom masz od lat.

Pierwszy sygnał przychodzi zwykle od banku albo notariusza: jedni i drudzy zestawiają dane z księgi z Twoim dowodem, zanim cokolwiek podpiszą. Twardszy jest drugi scenariusz. Przy kolejnym wniosku dotyczącym tej samej nieruchomości sąd sam, bez Twojego udziału, porównuje dane z pisma z ewidencjami numerów identyfikacyjnych, a każda rozbieżność staje się przeszkodą do dokonania wpisu (art. 626(8) § 3 i § 5 KPC). Hipoteka pod nowy kredyt czeka wtedy na uporządkowanie danych.

Dlaczego nikt nie zrobi tego za Ciebie

Obowiązek zawiadamiania sądu wieczystoksięgowego istnieje, tylko dotyczy czego innego. Sądy, organy administracji i notariusze zgłaszają każdą zmianę właściciela nieruchomości (art. 36 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), a przy zmianie nazwiska właściciel pozostaje ten sam człowiek.

Od strony osoby wpisanej wygląda to podobnie. Ustawa nakazuje jej niezwłocznie zawiadamiać sąd o każdej zmianie adresu albo wskazać adres do doręczeń (art. 626(12) § 1 KPC), pod rygorem pozostawienia pisma sądowego w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (§ 3). O nazwisku ten przepis milczy. Przepisy o zmianie imienia i nazwiska również nie każą żadnemu urzędowi powiadamiać wydziału ksiąg wieczystych.

Zostaje nadzieja, że sąd poprawi wpis sam z siebie. Z urzędu dokonuje się sprostowania usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 626(13) § 2 KPC). Nazwisko należy do treści wpisu, więc rozbieżność w nim jest właśnie niezgodnością i wymaga Twojego wniosku.

Żaden przepis o postępowaniu wieczystoksięgowym nie daje przy tym sądowi 30 dni ani innego terminu na rozpoznanie sprawy. Praktyczny moment jest inny: zrób to, zanim będziesz potrzebować kolejnego wpisu w tej samej księdze.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Pismo kierujesz do wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego, który prowadzi księgę tej nieruchomości, czyli sądu właściwego dla jej położenia; czynności w tym postępowaniu wykonują tam często referendarze sądowi (art. 23 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Krąg wnioskodawców jest zamknięty. Ustawa wymienia cztery kategorie: właściciela nieruchomości i użytkownika wieczystego, osobę, na rzecz której ma nastąpić wpis, oraz wierzyciela z prawem, które da się w księdze ujawnić (art. 626(2) § 5 KPC). Przy zmianie nazwiska mieścisz się w pierwszej albo drugiej.

Formularz jest ten sam urzędowy druk KW-WPIS co przy każdym innym wpisie, a jego pola opisuje osobna strona: wniosek o wpis w księdze wieczystej. Samą treść żądania przygotujesz w Prawomacie. Opłata wynosi 100 zł jako opłata od dokonania innego wpisu, poza określonymi w art. 42 i 43 (art. 44 ust. 1 pkt 6 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Co powinno zawierać żądanie

Zawartość wpisu o osobie fizycznej jest ustawowa:

Wpis dotyczący osoby fizycznej uprawnionej według treści prawa lub roszczenia, lub osoby fizycznej, której roszczenie zostało zabezpieczone przez wpis ostrzeżenia, obejmuje jej imię (imiona) i nazwisko (nazwiska), numer PESEL, chyba że odrębne przepisy nie przewidują nadawania tego numeru, oraz imię ojca i imię matki (art. 25 ust. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Przygotuj więc komplet danych:

1. numer księgi wieczystej i wskazanie działu II, w którym figurujesz;
2. dotychczasowe brzmienie nazwiska oraz to, które ma je zastąpić;
3. numer PESEL oraz imiona ojca i matki;
4. dokument urzędowy potwierdzający aktualne nazwisko, na przykład odpis aktu stanu cywilnego albo decyzję o zmianie nazwiska; to on jest podstawą wpisu (art. 626(2) § 3 KPC);
5. dowód uiszczenia 100 zł.

Który dokument wystarczy, zależy od trybu, w jakim nazwisko się zmieniło, więc warto zapytać w wydziale, zanim zamówisz odpisy.

Najczęstsze błędy

• Czekanie na automat. Dowód, PESEL i akta stanu cywilnego zmieniają się bez Ciebie, księga wieczysta nie.
• Nazwanie sprawy sprostowaniem. Z urzędu poprawiane są usterki, a nazwisko to treść wpisu (art. 626(13) § 2 KPC, art. 25 ust. 4 u.k.w.h.).
• Podanie samego nazwiska. Bez numeru PESEL oraz imion obojga rodziców wpis nie ma kompletu danych z art. 25 ust. 4 u.k.w.h.
• Kwota 60 zł. W przepisach o kosztach w sprawach wieczystoksięgowych taka opłata nie istnieje.
• Zły adresat. Wniosku nie rozpozna ani sąd, który orzekł rozwód, ani urząd stanu cywilnego, ani gmina.