Wniosek o widzenia z dzieckiem

Sprawa o widzenia z dzieckiem to formalnie sprawa o kontakty. Są one odrębnym prawem i obowiązkiem, a nie nagrodą za władzę rodzicielską.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składasz wniosek o widzenia z dzieckiem

Piszesz go, gdy dziecko mieszka na stałe u drugiego rodzica, a spotkania odbywają się na zasadzie łaski: raz są, raz ich nie ma. Albo gdy ustne ustalenia przestały działać, bo zmieniła się szkoła lub miejsce zamieszkania.

Zanim pójdziesz do sądu: sposób utrzymywania kontaktów rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i jego rozsądnymi życzeniami, a sąd rozstrzyga dopiero w braku porozumienia (art. 113[1] par. 1 KRO). Ugoda zawarta przed sądem lub mediatorem ma tę samą moc wykonawczą co orzeczenie.

Podstawa prawna: kontakty są niezależne od władzy rodzicielskiej

Zasadę zapamiętaj dosłownie: niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów (art. 113 par. 1 KRO). Rodzic z ograniczoną, zawieszoną albo odebraną władzą nadal ma prawo widywać dziecko. Odwrotnie też: sama władza rodzicielska nie chroni przed ograniczeniem kontaktów.

Kontakty to nie tylko odwiedziny. Ustawa obejmuje nimi przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie go poza miejsce stałego pobytu) oraz porozumiewanie się na odległość: korespondencję, telefon i inne środki komunikacji elektronicznej (art. 113 par. 2 KRO). Ten drugi człon ginie we wnioskach najczęściej.

Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd ograniczy kontakty (art. 113[2] KRO). Może w szczególności:

• zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu,
• zezwolić na spotkania tylko w obecności drugiego rodzica, opiekuna albo kuratora sądowego,
• ograniczyć kontakt do określonych sposobów porozumiewania się na odległość albo go zakazać.

Gdy kontakty poważnie zagrażają dobru dziecka lub je naruszają, sąd ich zakaże (art. 113[3] KRO). Może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, np. skierować ich do terapii rodzinnej (art. 113[4] KRO), a wydane rozstrzygnięcie zmienić, jeżeli wymaga tego dobro dziecka (art. 113[5] KRO). Przepisy te stosuje się odpowiednio do rodzeństwa, dziadków, powinowatych w linii prostej i innych osób, które przez dłuższy czas sprawowały pieczę nad dzieckiem (art. 113[6] KRO).

Terminu na złożenie wniosku nie ma: wnosisz go, dopóki dziecko jest małoletnie.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Sądem opiekuńczym jest sąd rodzinny (art. 568 KPC), czyli wydział rodzinny sądu rejonowego. Właściwy wyłącznie jest sąd miejsca zamieszkania dziecka, a w jego braku miejsca pobytu (art. 569 par. 1 KPC). Sprawa toczy się w postępowaniu nieprocesowym, a wniosek podlega opłacie stałej 100 zł (art. 23 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych).

Sprawy rodzinne trwają miesiącami, więc od razu dopisz wniosek o zabezpieczenie: sąd może uregulować kontakty na czas trwania postępowania (art. 755 par. 1 pkt 4 KPC). Ten wniosek ma własną opłatę stałą 100 zł (art. 68 tej ustawy), a na postanowienie o zabezpieczeniu przysługuje zażalenie. Pozostałe pisma znajdziesz w dziale wniosek do sądu.

Napisz wniosek

Co powinien zawierać wniosek

• oznaczenie sądu oraz dane Twoje, drugiego rodzica i dziecka,
• żądanie w formie harmonogramu: dni, godziny, miejsce odbioru i powrotu,
• święta, ferie i wakacje, bo o nie toczy się najwięcej sporów,
• kontakt na odległość: dni i godziny rozmów telefonicznych lub wideo,
• wniosek o zabezpieczenie na czas trwania sprawy,
• uzasadnienie oparte na dobru i rytmie dnia dziecka, poparte dowodami,
• odpis wniosku dla uczestnika, akt urodzenia dziecka, dowody opłat.

Gdy drugi rodzic utrudnia kontakty

Komornik nie odbiera dziecka siłą, nie ma czegoś takiego jak egzekucja dziecka. Kontakty egzekwuje sąd opiekuńczy, w dwóch krokach.

Krok pierwszy: wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty. Jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje lub niewłaściwie wykonuje obowiązki z orzeczenia albo ugody, sąd, uwzględniając jej sytuację majątkową, zagrozi jej zapłatą oznaczonej sumy za każde naruszenie (art. 598[15] par. 1 KPC).

Krok drugi: jeśli mimo groźby naruszenia trwają, kolejnym wnioskiem żądasz nakazania zapłaty, a sąd ustala kwotę stosownie do liczby naruszeń (art. 598[16] par. 1 KPC). Prawomocne postanowienie jest tytułem wykonawczym bez klauzuli wykonalności (art. 598[16] par. 4 KPC). Każdy wniosek to osobne postępowanie z opłatą 100 zł.

Tryb działa symetrycznie: obejmuje też rodzica uprawnionego do kontaktu, który nie odbiera dziecka o umówionej porze (art. 598[15] par. 2 KPC). Gdy kontakt nie doszedł do skutku z winy drugiej strony, sąd przyzna Ci zwrot uzasadnionych wydatków na jego przygotowanie, np. kosztów podróży (art. 598[17] KPC). Sąd może też zagrozić zapłatą już w samym orzeczeniu o kontaktach (art. 582[1] par. 3 KPC), co oszczędza jeden etap. Sankcja nie obejmuje jednak sytuacji, w której kontakt nie doszedł do skutku wskutek zachowania samego dziecka, niewywołanego przez rodzica sprawującego pieczę (wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. SK 3/20).

Najczęstsze błędy

• Wstrzymanie alimentów w odwecie za brak kontaktów. Obowiązek alimentacyjny wynika z art. 133 par. 1 KRO i jest od kontaktów niezależny. Spotkań tym nie wymusisz, a narazisz się na egzekucję.
• Ogólnikowe żądanie w stylu “co dwa tygodnie”. Bez godzin, miejsca odbioru i podziału świąt orzeczenia nie da się potem egzekwować.
• Pominięcie kontaktu zdalnego, mimo że ustawa wprost go obejmuje.
• Wysyłanie sprawy do komornika zamiast do sądu opiekuńczego (art. 598[15] KPC).
• Uzasadnienie o własnej krzywdzie zamiast o dobru dziecka, które jest dla sądu kryterium podstawowym.

Prawomat zada Ci kilka pytań i przygotuje gotowy wniosek.

Napisz wniosek