Przejdź do treści
Prawomat Stwórz pismo za darmo

Wniosek o ustanowienie rodziny zastępczej

Stan prawny na 18 lipca 2026

Wniosek o ustanowienie rodziny zastępczej prowadzi dwiema różnymi drogami. Jeśli chcesz zostać rodziną zastępczą, zgłaszasz się do PCPR; jeśli chcesz, żeby sąd powierzył Ci konkretne dziecko, na przykład wnuka, składasz wniosek do sądu rodzinnego. Wyjaśniamy, które pismo naprawdę składasz i co musi zawierać.

Zobacz i pobierz wzór ↓

PDF do druku · Word do edycji · bez rejestracji

Napisz z Prawomatem ↓
Gotowy do pobrania

Wniosek o ustanowienie rodziny zastępczej: wzór PDF i Word

Miejscowość, Data

Sąd Rejonowy w Miejscowość

Nr Wydział Rodzinny i Nieletnich

Adres sądu

Wnioskodawca: Imię i nazwisko, zam. Adres, PESEL Numer

(np. babcia / dziadek / pełnoletnie rodzeństwo dziecka)

Uczestnicy: Imiona i nazwiska rodziców dziecka, zam. Adres

Dotyczy małoletniego: Imię i nazwisko dziecka, ur. Data,

PESEL Numer

WNIOSEK

o umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej spokrewnionej

Wnoszę o:

1. umieszczenie małoletniego Imię i nazwisko dziecka w rodzinie

zastępczej spokrewnionej, którą tworzy wnioskodawca;

2. rozpoznanie sprawy także pod nieobecność wnioskodawcy.

Podstawa prawna: art. 109 § 2 pkt 5 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

w związku z art. 35 i art. 39 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

UZASADNIENIE

Małoletni Imię jest wnukiem / rodzeństwem wnioskodawcy. Jego

rodzice (opis sytuacji: nie sprawują opieki / władza rodzicielska

ograniczona / inne okoliczności zagrażające dobru dziecka).

Wnioskodawca od Okres faktycznie opiekuje się dzieckiem, zapewnia

mu mieszkanie, wyżywienie, opiekę, kontynuację nauki i jest z nim

silnie związany emocjonalnie. Spełnia warunki z art. 42 ustawy:

(krótko - warunki mieszkaniowe, brak przeciwwskazań zdrowotnych,

niekaralność).

Umieszczenie dziecka u wnioskodawcy najlepiej odpowiada jego dobru,

ponieważ pozwala zachować więzi rodzinne i dotychczasowe środowisko.

Dowody: odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, (zaświadczenia,

opinie, dokumenty potwierdzające sytuację rodzinną).

Podpis

Załączniki:

- odpisy wniosku dla uczestników postępowania,

- odpis skrócony aktu urodzenia dziecka.

Wolisz pismo pod swoją sprawę?

Stwórz swoje pismo Opowiedz, co się stało, resztę zrobi Prawomat

Dotyczy Cię? Dotknij, a dopiszemy to do opisu:

Stwórz pismo za darmo
Za darmo · Bez rejestracji · Gotowe w 5 minut
Na tej stronie (5)
  1. Kiedy i kto może zostać rodziną zastępczą
  2. Podstawa prawna i wymogi
  3. Do kogo złożyć - PCPR czy sąd
  4. Co powinien zawierać wniosek
  5. Najczęstsze błędy

“Wniosek o ustanowienie rodziny zastępczej” to jedno hasło, za którym kryją się dwie zupełnie różne sprawy. W jednej chcesz przyjąć pod opiekę dziecko, którego wcześniej nie znasz, i zostać rodziną zastępczą. W drugiej w rodzinie jest już dziecko, którym nie mogą zająć się rodzice, najczęściej wnuk, i chcesz, żeby sąd oficjalnie powierzył je Tobie. Każda z tych dróg zaczyna się gdzie indziej, więc zanim cokolwiek napiszesz, ustal, po której jesteś.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy i kto może zostać rodziną zastępczą

Rodzina zastępcza to czasowa opieka nad dzieckiem, które nie może wychowywać się u własnych rodziców. Ustawa wyróżnia trzy jej formy: spokrewnioną (najbliżsi krewni, na przykład dziadkowie lub pełnoletnie rodzeństwo), niezawodową (osoby spoza najbliższej rodziny) i zawodową, w której przynajmniej jedna osoba dostaje za to wynagrodzenie; do zawodowych zalicza się też pogotowie rodzinne i rodzinę specjalistyczną (art. 39). Odrębną formą jest rodzinny dom dziecka.

Rodzinę zastępczą mogą tworzyć małżonkowie albo osoba niepozostająca w związku małżeńskim (art. 41). Nie trzeba być spokrewnionym z dzieckiem ani mieć własnych dzieci. Więcej pism z tej kategorii znajdziesz w dziale wniosek.

Podstawa prawna i wymogi

Całość reguluje ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wymogi wobec kandydata wylicza jej art. 42: dawanie rękojmi należytego sprawowania pieczy, brak pozbawienia, ograniczenia lub zawieszenia władzy rodzicielskiej, wypełnianie obowiązku alimentacyjnego (jeśli taki na Tobie ciąży), pełną zdolność do czynności prawnych, stałe miejsce zamieszkania w Polsce oraz warunki bytowe i mieszkaniowe pozwalające zaspokoić potrzeby dziecka. Do tego dochodzi zaświadczenie lekarskie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i opinia psychologa, a dane kandydata nie mogą figurować w rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym.

Samo umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu (art. 35 ustawy). Sąd opiekuńczy sięga po nie, gdy dobro dziecka jest zagrożone (art. 109 § 2 pkt 5 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), przy czym jest to środek ostateczny; nie wolno odebrać dziecka rodzicom wyłącznie z powodu ubóstwa (art. 112(3) § 2 KRO). Ustawowego terminu na złożenie takiego wniosku nie ma.

Do kogo złożyć - PCPR czy sąd

Tu rozchodzą się dwie drogi.

Jeśli chcesz zostać rodziną zastępczą dla dzieci, których jeszcze nie znasz, zgłaszasz się do PCPR, czyli organizatora rodzinnej pieczy zastępczej w Twoim powiecie. To on prowadzi wstępną kwalifikację kandydata (art. 43, ważna 2 lata) i organizuje szkolenie (art. 44), a po nim wydaje zaświadczenie kwalifikacyjne. Żadne z tych pism nie idzie do sądu.

Jeśli natomiast chcesz, żeby konkretne dziecko trafiło pod Twoją opiekę, najczęściej jako rodzina spokrewniona, decyzję podejmuje sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich. Możesz złożyć do niego wniosek o umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, ale pamiętaj, że sąd nie jest nim związany i orzeka, kierując się dobrem dziecka. To pismo procesowe jak każde inne kierowane do sądu, więc przyda Ci się wzór wniosku do sądu.

Co powinien zawierać wniosek

Zgłoszenie do PCPR obejmuje dane kandydata, wskazanie formy pieczy, krótkie uzasadnienie motywacji, oświadczenia o spełnianiu warunków z art. 42 oraz prośbę o wszczęcie kwalifikacji i skierowanie na szkolenie.

Wniosek do sądu opiekuńczego powinien mieć:

  1. Oznaczenie sądu rejonowego i wydziału rodzinnego i nieletnich.
  2. Dane wnioskodawcy i dziecka - imiona, nazwiska, adresy, PESEL dziecka.
  3. Żądanie - umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej i wskazanie jej formy (np. spokrewnionej).
  4. Podstawę prawną - art. 109 § 2 pkt 5 KRO w związku z art. 35 ustawy.
  5. Uzasadnienie - sytuacja dziecka, więź z wnioskodawcą, warunki opieki.
  6. Dowody i podpis oraz odpisy pisma dla uczestników.

Nie musisz pisać od zera - opisz sprawę po ludzku, a generator Prawomatu ułoży pismo z właściwymi elementami.

Najczęstsze błędy

  • Pisanie do sądu, gdy chcesz zostać rodziną dla obcych dzieci - kwalifikację prowadzi PCPR, nie sąd.
  • Oczekiwanie zaświadczenia kwalifikacyjnego od sądu - wydaje je organizator pieczy po szkoleniu, nie sąd.
  • Pomijanie szkolenia - bez niego nie zdobędziesz kwalifikacji do rodziny niezawodowej ani zawodowej (art. 44).
  • Mylenie pieczy zastępczej z przysposobieniem - adopcja to trwałe rodzicielstwo prawne, a piecza zastępcza jest z założenia czasowa.
  • Traktowanie świadczenia jak warunku - pieniądze z art. 80 są skutkiem ustanowienia pieczy, nie przepustką do niej.
  • Zakładanie, że sąd jest związany wnioskiem - o umieszczeniu dziecka decyduje jego dobro.

Podstawa prawna

Najczęstsze pytania

Kto może zostać rodziną zastępczą?
Rodziną zastępczą mogą zostać małżonkowie lub osoba samotna, która daje rękojmię należytego sprawowania pieczy, nie jest pozbawiona ani ograniczona we władzy rodzicielskiej, wypełnia obowiązek alimentacyjny, ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz odpowiednie warunki mieszkaniowe. Szczegółowe wymogi określa art. 42 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Jakie są formy rodziny zastępczej?
Ustawa wyróżnia trzy formy: spokrewnioną, którą tworzą najbliżsi krewni dziecka, na przykład dziadkowie lub rodzeństwo; niezawodową, prowadzoną przez osoby spoza najbliższej rodziny; oraz zawodową, w której przynajmniej jedna osoba otrzymuje wynagrodzenie (art. 39). Odrębną formą rodzinnej pieczy jest rodzinny dom dziecka.
Wniosek do PCPR czy do sądu?
To zależy od celu. Żeby zostać rodziną zastępczą dla dzieci, których jeszcze nie znasz, zgłaszasz się do PCPR, czyli organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, który przeprowadza kwalifikację i szkolenie. O umieszczenie konkretnego dziecka w rodzinie zastępczej orzeka natomiast sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich (art. 35 ustawy).
Jakie warunki trzeba spełnić?
Kandydat musi dawać rękojmię właściwej opieki, mieć pełną zdolność do czynności prawnych, nie być pozbawionym ani ograniczonym we władzy rodzicielskiej, wypełniać obowiązek alimentacyjny i mieszkać w Polsce. Przedstawia też zaświadczenie lekarskie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz opinię psychologa, a jego dane nie mogą figurować w rejestrze sprawców przestępstw na tle seksualnym (art. 42).
Czy rodzinie zastępczej przysługuje świadczenie?
Tak. Na każde umieszczone dziecko rodzinie zastępczej przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwoty określone w art. 80 ustawy, które podlegają corocznej waloryzacji. Do tego dochodzi dodatek wychowawczy na dziecko do 18. roku życia. Świadczenie jest skutkiem ustanowienia pieczy, a nie warunkiem jej przyznania.
Podobne: Wniosek

Może Cię też zainteresować

Warto przeczytać

Poradniki, które wyjaśniają przepisy stojące za tym pismem.