Wniosek o umorzenie zaległości podatkowych

Zaległość jest już wymagalna, odsetki biegną, a Ty sprawdzasz, czy da się ją skreślić. Umorzenie jest jedyną postacią ulgi w spłacie, po której zobowiązanie przestaje istnieć.

Uwaga na nazwę. Umorzenie zaległości gasi dług wobec organu podatkowego, a umorzenie postępowania kończy toczącą się sprawę. Dług wobec ZUS, gminy albo banku ma własne przepisy, zebrane we wniosku o umorzenie zadłużenia.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy w ogóle jest co umarzać

Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej). Za zaległość uważa się także niezapłaconą w terminie zaliczkę na podatek oraz ratę podatku (art. 51 § 2).

Stąd granica, o którą potyka się sporo wniosków. Dopóki termin płatności biegnie, istnieje sam podatek i nie ma jeszcze zaległości do umorzenia. Do 30 września 2026 r. zostaje wtedy odroczenie terminu płatności albo rozłożenie podatku na raty z art. 67a § 1 pkt 1.

Od 1 października 2026 r. umorzeniem można objąć również sam podatek, zanim minie termin jego płatności (art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym ustawą z 29 maja 2026 r., Dz. U. z 2026 r. poz. 846). Do 30 września 2026 r. lista przedmiotów umorzenia zamyka się na zaległości, odsetkach za zwłokę i opłacie prolongacyjnej.

Terminu na złożenie wniosku Ordynacja nie wyznacza, ale odsetki za zwłokę biegną przez cały czas i podnoszą kwotę, o którą prosisz.

Co można umorzyć i jak sformułować żądanie

Organ podatkowy może umorzyć, gdy uzasadnia to ważny interes podatnika lub interes publiczny (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej), a samo rozstrzygnięcie zostaje w jego uznaniu. Wniosek nazywa jeden z trzech przedmiotów albo kilka naraz:

• zaległość podatkową, czyli kwotę główną po terminie płatności,
• odsetki za zwłokę, które wolno umorzyć osobno, bez ruszania kwoty głównej,
• opłatę prolongacyjną ustaloną wcześniej w decyzji o odroczeniu albo o rozłożeniu na raty. To wyjście dla kogoś, komu poprzedni układ ratalny się posypał.

Każdy z nich wolno umorzyć w całości albo w części, więc prośba o skreślenie połowy kwoty jest równie poprawna jak prośba o całość.

Umorzenie zaległości powoduje z mocy przepisu umorzenie odsetek za zwłokę w tej samej części, w jakiej umorzono zaległość (art. 67a § 2 Ordynacji podatkowej), więc osobny punkt o tych odsetkach niczego do wniosku nie dodaje. Odwrotny wariant ma sens: kwotę główną zamierzasz zapłacić, a prosisz wyłącznie o odsetki.

Nie wiesz, o który z tych przedmiotów wnosić? Opisz sprawę, a Prawomat ułoży pismo i wskaże przepis.

Napisz wniosek

Gdzie złożyć wniosek i ile to kosztuje

Wniosek kierujesz do naczelnika urzędu skarbowego, przed którym rozliczasz dany podatek. Złożysz go przez konto w e-Urzędzie Skarbowym, na adres do doręczeń elektronicznych albo w formie papierowej.

Wniosek o ulgę w spłacie jest wolny od opłaty skarbowej, bo ustawa o opłacie skarbowej zamyka katalog swoich przedmiotów w załączniku, a takiej czynności w nim nie ma.

Umorzenie nie rodzi też opłaty prolongacyjnej. Art. 57 § 1 wiąże ją wyłącznie z decyzjami wydanymi na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, czyli z odroczeniem i z rozłożeniem podatku na raty.

Wybór między postaciami ulgi i krąg osób, które mogą o nią prosić, rozpisuje ulga w spłacie zobowiązań podatkowych; ta strona prowadzi wyłącznie umorzenie.

Gdy organ milczy albo odmawia

Do 31 grudnia 2026 r. brak odpowiedzi urzędu nie wywołuje żadnego skutku i nie oznacza zgody.

Od 1 stycznia 2027 r. wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę albo opłaty prolongacyjnej może zostać załatwiony milcząco: gdy organ w ciągu 60 dni od złożenia wniosku nie wyda decyzji ani postanowienia kończącego postępowanie, sprawę uznaje się za załatwioną w sposób w całości uwzględniający żądanie (art. 67a § 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym ustawą z 11 czerwca 2026 r., Dz. U. z 2026 r. poz. 875).

Ten mechanizm ma trzy ograniczenia i każde z nich potrafi go wyłączyć. Obejmuje wyłącznie umorzenie, więc odroczenia ani rat nie dotyczy. Działa do rocznej kwoty odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, liczonej u jednego organu i w jednym podatku (art. 67a § 4). Wystarczy również jedno wezwanie skierowane do wnioskodawcy przed upływem terminu, żeby przepis w ogóle nie znalazł zastosowania (art. 67a § 5).

Odmowa ma formę decyzji. Odwołanie wnosisz w terminie 14 dni od jej doręczenia (art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej), a sam tryb rozpisuje odwołanie od decyzji podatkowej.

Umorzenie z urzędu, czyli bez żadnego wniosku

Organ może umorzyć zaległość także z własnej inicjatywy. Art. 67d § 1 Ordynacji podatkowej wylicza cztery sytuacje i wyliczenie to jest zamknięte:

• zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne,
• kwota zaległości nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
• kwota zaległości nie została zaspokojona w zakończonym lub umorzonym postępowaniu likwidacyjnym albo upadłościowym, albo sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości,
• podatnik zmarł, nie zostawiając majątku albo zostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji lub przedmioty codziennego użytku domowego o łącznej wartości do 5000 zł, przy braku spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego i przy braku możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

W dwóch ostatnich przypadkach decyzję umarzającą pozostawia się w aktach sprawy (art. 67d § 2), czyli nikomu się jej nie doręcza. Z tego, że nigdy nie dostałeś decyzji umarzającej, nie wynika więc, że jej nie ma. Przy trzeciej przesłance dochodzi dodatkowy warunek dotyczący pomocy publicznej (art. 67d § 4).

Od 1 października 2026 r. tryb z urzędu nie obejmuje umorzenia samego podatku, które pozostaje dostępne wyłącznie na wniosek (art. 67d § 1 w brzmieniu nadanym ustawą z 29 maja 2026 r., Dz. U. z 2026 r. poz. 846).

Najczęstsze błędy

• Prośba o umorzenie podatku, którego termin płatności jeszcze biegnie. Do 30 września 2026 r. właściwym pismem jest wtedy wniosek o odroczenie albo o raty z art. 67a § 1 pkt 1.
• Osobne żądanie umorzenia odsetek naliczonych od umarzanej kwoty. Idą one za zaległością z mocy art. 67a § 2 i w tej samej proporcji.
• Czekanie, aż zaległość urośnie na tyle, żeby było o co prosić. Terminu na wniosek nie ma, a odsetki biegną, więc zwłoka podnosi wyłącznie kwotę.
• Liczenie na to, że milczenie urzędu oznacza zgodę. Do 31 grudnia 2026 r. nie oznacza niczego, a od 1 stycznia 2027 r. działa z limitem kwotowym i z wyłączeniami.
• Wysyłka pisma zwykłym e-mailem. W sprawie podatkowej nie jest to dopuszczalna forma wniesienia wniosku, a skutki opisuje strona o uldze w spłacie zobowiązań podatkowych.