Wniosek o rozwód

Szukasz wzoru wniosku o rozwód, więc zacznijmy od rzeczy, która oszczędzi Ci kilku tygodni. Pismo, którym otwiera się sprawę rozwodową, nazywa się pozwem o rozwód: sprawa toczy się w procesie przed sądem okręgowym, jest w niej powód i pozwany, a kończy ją wyrok. Jak taki pozew ułożyć, opisujemy krok po kroku na stronie pozew o rozwód. Słowo “wniosek” ma w rozwodzie swoje miejsce, tylko w innej roli. Ta strona jest właśnie o wnioskach składanych w toku sprawy rozwodowej, a te przesądzają o pieniądzach, o dzieciach i o tym, jak długo to potrwa.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy pozew, a kiedy wniosek

Sąd rozwiąże małżeństwo, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Przesłanki negatywne z art. 56 § 2 i 3 KRO potrafią mimo to zamknąć drogę do wyroku: chodzi o dobro wspólnych małoletnich dzieci, o zasady współżycia społecznego oraz o żądanie zgłoszone przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu. Rozwijamy je na stronie pozwu o rozwód.

Sprawą okołomałżeńską, którą naprawdę wszczyna wniosek, jest separacja na zgodne żądanie małżonków, i to tylko wtedy, gdy nie macie wspólnych małoletnich dzieci. Rozwód idzie zawsze procesem.

Wnioski rozwodowe są więc pismami w toku sprawy: składasz je razem z pozwem albo później, powołując sygnaturę akt. Kilka z nich wraca w niemal każdym rozwodzie.

Wniosek o zabezpieczenie na czas procesu

Najważniejszy z całej listy. Rozwód trwa miesiącami, a rachunki, szkoła i weekendy z dzieckiem dzieją się teraz. Zabezpieczenia może żądać każda strona, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w jego udzieleniu (art. 730(1) § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Sąd rozpoznaje wniosek bezzwłocznie, najpóźniej w terminie tygodnia od jego wpływu (art. 737 KPC).

Co da się zabezpieczyć w rozwodzie:

• alimenty i zaspokojenie potrzeb rodziny - zabezpieczenie polega na zobowiązaniu małżonka do zapłaty jednorazowo albo okresowo określonej sumy, a jego podstawą jest samo uprawdopodobnienie istnienia roszczenia (art. 753 § 1 KPC);
• pieczę nad małoletnimi dziećmi i kontakty z dzieckiem (art. 755 § 1 pkt 4 KPC);
• sposób korzystania ze wspólnego mieszkania - sąd unormuje prawa i obowiązki stron na czas trwania postępowania (art. 755 § 1 pkt 1 KPC).

W czasie procesu o rozwód nie wszczyniesz odrębnej sprawy o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty między małżonkami ani na rzecz wspólnych małoletnich dzieci, ale blokada sięga tylko świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód (art. 445 § 1 KPC). Roszczenie o alimenty za okres wcześniejszy zachowujesz i dochodzisz go osobno. Pismo objęte blokadą sąd przekaże sądowi rozwodowemu, żeby rozstrzygnął o nim według przepisów o postępowaniu zabezpieczającym.

Opłata: zero, gdy wniosek zgłosisz w pozwie (art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wniesiony osobno, w toku sprawy, kosztuje 100 zł (art. 68 tej ustawy).

Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

Opłata od pozwu o rozwód jest stała i wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jeżeli nie jesteś w stanie jej ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, możesz domagać się zwolnienia od kosztów sądowych (art. 102 ust. 1 tej ustawy).

Warunek jest jeden i czysto formalny: do wniosku dołączasz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, na urzędowym formularzu publikowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości (art. 102 ust. 2). Bez niego pismo ma brak formalny. Sąd rozpoznaje wniosek w terminie 7 dni od jego złożenia albo uzupełnienia braków formalnych (art. 102 ust. 5).

Zgodny wniosek o zaniechanie orzekania o winie

Orzekając rozwód, sąd co do zasady ustala, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia (art. 57 § 1 KRO). Może tego zaniechać, ale wyłącznie na zgodne żądanie obojga małżonków: wtedy skutki są takie, jakby żaden z nich winy nie ponosił (art. 57 § 2 KRO).

Zwykle jest to najkrótsza droga przez sprawę, bo odpada dowodzenie, kto komu co zrobił. Sąd i tak przesłucha strony, bo w każdej sprawie o rozwód zarządza dowód z przesłuchania stron (art. 432 KPC). Po uprawomocnieniu wyroku wydanego bez orzekania o winie na zgodny wniosek sąd zwraca połowę opłaty, czyli 300 zł (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kosztach sądowych).

Podpis jednej osoby tu nie wystarczy. Żądanie musi być zgodne i podtrzymane przez oboje.

Mediacja, podział majątku i wnioski dowodowe

Mediacja. Gdy istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować strony do mediacji (art. 436 § 1 KPC), a jej przedmiotem bywa też pojednanie małżonków (art. 436 § 2 KPC). Niezależnie od tego, w każdym stanie sprawy sąd może skierować Was do mediacji w celu ugodowego załatwienia spornych kwestii: zaspokojenia potrzeb rodziny, alimentów, sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi i spraw majątkowych (art. 445(2) KPC). O takie skierowanie wolno wnioskować.

Podział majątku wspólnego. Na wniosek jednego z małżonków sąd może dokonać go już w wyroku rozwodowym, o ile podział nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3 KRO). Licz się z dodatkową opłatą: 1000 zł, a przy zgodnym projekcie podziału 300 zł (art. 26 ust. 2 i art. 38 ustawy o kosztach sądowych).

Wnioski dowodowe. Świadków zgłaszasz razem z faktami, które mają potwierdzić. Jest granica, o której mało kto wie: małoletni poniżej 13 lat oraz zstępni stron poniżej 17 lat nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków (art. 430 KPC). Własnego nastoletniego dziecka na świadka więc nie powołasz.

Co powinien zawierać wniosek w sprawie rozwodowej

1. Oznaczenie sądu okręgowego i wydziału oraz sygnatura akt, jeżeli sprawa już się toczy.
2. Dane stron - powoda i pozwanego, z adresami i numerem PESEL powoda.
3. Tytuł pisma, na przykład wniosek o udzielenie zabezpieczenia.
4. Żądanie: przy zabezpieczeniu wskazujesz sposób zabezpieczenia, a przy roszczeniu pieniężnym także sumę (art. 736 § 1 KPC).
5. Uzasadnienie z uprawdopodobnieniem okoliczności, które wniosek uzasadniają: rachunki, zaświadczenia, korespondencja.
6. Podpis, załączniki oraz odpis pisma dla drugiej strony.

Opisz sytuację po ludzku, a generator Prawomatu ułoży pismo z wymaganymi elementami. Pozostałe wzory znajdziesz w dziale wniosek.

Najczęstsze błędy

• Pismo zatytułowane wnioskiem o rozwód, bez pozwanego i bez żądania rozwiązania małżeństwa, kończy się wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych.
• Skierowanie sprawy do sądu rejonowego zamiast okręgowego.
• Zabezpieczenie zgłoszone dopiero po miesiącach. W pozwie jest bezpłatne, osobno kosztuje 100 zł, a alimenty i kontakty ruszają dopiero od postanowienia sądu.
• Wniosek o zabezpieczenie bez wskazania sposobu zabezpieczenia (art. 736 § 1 KPC) albo bez uprawdopodobnienia okoliczności.
• Wniosek o zaniechanie orzekania o winie podpisany przez jedną osobę - potrzebne jest zgodne żądanie obojga (art. 57 § 2 KRO).
• Osobny pozew o alimenty za okres od wytoczenia powództwa rozwodowego - art. 445 § 1 KPC to blokuje, a pismo i tak trafi do sądu rozwodowego. Za okres sprzed pozwu o rozwód odrębna sprawa pozostaje dopuszczalna.
• Wniosek o zwolnienie od kosztów bez urzędowego oświadczenia majątkowego (art. 102 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych).