Wezwanie do zapłaty za nadgodziny

Rozliczyłeś się z firmą, odebrałeś świadectwo pracy, a nadgodzin z ostatnich miesięcy nikt nie zapłacił. Poprosiłeś ustnie i usłyszałeś odmowę. Wezwanie do zapłaty za nadgodziny jest pismem, którym wracasz do tej sprawy formalnie i zostawiasz sobie dowód, że się upomniałeś.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy pisze się takie wezwanie

Pismo pasuje do sytuacji, w której pieniądze były należne wcześniej, a pracodawca zapłaty odmówił. Najczęściej sięga po nie były pracownik: ostatni przelew nie objął godzin z końcówki zatrudnienia.

Dopóki jeszcze pracujesz, prostszą drogą jest wniosek o wypłatę nadgodzin; tam opisujemy dodatki 50 i 100 procent oraz odbiór czasu wolnego. Wezwanie zaczyna się tam, gdzie tamta prośba została odrzucona.

Odejście w środku okresu rozliczeniowego niczego nie kasuje: rozliczenie następuje wtedy na dzień ustania zatrudnienia (art. 151(6) § 1 i § 2 Kodeksu pracy).

Od kiedy pracodawca jest w opóźnieniu

Tu leży różnica między tym pismem a zwykłym wezwaniem do zapłaty. Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną (art. 80 Kodeksu pracy) i ma ustawowy termin płatności, więc wymagalność roszczenia wyznacza kalendarz płacowy pracodawcy: co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie (art. 85 § 1 Kodeksu pracy). Najpóźniejszą możliwą datę zamyka art. 85 § 2 Kodeksu pracy:

Wynagrodzenie za pracę płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego.

Gdy ustalony dzień wypłaty wypada w dniu wolnym, pensję wypłaca się dzień wcześniej (art. 85 § 3 Kodeksu pracy). Wynikają z tego trzy rzeczy.

1. Twoje pismo niczego nie uruchamia. Roszczenie było wymagalne na długo przed nim, więc art. 455 Kodeksu cywilnego, na którym stoi reszta wezwań, w sprawie pracowniczej nie ma zastosowania.
2. Odsetki biegną od dnia po dniu wypłaty. Kodeks pracy nie ma własnego przepisu o odsetkach, ale art. 300 Kodeksu pracy pozwala sięgnąć po art. 481 Kodeksu cywilnego. Należą Ci się odsetki ustawowe za opóźnienie, według wzoru: stopa referencyjna NBP plus 5,5 punktu procentowego.
3. Trzyletni zegar z art. 291 § 1 Kodeksu pracy rusza tego samego dnia, osobno dla każdego miesiąca.

Zastrzeżenie: przy dłuższych okresach rozliczeniowych część dodatku daje się policzyć dopiero po zamknięciu okresu, więc dla tego składnika data wypłaty bywa późniejsza.

Co powinno zawierać wezwanie

• Dane obu stron, okres zatrudnienia i datę jego ustania.
• Wykaz miesiąc po miesiącu: liczba godzin, kwota i data wypłaty. Rozbicie ma znaczenie, bo dla każdego miesiąca przedawnienie biegnie osobno.
• Żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonych od dnia po każdej z tych dat.
• Żądanie udostępnienia ewidencji czasu pracy: prowadzi ją pracodawca i udostępnia na żądanie pracownika (art. 149 § 1 Kodeksu pracy), a dokumentację pracowniczą trzyma 10 lat od końca roku, w którym zatrudnienie ustało (art. 94 pkt 9b Kodeksu pracy).
• Odwołanie do art. 84 Kodeksu pracy, jeżeli przy rozstaniu podpisałeś formułę o braku roszczeń: przepis wyklucza zrzeczenie się prawa do wynagrodzenia.
• Numer rachunku, termin zapłaty liczony od doręczenia oraz podpis.

Co dalej, gdy pracodawca nie zapłaci

Warto zapowiedzieć dwa kroki. Państwowa Inspekcja Pracy może nakazać wypłatę należnego wynagrodzenia, a nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu (art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy); zawiadomienie opisujemy przy skardze do PIP. Niewypłacenie wynagrodzenia w terminie jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 2000 zł do 60 000 zł (art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy).

Gdy sporna jest sama liczba godzin, rozstrzyga sąd pracy; piszemy o tym przy odwołaniu od decyzji pracodawcy. Samo wniesienie pozwu przez pracownika jest co do zasady wolne od opłaty sądowej, a próg 50 000 zł dotyczy opłaty od apelacji.

Najczęstsze błędy

• Liczenie trzech lat od dnia zwolnienia. Termin biegnie osobno dla każdego miesiąca, od dnia wypłaty za ten miesiąc (art. 291 § 1 Kodeksu pracy).
• Naliczanie odsetek od doręczenia pisma. Startują dzień po dniu wypłaty i nikt ich nie musi uruchamiać.
• Przekonanie, że roszczenie dotrwa do końca roku. Reguła o ostatnim dniu roku kalendarzowego pochodzi z Kodeksu cywilnego i przepisy pracownicze jej nie powtarzają. Tutaj termin kończy się co do dnia.
• Rezygnacja z pisma, bo minęło sporo czasu. Przedawnienie roszczenia ze stosunku pracy jest zarzutem, którym pracodawca może się zasłonić albo nie (art. 292 Kodeksu pracy).
• Traktowanie wezwania jako sposobu na przedłużenie terminu. Art. 295 § 1 Kodeksu pracy wiąże przerwanie biegu z czynnością przed organem rozstrzygającym spory albo z uznaniem roszczenia. Twoje pismo może za to uznanie wywołać: pisemna prośba pracodawcy o rozłożenie zaległości na raty zeruje licznik.
• Odpuszczenie, bo nie masz ewidencji. Godzin nie ewidencjonuje się przy zadaniowym czasie pracy, u osób zarządzających zakładem i przy ryczałcie (art. 149 § 2 Kodeksu pracy), co nie zwalnia pracodawcy z prowadzenia samej ewidencji.

Nie układaj tego pisma od zera. Wygeneruj wezwanie do zapłaty za nadgodziny: wpiszesz miesiące, kwoty i daty wypłat, a wykaz, żądanie odsetek i podstawa prawna ułożą się same. Więcej pism z tej rodziny znajdziesz w dziale wezwanie.