Wniosek o wypłatę nadgodzin

Zostałeś po godzinach albo przyszedłeś do pracy w wolną sobotę, a wypłata tego nie pokazała. Za pracę ponad normę należy Ci się wynagrodzenie razem z dodatkiem, a wniosek o wypłatę nadgodzin to pismo, którym upominasz się o nie u pracodawcy.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy należą się nadgodziny

Nadgodziny to praca ponad obowiązujące Cię normy czasu pracy oraz ponad przedłużony dobowy wymiar wynikający z Twojego rozkładu (art. 151 par. 1 Kodeksu pracy). Pracodawca może ich wymagać w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej albo swoich szczególnych potrzeb, a roczny limit z tego drugiego tytułu wynosi co do zasady 150 godzin (art. 151 par. 3). Układ zbiorowy pracy, regulamin pracy albo umowa o pracę mogą ustalić inną liczbę godzin nadliczbowych w roku (art. 151 par. 4), więc sprawdź, co obowiązuje u Ciebie.

W praktyce chodzi o codzienne sytuacje. Zostajesz dwie godziny dłużej, żeby domknąć pilny projekt. Odbierasz telefon i przyjeżdżasz w sobotę, która według grafiku była Twoim dniem wolnym. Za każdą taką godzinę należy Ci się normalne wynagrodzenie, a do tego dodatek albo czas wolny.

Osobne zasady dotyczą kadry kierowniczej. Pracownicy zarządzający zakładem i kierownicy wyodrębnionych komórek wykonują w razie potrzeby pracę nadliczbową bez dodatku (art. 151(4) Kodeksu pracy); kierownicy zachowują prawo do dodatku tylko za pracę w niedzielę i święto, jeśli nie dostali w zamian innego dnia wolnego.

Podstawa prawna i dodatki

Za pracę nadliczbową dostajesz normalne wynagrodzenie za każdą godzinę oraz dodatek (art. 151(1) Kodeksu pracy). Jego wysokość zależy od tego, kiedy pracowałeś:

• 100% wynagrodzenia za nadgodziny w nocy, w niedziele i święta niebędące dla Ciebie dniami pracy według grafiku oraz w dniu wolnym udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto;
• 50% wynagrodzenia za pozostałe nadgodziny, czyli te w zwykły dzień roboczy.

Dodatek 100% należy się też za każdą godzinę przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w okresie rozliczeniowym.

Zamiast pieniędzy możesz dostać czas wolny (art. 151(2) Kodeksu pracy). Gdy wnioskujesz o niego sam, pracodawca oddaje godzinę za godzinę (1:1). Gdy oddaje wolne z własnej inicjatywy, bez Twojego wniosku, daje go o połowę więcej (1,5:1) i nie może przez to obniżyć Twojej pensji za pełny miesiąc.

Na dochodzenie zaległego wynagrodzenia masz trzy lata. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 291 par. 1 Kodeksu pracy). Samego wniosku nie ogranicza żaden ustawowy termin: możesz go złożyć, dopóki roszczenie się nie przedawni.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Wniosek kierujesz do pracodawcy, w praktyce do przełożonego albo działu kadr lub płac, który prowadzi ewidencję czasu pracy. Formą może być pismo wręczone za potwierdzeniem odbioru albo e-mail. Ważne, żeby został ślad i data, bo to Twój dowód wystąpienia z żądaniem. Odsetki biegną niezależnie od tego pisma: wynagrodzenie ma ustawowy termin wypłaty (art. 85 par. 1 i 2 Kodeksu pracy), a opóźnienie liczy się od dnia po tym terminie. Gdy pracodawca odmówi zapłaty, kolejnym krokiem jest wezwanie do zapłaty za nadgodziny. To jeden z typowych wniosków pracowniczych.

Jeśli pracodawca nie zapłaci, masz dwie drogi. Możesz złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, której inspektor skontroluje rozliczenie czasu pracy. Możesz też wnieść pozew o zapłatę do sądu pracy, czyli wydziału pracy sądu rejonowego lub okręgowego, właściwego dla siedziby pracodawcy albo miejsca wykonywania pracy.

Co powinien zawierać wniosek

1. Dane pracownika - imię, nazwisko, stanowisko, dział.
2. Adresat - pracodawca (nazwa firmy, przełożony lub dział kadr).
3. Okres, którego dotyczy rozliczenie.
4. Wykaz nadgodzin - dni i liczba godzin, najlepiej z podziałem na te płatne z dodatkiem 50% i 100%.
5. Żądanie - wypłata normalnego wynagrodzenia wraz z dodatkiem (art. 151(1) Kodeksu pracy) albo, jeśli tak wolisz, udzielenie czasu wolnego.
6. Dowody - grafik, ewidencja czasu pracy, karty RCP, e-maile lub polecenia potwierdzające pracę po godzinach.
7. Data i podpis.

Najczęstsze błędy

• Wiara w nieistniejący termin. Nie masz miesiąca ani żadnego innego okna na złożenie wniosku; jedyną granicą jest 3-letnie przedawnienie (art. 291 par. 1 Kodeksu pracy).
• Mylenie stawek. Dodatek 100% należy się tylko za noc, niedziele, święta i dzień wolny w zamian; za zwykłe nadgodziny jest 50%.
• Brak wykazu i dowodów. Ogólne “należą mi się nadgodziny” bez dni, godzin i okresu utrudnia rozliczenie, a ewidencję czasu pracy prowadzi pracodawca.
• Mylenie czasu wolnego z pieniędzmi. Gdy pracodawca sam oddaje wolne w wymiarze 1,5:1, robi to bez Twojego wniosku i osobny dodatek pieniężny wtedy nie przysługuje.
• Rezygnacja z odsetek. Za spóźnioną wypłatę możesz dodatkowo żądać odsetek ustawowych za opóźnienie.

Nie zaczynaj od pustej strony. Wygeneruj wniosek o wypłatę nadgodzin z Prawomatem: wpiszesz okres, wykaz godzin i podstawę prawną, a pismo ułoży się samo. Więcej wzorów pism pracowniczych znajdziesz w dziale wniosek.