Awizo: zawiadomienie o próbie doręczenia

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy w skrzynce ląduje awizo

Doręczający przyszedł pod Twój adres, nikogo nie zastał i zabrał przesyłkę z powrotem do placówki. W skrzynce została papierowa kartka. Ustawa słowa „awizo” nie zna: Prawo pocztowe mówi o zawiadomieniu o próbie doręczenia i o zawiadomieniu o nadejściu przesyłki.

Kartka pojawia się też wtedy, gdy przesyłka jest za duża, żeby zmieścić ją w skrzynce, albo gdy ma zadeklarowaną wartość powyżej progu, przy którym operator nie wydaje jej pod drzwiami (§ 33 i § 35 ust. 1 rozporządzenia o warunkach wykonywania usług powszechnych). Podstawą samego wydania przesyłki w placówce ze skutkiem doręczenia jest art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa pocztowego.

Dwa zegary, które rusza jedna kartka

Pierwszy zegar jest pocztowy. U operatora wyznaczonego termin odbioru wynosi 14 dni i biegnie od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia (§ 37 ust. 1 i 3 rozporządzenia). To brzmienie obowiązuje od 1 stycznia 2025 roku. Tego samego dnia zniknął z rozporządzenia przepis o 48 godzinach, więc jeżeli gdzieś na taki termin trafisz, jest nieaktualny.

Drugi zegar należy do procedury, z której pismo wyszło. Prawo pocztowe mówi wprost, że zasady wydawania przesyłek nie naruszają przepisów innych ustaw o doręczeniach (art. 37 ust. 3). Dlatego to, co dla poczty jest terminem odbioru, dla urzędu i dla sądu znaczy co innego.

Uwaga na zakres. Rozporządzenie wiąże wyłącznie operatora wyznaczonego. Firma kurierska działa na własnym regulaminie i jej kartka ma tyle mocy, ile daje jej umowa.

Kiedy nieodebrany list liczy się jak doręczony

W postępowaniu administracyjnym mechanikę opisuje art. 44 KPA. Pismo, którego nie dało się doręczyć, operator przechowuje przez 14 dni w placówce, a przy doręczaniu przez pracownika urzędu leży ono przez ten czas w urzędzie gminy (art. 44 § 1 KPA). Pierwsze zawiadomienie daje siedem dni:

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. (art. 44 § 2 KPA)

Po bezskutecznym upływie tych siedmiu dni zostawia się powtórne zawiadomienie, z terminem nie dłuższym niż czternaście dni od pierwszego (art. 44 § 3 KPA). Z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pismo traktuje się jak doręczone i zostaje ono w aktach sprawy (art. 44 § 4 KPA). Od tej daty biegnie czternastodniowy termin na odwołanie od decyzji (art. 129 § 2 KPA). Nikt nie musi Ci niczego wręczyć do ręki.

Sąd liczy to inaczej niż urząd

W procesie cywilnym pismo składa się w placówce operatora, a zawiadomienie umieszcza w drzwiach mieszkania, w biurze albo w oddawczej skrzynce pocztowej, z pouczeniem o odbiorze w terminie siedmiu dni. Gdy ten termin upłynie bezskutecznie, zawiadomienie trzeba powtórzyć (art. 139 § 1 KPC).

Jest jednak przepis, który przewraca obiegowe wyobrażenie o sprawie toczącej się za plecami pozwanego. Jeżeli pozwany będący osobą fizyczną mimo powtórzenia zawiadomienia nie odebrał pozwu albo innego pisma wywołującego potrzebę obrony jego praw, a wcześniej nic mu w tej sprawie nie doręczono, przewodniczący zawiadamia o tym powoda i zobowiązuje go do doręczenia odpisu przez komornika (art. 139(1) § 1 KPC). Przy tym pierwszym piśmie podwójna kartka w skrzynce uruchamia więc doręczenie komornicze. Reguła obejmuje wyłącznie to pierwsze pismo w sprawie.

Co realnie możesz zrobić

Sprawdź nadawcę na kartce i idź po przesyłkę, zanim minie termin odbioru. W miastach powyżej 100 000 mieszkańców operator powinien umożliwić odbiór w placówce jeszcze tego samego dnia, chyba że uniemożliwia to godzina powrotu doręczającego; paczkę pocztową wydaje się dnia następnego (§ 34 ust. 3 rozporządzenia).

Jeżeli termin już minął, sięgnij po wniosek o przywrócenie terminu. Pismo do poczty niczego tu nie odwróci. Warto natomiast wcześniej zebrać dowód i poprosić placówkę o daty obu zawiadomień oraz datę zwrotu przesyłki do nadawcy. Przygotuj takie pismo w generatorze.

Najczęstsze błędy

• Liczenie 14 dni od próby doręczenia. U operatora wyznaczonego termin odbioru biegnie od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia (§ 37 ust. 3 rozporządzenia), a w urzędzie pierwsza kartka daje siedem dni (art. 44 § 2 KPA).
• Przekonanie, że nieodebrana przesyłka nie doszła. Po upływie okresu przechowywania pismo traktuje się jak doręczone (art. 44 § 4 KPA), a terminy biegną dalej.
• Poleganie na powiadomieniu w aplikacji. Zawiadomienie o próbie doręczenia ma postać papierową, a forma elektroniczna jest dodatkiem na wniosek i tylko wtedy, gdy operator ją dopuszcza (§ 34 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
• Szukanie wzoru awiza. Tę kartkę zostawia operator pocztowy. Pisma, które naprawdę piszesz sam, znajdziesz wśród wzorów zawiadomień.