Wniosek o zmianę planu spłaty

Sąd ustalił Ci plan spłaty wierzycieli, a teraz nie dajesz rady go wykonać, bo zmieniła się Twoja sytuacja. Prawo upadłościowe pozwala taki plan zmienić, tylko decyzja należy do sądu i zależy od tego, czy Twoja trudność jest przejściowa, czy trwała.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składasz wniosek o zmianę planu spłaty

Mowa o planie spłaty wierzycieli, który sąd ustala w upadłości konsumenckiej (upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności). To postanowienie z art. 491(14) Prawa upadłościowego wyznacza, ile i przez jaki czas płacisz wierzycielom. Wniosek o zmianę składasz wtedy, gdy w trakcie wykonywania planu przestajesz dawać radę z ustaloną ratą.

Typowe sytuacje są proste do wyobrażenia. Straciłeś pracę i dochód spadł o połowę, więc rata, która wcześniej była do udźwignięcia, teraz zabiera środki potrzebne na życie. Albo zachorowałeś, doszły stałe koszty leczenia, a na utrzymaniu pojawiło się dziecko. W każdym z tych przypadków warto sięgnąć po zmianę planu, zamiast po cichu przestać płacić.

Jedna uwaga na start. Jeśli pod hasłem “zmiana planu spłaty” masz na myśli rozłożenie zaległości na raty w ZUS albo w urzędzie skarbowym, to inny tryb i inne pismo. Zajrzyj wtedy do wniosku o rozłożenie długu na raty. Ta strona prowadzi Cię przez plan spłaty w upadłości konsumenckiej.

Podstawa prawna i termin

Zmianę planu reguluje art. 491(19) Prawa upadłościowego. Przepis rozróżnia dwie sytuacje, więc od nich zależy, o co realnie wnosisz.

Gdy nie możesz wywiązać się z planu, a trudność jest przejściowa, sąd na Twój wniosek, po wysłuchaniu wierzycieli, może zmienić plan spłaty i przedłużyć termin spłaty wierzytelności o dalszy okres nieprzekraczający 18 miesięcy (art. 491(19) ust. 1). W praktyce oznacza to niższą ratę albo dłuższy czas na spłatę.

Gdy brak możliwości spłaty ma charakter trwały i wynika z okoliczności niezależnych od Ciebie, sąd może pójść dalej: uchylić plan spłaty i umorzyć niewykonane zobowiązania (art. 491(19) ust. 2). Jest jeszcze odwrotny kierunek. Przy istotnej poprawie Twojej sytuacji majątkowej, z przyczyn innych niż wyższe wynagrodzenie czy dochód, o zmianę planu może wystąpić także wierzyciel (art. 491(19) ust. 3).

Nie ma tu sztywnego terminu na złożenie wniosku. Składasz go w okresie wykonywania planu, ale nie zwlekaj, bo zaległości narastają, a upadły co roku i tak składa sądowi sprawozdanie z wykonania planu (art. 491(18)). Sąd orzeka po wysłuchaniu upadłego i wierzycieli objętych planem, a na postanowienie przysługuje zażalenie.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Wniosek kierujesz do sądu upadłościowego, który prowadzi Twoją sprawę, czyli do właściwego sądu rejonowego, wydziału gospodarczego dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Zawsze podawaj sygnaturę akt (najczęściej z oznaczeniem GUp), bo bez niej pismo trudno powiązać ze sprawą.

Wniosek składasz na piśmie: osobiście w biurze podawczym, listem poleconym albo w sposób przyjęty w Twojej sprawie. Dołącz odpis dla wierzycieli objętych planem oraz dowody na pogorszenie sytuacji. Nie musisz cytować przepisów z pamięci, opisz sytuację, a Prawomat pomoże dobrać właściwe pismo i podstawę.

Napisz wniosek

Co powinien zawierać wniosek

• Oznaczenie sądu upadłościowego i wydziału oraz sygnaturę akt sprawy.
• Twoje dane jako upadłego: imię, nazwisko, adres, PESEL.
• Żądanie: zmiana planu spłaty (obniżenie raty lub wydłużenie okresu, do 18 miesięcy) albo uchylenie planu i umorzenie zobowiązań przy trwałej niemożności.
• Podstawę: art. 491(19) Prawa upadłościowego, właściwy ustęp.
• Uzasadnienie: co i kiedy się zmieniło oraz dlaczego nie dajesz rady z dotychczasową ratą.
• Aktualną sytuację majątkową: dochody, koszty utrzymania, osoby na utrzymaniu.
• Datę, podpis i załączniki: zaświadczenia o dochodach, dokumentację medyczną, dowody kosztów.

Najczęstsze błędy

• Ciche zaprzestanie płacenia zamiast złożenia wniosku o zmianę planu, co grozi umorzeniem postępowania i utratą oddłużenia.
• Brak sygnatury akt i oznaczenia wydziału, przez co pismo nie trafia do właściwej sprawy.
• Ogólne twierdzenie “nie stać mnie” bez liczb i dowodów na spadek dochodu czy wzrost kosztów.
• Mylenie planu spłaty z układem ratalnym w ZUS lub urzędzie skarbowym, czyli innym trybem i innym pismem.
• Żądanie umorzenia przy trudności przejściowej, gdy realnie chodzi o obniżenie raty lub wydłużenie planu.
• Traktowanie zmiany za pewnik, mimo że to sąd ocenia sytuację i wysłuchuje wierzycieli.