Wniosek o zatarcie skazania

Skazanie nie ciąży na człowieku bez końca. Po upływie ustawowego czasu zaciera się, a w rejestrze znów widniejesz jako osoba niekarana.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy złożyć wniosek o zatarcie skazania

Większość skazań zaciera się sama, z mocy prawa, po upływie ustawowego terminu. Wtedy nie musisz nic składać: wpis znika z Krajowego Rejestru Karnego automatycznie. Wniosek ma sens w dwóch sytuacjach.

Pierwsza: chcesz przyspieszyć zatarcie. Przy karze pozbawienia wolności do 3 lat sąd może zatrzeć skazanie już po 5 latach, zamiast po 10 (art. 107 par. 2 Kodeksu karnego). To najczęstszy powód pisania takiego pisma.

Druga: termin zatarcia z mocy prawa już minął, a wpis nadal widnieje w rejestrze, na przykład gdy potrzebujesz zaświadczenia o niekaralności do pracy. Wtedy wnioskiem prosisz sąd o usunięcie wpisu.

Typowo pismo pisze osoba, która po odbyciu kary ułożyła sobie życie, przestrzega prawa i chce odzyskać status osoby niekaranej, żeby swobodnie starać się o zatrudnienie czy koncesję.

Podstawa prawna i terminy: art. 106-108 Kodeksu karnego

Zatarcie skazania reguluje rozdział XII Kodeksu karnego. Z chwilą zatarcia skazanie uważa się za niebyłe, a wpis usuwa się z rejestru skazanych (art. 106 k.k.).

Terminy zatarcia z mocy prawa (art. 107 k.k.), liczone zwykle od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary:

• grzywna: 1 rok (par. 4a),
• kara ograniczenia wolności: 3 lata (par. 4),
• kara pozbawienia wolności: 10 lat (par. 1); tyle samo przy karze dożywotniego pozbawienia wolności (par. 3),
• odstąpienie od wymierzenia kary: 1 rok od uprawomocnienia wyroku (par. 5),
• kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem: 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (art. 76 par. 1 k.k.).

Zatarcie na wniosek: przy karze pozbawienia wolności nieprzekraczającej 3 lat sąd może zarządzić zatarcie już po 5 latach, jeżeli w tym czasie przestrzegałeś porządku prawnego (art. 107 par. 2 k.k.).

Dwa zastrzeżenia. Jeśli sąd orzekł grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie nie nastąpi, dopóki ich nie wykonasz (art. 107 par. 6 k.k.). A gdy masz kilka skazań, zacierają się tylko jednocześnie (art. 108 k.k.).

Gdzie i jak złożyć wniosek

Wniosek składasz do sądu, który wydał wyrok w pierwszej instancji, bo to on prowadzi sprawę na etapie wykonawczym (art. 37 Kodeksu karnego wykonawczego). Jeśli w I instancji skazał Cię sąd rejonowy, tam kierujesz pismo; jeśli okręgowy, do okręgowego.

Opłata od wniosku o zatarcie skazania wynosi 45 zł (art. 15 ustawy o opłatach w sprawach karnych). Dowód wpłaty dołączasz do pisma. Jeśli sytuacja finansowa Ci na to nie pozwala, możesz wnioskować o zwolnienie z opłaty.

Więcej pism z tej kategorii znajdziesz w dziale wniosek.

Co powinien zawierać wniosek

Urzędowego formularza nie ma, ale przydatne elementy to:

1. Twoje dane: imię, nazwisko, adres, PESEL.
2. Oznaczenie sądu, do którego kierujesz pismo.
3. Dane wyroku: sygnaturę akt, datę i sąd, który skazał.
4. Żądanie: wyraźny wniosek o zatarcie skazania.
5. Podstawę prawną: właściwy przepis art. 107 k.k. (przy skróceniu terminu par. 2).
6. Uzasadnienie: że termin upłynął albo że minęło 5 lat i przestrzegasz prawa.
7. Datę, podpis oraz dowód opłaty.

Nie musisz pisać prawniczym językiem. Opisz sytuację po ludzku, a generator Prawomatu ułoży pismo z właściwymi elementami.

Najczęstsze błędy

• Mylenie zatarcia z mocy prawa z zatarciem na wniosek. Jeśli termin już minął, nie musisz przekonywać sądu; wpis powinien zniknąć sam.
• Liczenie terminu od daty wyroku zamiast od wykonania kary. Bieg zaczyna się zwykle od zakończenia jej wykonania.
• Zapominanie o środku karnym lub grzywnie. Dopóki ich nie wykonasz, zatarcie nie nastąpi (art. 107 par. 6 k.k.).
• Kierowanie pisma do złego sądu. Właściwy jest sąd pierwszej instancji, nie apelacyjny.
• Pominięcie opłaty 45 zł, przez co sąd wstrzyma bieg sprawy do jej uzupełnienia.