Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Potrzebujesz dokumentu, który potwierdzi stopień niepełnosprawności: dla pracodawcy, dla gminy przy świadczeniach, przy staraniu się o turnus rehabilitacyjny albo o kartę parkingową. Ten dokument nazywa się orzeczeniem, a wydaje je powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, działający przy staroście.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składasz ten wniosek

Trzy sytuacje wracają najczęściej. Pierwsza: orzeczenia nigdy nie miałeś, a choroba albo uraz zaczęły ograniczać pracę i codzienne czynności. Druga: dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności i zbliżają się jego szesnaste urodziny, po których zespół orzeka już o stopniu. Trzecia: orzeczenie wydano na czas określony i termin jego ważności dobiega końca.

Pismo wszczyna postępowanie przed zespołem. O tym, czy i jaki stopień zostanie ustalony, rozstrzyga dopiero orzeczenie.

Kto składa wniosek i do którego zespołu

Wniosek składa osoba zainteresowana albo jej przedstawiciel ustawowy. Może go złożyć również ośrodek pomocy społecznej, a po przekształceniu centrum usług społecznych, ale wyłącznie za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 6b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej). Ośrodek i centrum mogą ponadto uczestniczyć w takiej sprawie na prawach strony (art. 6b ust. 2).

Powiatowe zespoły orzekają jako pierwsza instancja, wojewódzkie jako druga (art. 6 ust. 1). Zespół właściwy ustala się według miejsca stałego pobytu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności (art. 6 ust. 2). Osoby bezdomne oraz przebywające poza miejscem stałego pobytu dłużej niż dwa miesiące ze względów zdrowotnych kierują pismo według miejsca pobytu (art. 6 ust. 3). Postępowanie jest wolne od opłat.

Co musi zawierać wniosek i jaka dokumentacja

Paragraf 6 ust. 1 rozporządzenia o orzekaniu wylicza siedem elementów:

• imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia osoby zainteresowanej albo dziecka, a przy dziecku także dane przedstawiciela ustawowego,
• adres zamieszkania lub pobytu oraz numer dowodu osobistego albo innego dokumentu tożsamości,
• numer PESEL, a u cudzoziemca bez tego numeru informację o obywatelstwie,
• określenie celu, dla którego orzeczenie jest niezbędne (§ 6 ust. 1 pkt 3),
• dane o sytuacji społecznej i zawodowej,
• oświadczenie o prawdziwości danych zawartych we wniosku,
• dane kontaktowe, w szczególności numer telefonu albo adres poczty elektronicznej.

Cel bywa pomijany i to kosztuje najwięcej. W orzeczeniu zespół ustala stopień, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania, od odpowiedniego zatrudnienia po konieczność stałej lub długotrwałej opieki innej osoby (art. 6b ust. 3). Napisz więc wprost, po co orzeczenie jest potrzebne: zatrudnienie, świadczenia, ulgi, turnus, karta parkingowa. Cel podpowiada składowi orzekającemu, którym wskazaniom przyjrzeć się uważnie.

Do pisma dołączasz dokumentację medyczną, a w niej zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane nie wcześniej niż na 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku, oraz inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie stopnia (§ 6 ust. 2). Te trzy miesiące liczy się do dnia, w którym pismo wpływa do zespołu. Zaświadczenie wystawione pół roku wcześniej nie spełnia tego warunku.

Kolejne orzeczenie: trzy różne terminy

Wnioski w każdym z tych trzech trybów mogą składać także przedstawiciele ustawowi oraz ośrodki pomocy społecznej i centra usług społecznych (art. 6ba ust. 4).

Co dzieje się po złożeniu wniosku

Rozporządzenie nie wyznacza zespołowi terminu na wydanie orzeczenia. Termin na załatwienie sprawy wynika z Kodeksu postępowania administracyjnego, stosowanego w kwestiach nieunormowanych ustawą (art. 66 ust. 1 ustawy), i może zostać przedłużony. Ten sam przepis wyłącza stosowanie art. 79a KPA, więc zespół nie musi uprzedzać Cię przed wydaniem orzeczenia o tym, których przesłanek nie uznał za wykazane. Dokumentację kompletuje się zatem od razu.

Gdy dokumentacja jest niewystarczająca, przewodniczący zespołu zawiadamia o tym na piśmie, wyznacza termin uzupełnienia i poucza, że jego niedotrzymanie oznacza pozostawienie wniosku bez rozpoznania (§ 6 ust. 5). Do czasu wydania orzeczenia pismo można wycofać, i to bez uzasadnienia (§ 6 ust. 6).

O terminie rozpatrzenia sprawy zespół zawiadamia nie później niż 7 dni wcześniej (§ 7 ust. 3). Nieobecność na posiedzeniu skutkuje pozostawieniem sprawy bez rozpoznania (§ 7 ust. 5). Usprawiedliwienie ważnymi przyczynami albo zdarzeniami losowymi, złożone w terminie 14 dni od dnia posiedzenia, otwiera nowy termin (§ 7 ust. 6). Trzecia nieobecność usprawiedliwiona w ten sposób zamyka sprawę (§ 7 ust. 7).

Od wydanego orzeczenia przysługuje odwołanie do wojewódzkiego zespołu, w terminie 14 dni od doręczenia i za pośrednictwem zespołu, który orzekał (§ 16 ust. 1 rozporządzenia). Całą tę drogę, razem z przełożeniem orzeczeń ZUS o niezdolności do pracy na stopnie, opisuje osobna strona: odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Najczęstsze błędy

• Zaświadczenie lekarskie starsze niż 3 miesiące w dniu złożenia wniosku.
• Puste pole celu, przez które skład orzekający nie wie, po co dokument jest potrzebny.
• Czekanie z wnioskiem o kolejne orzeczenie do dnia, w którym stare traci ważność.
• Sama lista rozpoznań, bez opisu sytuacji społecznej i zawodowej.
• Zignorowanie pisemnego wezwania do uzupełnienia dokumentacji.
• Kierowanie pisma do ZUS. Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydają zespoły orzekające.

Prawomat przeprowadzi Cię przez dane, cel i listę załączników, a potem złoży gotowe pismo. Pozostałe wzory znajdziesz w dziale Wniosek.

Napisz wniosek