Wniosek o uzasadnienie wyroku

Sąd odczytał sentencję, podał ustne motywy i rozprawa się skończyła. Pisemne uzasadnienie sporządzi dopiero na wniosek strony (art. 328 § 1 KPC). Od tego wniosku zależy Twoja apelacja, więc tydzień na jego złożenie to najważniejszy termin w sprawie.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składa się wniosek o uzasadnienie wyroku

Piszesz go, gdy chcesz poznać powody rozstrzygnięcia, a najczęściej wtedy, gdy rozważasz odwołanie:

• Przegrałeś sprawę o zapłatę i chcesz zobaczyć, którym dowodom sąd nie dał wiary, zanim zdecydujesz o apelacji.
• Sąd zasądził alimenty niższe, niż wnosiłeś, i musisz ocenić, czy skarżyć wyrok.
• Wygrałeś co do zasady, ale przegrałeś na kosztach i chcesz zaskarżyć sam punkt o kosztach procesu.
• W sprawie karnej chcesz poznać powody, dla których sąd odrzucił Twoją linię obrony.

Sprawa cywilna: 7 dni, 100 zł i warunek apelacji

Wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem składasz w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku (art. 328 § 1 KPC). Gdy wyrok doręcza się z urzędu, na przykład gdy zapadł na posiedzeniu niejawnym, tydzień liczysz od doręczenia (art. 328 § 2 KPC).

Wniosek podlega opłacie stałej 100 zł (art. 25b ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Ta opłata nie przepada: jeżeli wniesiesz apelację, zalicza się ją na poczet opłaty od apelacji, a nadwyżka nie podlega zwrotowi (art. 25b ust. 3). Strona zwolniona od kosztów sądowych nic nie płaci.

Teraz sedno. Apelację wnosisz w ciągu dwóch tygodni od doręczenia Ci wyroku z uzasadnieniem (art. 369 § 1 KPC), a gdy sąd przedłużył sobie termin na sporządzenie uzasadnienia, masz trzy tygodnie i dowiesz się o tym przy doręczeniu (art. 369 § 1¹ KPC). Przepis, który dawniej pozwalał apelować bez wcześniejszego wniosku o uzasadnienie, został uchylony. Bez wniosku termin apelacji w ogóle nie zacznie biec, a wyrok się uprawomocni.

Uzasadnienie sąd sporządza w ciągu dwóch tygodni od wpływu wniosku, a prezes sądu może ten termin przedłużyć (art. 329 § 2 i 4 KPC). To termin instrukcyjny i bywa przekraczany; Twoje dwa tygodnie na apelację biegną dopiero od doręczenia.

Sprawa karna i administracyjna: inne zasady

Karna. Masz zawity termin 7 dni od ogłoszenia wyroku na wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia (art. 422 § 1 KPK). Wniosek jest wolny od opłat. Wskazujesz w nim, czy dotyczy całości wyroku, czy niektórych czynów albo samego rozstrzygnięcia o karze, a przy kilku oskarżonych także którego z nich (art. 422 § 2 KPK). Sąd ma na uzasadnienie 14 dni (art. 423 § 1 KPK), a apelację wnosisz w ciągu 14 dni od doręczenia (art. 445 § 1 KPK). Jest tu furtka, której nie ma w cywilnej: apelacja wniesiona przed upływem terminu na wniosek wywołuje skutki tego wniosku i podlega rozpoznaniu (art. 445 § 2 KPK).

Sądowoadministracyjna. Gdy WSA uwzględnił skargę, uzasadnienie dostajesz z urzędu (art. 141 § 1 PPSA). Gdy skargę oddalono, występujesz o nie w ciągu 7 dni od ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji (art. 141 § 2 PPSA) i płacisz 100 zł opłaty kancelaryjnej (art. 234 § 2 PPSA). Skargę kasacyjną do NSA wnosisz w ciągu 30 dni od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem (art. 177 § 1 PPSA), a sporządzić musi ją adwokat lub radca prawny (art. 175 § 1 PPSA).

Gdzie i jak złożyć wniosek

Wniosek kierujesz do sądu, który wydał wyrok, i powołujesz sygnaturę akt. Złożysz go w biurze podawczym albo nadasz w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne; wtedy o zachowaniu terminu decyduje data nadania (art. 165 § 2 KPC). Opłatę wnosisz przelewem na rachunek dochodów sądu albo e-znakiem opłaty sądowej, a dowód dołączasz do pisma.

Napisz wniosek

Co powinien zawierać wniosek

• Oznaczenie sądu i wydziału oraz sygnaturę akt.
• Twoje dane i rolę w sprawie (powód, pozwany, oskarżony, skarżący).
• Datę ogłoszenia wyroku, którego wniosek dotyczy.
• Żądanie: doręczenie wyroku z uzasadnieniem (cywilna) albo sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia (karna).
• Zakres: całość wyroku albo konkretne rozstrzygnięcia (art. 328 § 3 KPC, art. 422 § 2 KPK). Sąd uzasadni tylko to, o co poprosisz (art. 329 § 1 KPC), więc przy wątpliwościach proś o całość.
• Dowód uiszczenia opłaty 100 zł w sprawie cywilnej i administracyjnej, datę i podpis.

Opisz swoją sytuację, a Prawomat złoży z tego gotowe pismo z właściwym zakresem i podstawą.

Spóźniony wniosek: przywrócenie terminu

Jeżeli uchybiłeś terminowi bez swojej winy, sąd na Twój wniosek przywróci termin (art. 168 § 1 KPC). Pismo wnosisz do tego samego sądu w ciągu tygodnia od ustania przyczyny, uprawdopodabniasz okoliczności i równocześnie dokonujesz samej czynności, czyli składasz i opłacasz wniosek o uzasadnienie (art. 169 § 1-3 KPC). W sprawie karnej działa art. 126 § 1 KPK: 7 dni od ustania przeszkody, też z jednoczesnym dopełnieniem czynności. Więcej w tekście o wniosku o przywrócenie terminu.

Najczęstsze błędy

• Brak opłaty. Nieopłacony wniosek sąd odrzuca (art. 328 § 4 KPC), a wraz z nim znika droga do apelacji.
• Liczenie tygodnia od doręczenia zamiast od ogłoszenia wyroku. W sprawie cywilnej to zwykle dwie różne daty.
• Czekanie na uzasadnienie, którego sąd nie przyśle. Bez wniosku nie ma uzasadnienia.
• Mylenie wyroku z postanowieniem. Wniosek o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem kosztuje 30 zł (art. 25b ust. 2 u.k.s.c.); opisuje to wniosek o uzasadnienie postanowienia.
• Przegapienie terminu apelacji po otrzymaniu uzasadnienia. To kolejne dwa tygodnie (art. 369 § 1 KPC).