Wniosek o uchylenie zajęcia rachunku bankowego

Komornik albo urząd wstrzymał wypłaty z Twojego konta i nagle nie masz dostępu do pieniędzy? Zanim napiszesz pismo, ustal jedno: kto zajął rachunek. Od tego zależy, jaki dokument złożysz, do kogo i w jakim terminie. Wpisywane w wyszukiwarkach “uchylenie zajęcia rachunku bankowego” nie jest jednym, uniwersalnym wnioskiem.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy w ogóle da się podważyć zajęcie rachunku

Konto blokuje się w jednej z dwóch procedur. Egzekucję sądową prowadzi komornik na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego z sądu. Egzekucję administracyjną prowadzi organ administracji (na przykład naczelnik urzędu skarbowego albo ZUS) na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego. Pierwszy dokument z zajęciem powie Ci, z którą procedurą masz do czynienia - sprawdź, kto go podpisał.

Zajęcie podważasz zwykle w trzech sytuacjach: gdy zajęto środki, których zająć nie wolno, gdy komornik albo organ popełnił błąd proceduralny, albo gdy kwestionujesz sam dług, bo już go spłaciłeś, przedawnił się lub nigdy nie istniał. Do każdej z nich pasuje inne pismo.

Gdy konto zajął komornik (egzekucja sądowa)

Zajęcie rachunku przez komornika opiera się na art. 889 Kodeksu postępowania cywilnego: komornik zawiadamia bank, a bank wstrzymuje wypłaty do wysokości zajęcia.

Jeśli komornik naruszył procedurę, na przykład zajął środki chronione albo zawyżył kwotę, służy Ci skarga na czynności komornika z art. 767 k.p.c. Wnosisz ją do komornika, który dokonał czynności, a rozpoznaje ją sąd rejonowy. Termin jest krótki: tydzień od dnia dokonania czynności albo od dnia zawiadomienia lub dowiedzenia się o niej. To najczęstsze pismo w sprawie zajętego konta.

Inaczej wygląda podważanie samego długu. Gdy twierdzisz, że zobowiązanie wygasło, zostało spłacone albo nie istnieje, właściwe jest powództwo przeciwegzekucyjne (opozycyjne) z art. 840 k.p.c. Kieruje się je do sądu jako pozew, a nie zwykłe pismo, i jest to odrębna droga o innych wymogach. Zajrzyj też do pokrewnego wniosku o uchylenie zajęcia komorniczego.

Napisz pismo

Gdy konto zajął urząd (egzekucja administracyjna)

Tu podstawą jest ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a instrumenty są inne niż u komornika. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 tej ustawy) wnosisz do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Ustawa wyznacza terminy graniczne (art. 33 § 5), dlatego działaj bez zwłoki i sprawdź pouczenie na doręczonym tytule wykonawczym.

Na samą czynność egzekucyjną, taką jak zajęcie konta, przysługuje skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 ustawy. Składasz ją w terminie 7 dni od doręczenia odpisu dokumentu, na którym oparto zaskarżoną czynność. Możesz też złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59), gdy obowiązek wygasł, został wykonany albo egzekucja stała się niedopuszczalna. Jeśli szukasz szerzej, zobacz wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej.

Kwota wolna i środki, których zająć nie wolno

Niezależnie od procedury część pieniędzy na koncie jest chroniona. Zgodnie z art. 54 Prawa bankowego środki osoby fizycznej na rachunkach oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych (ROR) i lokatach są wolne od zajęcia w każdym miesiącu kalendarzowym do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, i to niezależnie od liczby rachunków. Ochrona nie obejmuje kont firmowych.

Osobno działają świadczenia wyłączone spod egzekucji w całości: świadczenia alimentacyjne, świadczenia rodzinne, świadczenie wychowawcze (500+/800+), Dobry Start czy świadczenia z pomocy społecznej (art. 833 § 6 k.p.c.). Bank nie powinien przekazywać ich komornikowi (art. 890 k.p.c.). Jeśli mimo to je zajęto, złóż skargę z art. 767 i wskaż, że to środki chronione.

Uwaga na jeden wyjątek: gdy egzekwowane są alimenty, rachunek zajmuje się w pełnej wysokości. Wyjątku tego nie ma w art. 54 Prawa bankowego, który sam z siebie żadnych alimentów nie wyłącza; wynika on z art. 1083 § 2 k.p.c., zgodnie z którym wierzytelności z rachunku bankowego podlegają egzekucji na zaspokojenie alimentów w pełnej wysokości.

Co powinno zawierać pismo

• Oznaczenie organu - komornika (i sądu rejonowego) albo organu egzekucyjnego.
• Twoje dane i numer rachunku, którego dotyczy zajęcie.
• Sygnaturę akt egzekucyjnych (np. Km u komornika) lub oznaczenie sprawy administracyjnej.
• Wskazanie zaskarżonej czynności lub żądania - uchylenie albo ograniczenie zajęcia, zwolnienie środków chronionych.
• Podstawę prawną - art. 767 albo art. 840 k.p.c., albo art. 33, 54 lub 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
• Uzasadnienie z dowodami - na przykład potwierdzenie wpływu 500+ czy alimentów oraz historię rachunku.
• Datę i podpis.

Nie musisz cytować przepisów z pamięci. Opisz swoją sytuację, a Prawomat dobierze właściwą podstawę i ułoży gotowe pismo.

Najczęstsze błędy

• Mylenie procedur - kierowanie pisma komorniczego do urzędu skarbowego i odwrotnie.
• Przekroczenie tygodniowego terminu skargi na czynności komornika (art. 767 k.p.c.).
• Mieszanie skargi na błąd komornika z powództwem o sam dług (art. 840 k.p.c.) - to dwie różne drogi.
• Brak sygnatury akt egzekucyjnych, przez co pisma nie da się powiązać ze sprawą.
• Ogólnikowe “proszę o odblokowanie” bez wskazania, które środki są chronione i dlaczego.
• Założenie, że samo złożenie pisma odblokuje konto - decyduje sąd albo organ egzekucyjny.