Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej

Zawezwanie do próby ugodowej to krótki wniosek do sądu rejonowego, który sadza Ciebie i dłużnika przy jednym stole w obecności sędziego. Jeżeli się dogadacie, wychodzicie z dokumentem, z którym po klauzuli wykonalności pójdziesz do komornika. Jeżeli nie, wiesz przynajmniej, na czym stoisz przed pozwem.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy zawezwanie ma sens

Pierwsza typowa sytuacja: wykończyłeś komuś mieszkanie, klient nie zapłacił ostatniej transzy 18 000 zł, ale mówi, że chętnie spłaci w ratach, tylko bez sądu. Druga: firma od miesięcy przerzuca się z kontrahentem mailami o fakturę, a obie strony wolą ugodę od wieloletniego procesu. Trzecia: wynajmujący i najemca spierają się o zaległy czynsz i kaucję.

W każdej z nich dłużnik nie zaprzecza wszystkiemu. Kłóci się o kwotę, termin albo raty. Zawezwanie przenosi tę rozmowę do sądu tanim kosztem, a gotowa ugoda działa jak wyrok, bo ugoda zawarta przed sądem jest tytułem egzekucyjnym (art. 777 § 1 pkt 1 KPC), a z klauzulą wykonalności staje się tytułem wykonawczym (art. 776 KPC).

Drogą tą załatwisz tylko sprawy, których charakter pozwala na ugodę. Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną, jeżeli jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa (art. 184 KPC). Porównanie zawezwania z ugodą pozasądową i mediacją znajdziesz przy wniosku o zawarcie ugody.

Podstawa prawna, sąd i opłata

Wniosek składasz do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika, czyli zwykle według jego miejsca zamieszkania albo siedziby. Wartość sporu nie ma tu znaczenia: nawet przy roszczeniu na 500 000 zł nie idziesz do sądu okręgowego. Dopiero gdy właściwości przeciwnika nie da się ustalić, wybierasz sąd swojego miejsca zamieszkania albo siedziby (art. 185 § 1 KPC).

Opłata w sprawie majątkowej jest stała: 120 zł do 20 000 zł wartości sporu i 300 zł powyżej (art. 23a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). To ułamek opłaty od pozwu, która przy kwotach ponad 20 000 zł wynosi 5% wartości (art. 13 ust. 2 tej ustawy).

Przepisy nie wyznaczają sądowi terminu na rozpoznanie wniosku ani na wyznaczenie posiedzenia. Czas oczekiwania zależy od obłożenia konkretnego wydziału.

Jak przebiega posiedzenie pojednawcze

Posiedzenie prowadzi jeden sędzia (art. 185 § 2 KPC). Strony rozmawiają o warunkach, a gdy dojdą do porozumienia, osnowę ugody wciąga się do protokołu albo do odrębnego dokumentu stanowiącego załącznik i obie strony ją podpisują (art. 185 § 3 KPC). Jeżeli porozumienia nie ma, protokół to odnotowuje i postępowanie się kończy.

Nieobecność kosztuje. Gdy nie stawisz się Ty jako wzywający, sąd na żądanie przeciwnika obciąży Cię kosztami wywołanymi próbą ugodową (art. 186 § 1 KPC). Gdy bez usprawiedliwienia nie przyjdzie przeciwnik, a Ty potem wniesiesz w tej sprawie pozew, sprzeciw, zarzuty albo odpowiedź na pozew, sąd na Twoje żądanie uwzględni te koszty w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 186 § 2 KPC).

Przedawnienie: zawieszenie na czas posiedzenia

Bieg przedawnienia roszczeń objętych wnioskiem ulega zawieszeniu na czas postępowania pojednawczego (art. 121 pkt 6 KC). Po jego zakończeniu termin rusza z miejsca, w którym stanął. Kolejne zawezwanie w tej samej sprawie nie daje Ci więc nowego pełnego terminu. Gdy przedawnienie jest blisko, rozważ od razu pozew o zapłatę.

Co powinien zawierać wniosek

• sąd rejonowy właściwy dla przeciwnika i oznaczenie stron,
• wartość przedmiotu sporu,
• zwięzłe oznaczenie sprawy: skąd bierze się roszczenie i na jaką kwotę,
• propozycję ugodową z konkretną kwotą, terminem albo harmonogramem rat (art. 185 § 1(1) KPC),
• odpis wniosku dla przeciwnika i dowód opłaty.

Propozycję pisz tak, jakby miała od razu trafić do komornika: kwota, numer rachunku, daty rat, skutek opóźnienia. Mgliste „zapłata w rozsądnym terminie” nie nadaje się do egzekucji, nawet jeśli przeciwnik ją podpisze.

Najczęstsze błędy

• Brak propozycji ugodowej. Sam opis długu nie wystarczy; sąd wezwie do uzupełnienia braków pod rygorem zwrotu (art. 185 § 1(1) w związku z art. 130 KPC).
• Sąd okręgowy przy dużej kwocie. Zawezwanie zawsze trafia do sądu rejonowego.
• Opłata jak od pozwu. Od wniosku płacisz stałe 120 albo 300 zł, bez względu na wysokość roszczenia.
• Liczenie na nowy termin przedawnienia. Zawezwanie tylko wstrzymuje jego bieg na czas posiedzenia.
• Opuszczenie posiedzenia przez wzywającego. To prosta droga do zwrotu kosztów przeciwnikowi.

Inne pisma związane z długiem i sądem zebraliśmy w hubie wnioski. Prawomat zapyta Cię o roszczenie, przeciwnika i warunki, które jesteś gotów przyjąć, a potem przygotuje wniosek z propozycją gotową do wpisania do protokołu.