Pozew o zapłatę

Kontrahent nie zapłacił faktury, pożyczki nie widać od miesięcy, a wezwania zostają bez echa? Wtedy zostaje sąd - a pismo, które go uruchamia, to pozew o zapłatę. Brzmi poważnie, ale w gruncie rzeczy to uporządkowany wniosek: kto, od kogo, ile i dlaczego. Napisz go zgodnie z wymogami, a sąd nada mu bieg. Pomiń obowiązkowy element albo źle policz opłatę - dostaniesz wezwanie do uzupełnienia i stracisz tygodnie.

Kiedy pozew o zapłatę ma sens

Pozew to zwykle ostatni krok, nie pierwszy. Zanim go złożysz, warto wysłać dłużnikowi wezwanie do zapłaty - często to wystarcza, a sąd i tak zapyta, czy próbowałeś rozwiązać spór polubownie. Po pozew sięgasz, gdy:

• faktura, rachunek albo umowa pożyczki pozostają niezapłacone mimo upływu terminu,
• najemca zalega z czynszem,
• kontrahent nie zwraca zaliczki albo kaucji,
• chcesz dochodzić odszkodowania za niewykonaną umowę.

Warunek wspólny: roszczenie musi być wymagalne - czyli termin zapłaty już minął.

Co musi zawierać pozew o zapłatę

Pozew jest pismem procesowym, więc łączy ogólne wymogi z art. 126 KPC z dodatkowymi z art. 187 KPC. W praktyce musi zawierać:

• oznaczenie sądu, do którego trafia;
• dane stron - powoda (Ciebie) i pozwanego (dłużnika), wraz z adresami;
• dokładnie określone żądanie - konkretną kwotę, a przy roszczeniu pieniężnym także odsetki za opóźnienie;
• wartość przedmiotu sporu (WPS) - przy żądaniu oznaczonej kwoty pieniężnej ustawa nie wymaga osobnego jej oznaczania, bo tą wartością jest sama dochodzona kwota (art. 187 § 1 pkt 1 KPC). Liczy się od niej opłata i właściwość sądu, więc i tak musisz ją znać;
• oznaczenie daty wymagalności roszczenia;
• uzasadnienie - zwięzły opis faktów i dowody: faktury, umowa, korespondencja, potwierdzenia przelewów;
• informację, czy strony podjęły próbę polubownego rozwiązania sporu;
• podpis i listę załączników.

Pozew składasz w tylu egzemplarzach, ilu jest pozwanych, plus jeden dla sądu.

Do którego sądu i ile zapłacisz

Właściwość rzeczowa zależy od WPS: sprawy do 100 000 zł rozpoznaje sąd rejonowy, powyżej tej kwoty - sąd okręgowy (art. 17 pkt 4 KPC). Właściwość miejscowa to zasadniczo sąd według miejsca zamieszkania albo siedziby pozwanego (art. 27 KPC); przy roszczeniach z umowy możesz też wybrać sąd miejsca jej wykonania (art. 34 KPC).

Opłata sądowa zależy od wartości przedmiotu sporu. Przy roszczeniach do 20 000 zł obowiązuje opłata stała z widełek od 30 zł do 1 000 zł (art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Powyżej tej kwoty płacisz opłatę stosunkową: 5% wartości przedmiotu sporu, nie więcej niż 100 000 zł (art. 13 ust. 2). Wnosisz ją przy składaniu pozwu, bo bez opłaty sąd wezwie Cię do jej uiszczenia, a sprawa do tego czasu stoi.

Nakazowy, EPU, uproszczony - szybsze ścieżki

Nie każdy pozew o zapłatę idzie zwykłym trybem. Trzy ścieżki potrafią przyspieszyć sprawę i obniżyć koszt:

• Postępowanie nakazowe - gdy dług potwierdza dokument (np. zaakceptowana faktura, weksel). Sąd wydaje nakaz zapłaty bez rozprawy, a opłata to tylko jedna czwarta zwykłej (art. 19 ust. 2 ustawy o kosztach).
• Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) - całość online przed e-sądem w Lublinie, dla bezspornych roszczeń pieniężnych. Nakaz zapłaty bez rozprawy, niższa opłata. Sprzeciw pozwanego przenosi sprawę do sądu właściwego.
• Postępowanie uproszczone (art. 505¹ KPC) - dla roszczeń z umów o niższej wartości (obecnie do 20 000 zł), z prostszymi regułami.

Najczęstsze błędy

• Zła wartość przedmiotu sporu - zaniżona zmienia właściwość sądu i opłatę, zawyżona to przepłacona opłata.
• Brak opłaty albo zła kwota - sąd wezwie do uzupełnienia, a sprawa czeka.
• Pominięcie odsetek - przy roszczeniu pieniężnym możesz żądać odsetek za opóźnienie; wpisz je od razu.
• Niewystarczające dowody - samo twierdzenie nie wystarczy; dołącz faktury, umowę, korespondencję.
• Pozew do niewłaściwego sądu - sprawdź właściwość rzeczową i miejscową, zanim wyślesz.
• Zwlekanie aż do przedawnienia - po 6 (a w wielu sprawach po 3) latach dłużnik może odmówić zapłaty (art. 118 KC).

Napisz pozew o zapłatę z Prawomatem

Zamiast składać pismo z fragmentów i pilnować każdego wymaganego pola, odpowiedz na kilka pytań - Prawomat ułoży pozew z właściwą strukturą, pomoże określić wartość przedmiotu sporu i przypomni o opłacie. Zobacz też pozostałe wzory w dziale pozew albo zacznij od wezwania do zapłaty.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.