Wniosek o umorzenie postępowania administracyjnego

Chcesz, żeby urząd zamknął sprawę, którą sam uruchomiłeś. Kodeks przewiduje na to jedną drogę i obwarowuje ją trzema warunkami naraz.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Ta strona jest dla osoby, która o umorzenie występuje. Jeżeli urząd umorzył Twoją sprawę wbrew Tobie, właściwym pismem jest odwołanie od decyzji o umorzeniu.

Kto może wystąpić o umorzenie

Art. 105 § 2 KPA otwiera tę drogę pod trzema warunkami, a spełnione muszą być wszystkie naraz:

1. o umorzenie występuje ta sama strona, która wcześniej sprawę uruchomiła,
2. pozostałe strony nie zgłaszają sprzeciwu,
3. zamknięcie sprawy nie jest sprzeczne z interesem społecznym.

Czasownik, którym posłużył się ustawodawca, brzmi „może”. Komplet warunków zostawia więc rozstrzygnięcie uznaniu organu.

Pierwszy warunek przesądza o losie większości takich pism. Sprawę o rozbiórkę, o wymeldowanie, o cofnięcie uprawnienia albo o zwrot nienależnie pobranego świadczenia urząd uruchamia z urzędu, więc art. 105 § 2 do niej nie sięga. Osobie, wobec której taka sprawa się toczy, zostaje wykazywanie, że postępowanie straciło przedmiot, albo obrona co do istoty.

Paragraf pierwszy i paragraf drugi

Art. 105 ma dwa paragrafy i tylko drugi uruchamia strona.

Gdy sprawa traci przedmiot, umorzenie przestaje zależeć od czyjegokolwiek pisma: organ wydaje wtedy decyzję o umorzeniu z urzędu (art. 105 § 1 KPA). Wystąpienie strony ma w takiej sytuacji wartość informacyjną, bo zwraca urzędowi uwagę na okoliczność, o której mógł nie wiedzieć.

Paragraf pierwszy zna też umorzenie częściowe. Sprawa bywa zamykana w jednym zakresie i toczy się dalej w innym, a decyzja obejmuje wtedy tylko tę część. Art. 105 § 2 takiego rozróżnienia nie zawiera.

Kodeks zna przy tym jedno miejsce, w którym samo stanowisko strony przesądza o zakończeniu sprawy. Jeżeli sprawę może uruchomić wyłącznie żądanie strony, a urząd wszczął ją z urzędu, zgoda tej strony jest warunkiem dalszego biegu. Jej brak zamyka postępowanie umorzeniem (art. 61 § 2 KPA). Odmowa zgody działa tam jak wniosek o umorzenie.

Czego kodeks nie przewiduje

Trzy rzeczy, których czytelnik zwykle szuka, w ustawie nie istnieją.

Nazwy pisma. Zwroty „wniosek o umorzenie” i „żądanie umorzenia” nie występują w KPA ani razu. Art. 105 § 2 mówi o wystąpieniu strony, a takie wystąpienie jest podaniem, jak każde pismo, którym czegoś od urzędu chcesz (art. 63 KPA). O wymaganiach wspólnych dla wszystkich podań piszemy przy podaniu do urzędu.

Terminu. Na złożenie tego pisma kodeks nie wyznacza żadnej liczby dni. Wystąpić można, dopóki sprawa się toczy, czyli do wydania decyzji kończącej ją w danej instancji.

Osobnej drogi na wypadek odmowy. Dla odmowy umorzenia kodeks nie przewiduje ani odrębnej formy, ani odrębnego środka zaskarżenia. W praktyce organ, który wystąpienia nie uwzględnia, prowadzi sprawę dalej i wydaje decyzję co do istoty, a zastrzeżenia strony wchodzą do odwołania od tej decyzji.

Napisz wniosek

Gdzie złożyć i co napisać

Adresatem jest organ, który tę sprawę prowadzi, a identyfikatorem znak sprawy z pism, które już od niego dostałeś. Kodeks nie posługuje się przy tym słowem „sygnatura”, więc oznaczenie przepisane z pisma sądowego będzie w tej sprawie obce. Samo złożenie pisma nie wiąże się z opłatą.

W treści muszą znaleźć się cztery rzeczy, których organ nie ustali za Ciebie: data i przedmiot żądania, którym sprawę wszcząłeś, powołanie art. 105 § 2 KPA, wskazanie pozostałych stron wraz z informacją o ich stanowisku oraz wyjaśnienie, dlaczego zamknięcie sprawy nie koliduje z interesem społecznym. Bez tego ostatniego akapitu organ musi ocenę interesu społecznego zbudować sam.

Umorzenie zapada w formie decyzji, tak stanowią oba paragrafy art. 105. Decyzja zawiera oznaczenie organu, datę, oznaczenie stron, podstawę prawną, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o odwołaniu oraz podpis z imieniem, nazwiskiem i stanowiskiem służbowym pracownika upoważnionego do jej wydania (art. 107 § 1 KPA). Pismo bez pouczenia i bez słowa „decyzja” w nagłówku prawdopodobnie decyzją nie jest, a sprawa nadal się toczy. Od decyzji o umorzeniu służy odwołanie w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (art. 129 § 2 KPA).

Najczęstsze błędy

Pierwszy: liczenie, że samo pismo zamyka sprawę. Zamyka ją decyzja organu, a art. 105 § 2 zostawia mu w tym uznanie.

Drugi: pominięcie pozostałych stron. Warunki działają łącznie, więc sprzeciw sąsiada albo współuczestnika wystarczy, żeby warunek z art. 105 § 2 przestał być spełniony. Wskaż w piśmie, kto jeszcze w sprawie występuje.

Trzeci: mylenie umorzenia postępowania z umorzeniem pieniędzy. Umorzenie kończy sprawę przed urzędem, a umorzenie zaległości podatkowej albo należności u komornika dotyczy zobowiązania i stoi na zupełnie innych przepisach.

Czwarty: mylenie cofnięcia żądania z umorzeniem. To dwie czynności dwóch różnych podmiotów, a samo cofnięcie opisujemy przy wycofaniu wniosku.

Piąty: przenoszenie art. 105 KPA do sprawy cywilnej, karnej albo egzekucyjnej. Każda z nich ma własny przepis i własny wzór, a rozjazd między nimi znajdziesz na stronie o umorzeniu postępowania. Pozostałe pisma zebraliśmy w dziale wnioski.