Wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy

Czekasz na rozstrzygnięcie, a sprawa od miesięcy ani drgnie. Nie wyznaczono rozprawy, sąd nie odpowiada na pisma albo utknął na jednej czynności. W takiej sytuacji masz prawo dać znać, że zależy Ci na czasie, tylko warto wiedzieć, którym pismem.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy warto działać, gdy sprawa stoi w miejscu

Po takie pismo sięgasz, gdy sprawa - cywilna, karna czy rodzinna - utknęła i od dłuższego czasu nie dzieje się w niej nic. Sąd nie wyznacza rozprawy, nie reaguje na Twoje wnioski albo od miesięcy czeka na jedną czynność, na przykład opinię biegłego.

Wnosisz na przykład o rozwód, a od złożenia pozwu minęło pół roku i nadal nie ma pierwszego terminu. Albo jesteś pokrzywdzonym w sprawie karnej, która ślimaczy się bez wyraźnego powodu, a Ty czekasz na wyrok, bo od niego zależy Twoja sytuacja życiowa i finansowa.

Zanim jednak coś napiszesz, poznaj różnicę między dwoma narzędziami. Pierwsze to nieformalny wniosek o przyspieszenie - prośba do przewodniczącego wydziału o pilne zajęcie się sprawą. Drugie to skarga na przewlekłość postępowania - jedyny środek, który realnie wiąże sąd i może zakończyć się przyznaniem pieniędzy. Ta strona pokazuje oba i podpowiada, kiedy który ma sens.

Podstawa prawna i termin

Zacznijmy szczerze: nieformalny wniosek o przyspieszenie nie ma odrębnej podstawy w ustawie i nie zobowiązuje sądu do niczego. To sygnał do przewodniczącego wydziału albo prezesa sądu, że sprawa stoi. Sąd może zareagować, ale nie musi, i nie grozi mu za to żadna sankcja. Twoje prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki wynika z art. 45 ust. 1 Konstytucji, a w procesie cywilnym z art. 6 Kodeksu postępowania cywilnego, który nakazuje sądowi przeciwdziałać przewlekaniu postępowania. To jednak reguły ogólne, same w sobie nie dają Ci roszczenia.

Środkiem z prawdziwą mocą jest skarga na przewlekłość postępowania. Reguluje ją ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Skargę rozpoznaje sąd przełożony nad tym, który prowadzi sprawę (art. 4), a wnosisz ją w toku postępowania, dopóki sprawa się nie zakończy (art. 5). Sąd ma na jej rozpoznanie 2 miesiące (art. 11). Jeśli uzna zwłokę, stwierdza przewlekłość, może zalecić podjęcie konkretnych czynności i przyznać Ci od 2000 do 20000 zł (art. 12). Skarga kosztuje 200 zł opłaty stałej, którą sąd zwraca, gdy skargę uwzględni albo odrzuci (art. 17).

Różnią się też terminy. Nieformalny wniosek możesz złożyć w każdej chwili, bo nie obwarowano go żadnym terminem. Skargę na przewlekłość wnosisz wyłącznie w toku sprawy; po jej prawomocnym zakończeniu jest już za późno.

Gdzie i jak złożyć

Nieformalny wniosek kierujesz do przewodniczącego wydziału, w którym toczy się sprawa, albo do prezesa sądu. Podajesz sygnaturę akt, bo bez niej pisma nie da się przypisać do właściwej sprawy. Składasz je pisemnie - osobiście przez biuro podawcze (z prezentatą na kopii) albo listem poleconym.

Skargę na przewlekłość wnosisz inaczej. Kierujesz ją do sądu przełożonego, ale składasz za pośrednictwem sądu, który prowadzi Twoją sprawę (art. 5). Do skargi dołączasz dowód uiszczenia 200 zł opłaty. Sąd prowadzący dokłada akta i przekazuje całość sądowi wyższej instancji.

Nie musisz pisać tego od zera. Opisz swoją sytuację własnymi słowami, a Prawomat złoży pismo z właściwą podstawą i elementami. Napisz wniosek albo przejrzyj pozostałe wnioski do sądu.

Co powinno zawierać pismo

Niezależnie od tego, które pismo wybierzesz, potrzebne są:

1. Oznaczenie sądu (a we wniosku - przewodniczącego wydziału) oraz sygnatura akt.
2. Twoje dane i rola w sprawie (powód, pozwany, pokrzywdzony, wnioskodawca) plus adres do korespondencji.
3. Wyraźne żądanie - pilne wyznaczenie rozprawy, a w skardze stwierdzenie przewlekłości i przyznanie sumy pieniężnej.
4. Uzasadnienie: od kiedy sprawa się toczy, jakie czynności i jak długo się przeciągają.
5. W skardze - wskazanie okoliczności, z których wynika zwłoka, oraz dowód opłaty 200 zł.
6. Data i podpis.

Sercem pisma jest uzasadnienie oparte na datach. Zamiast pisać, że sprawa trwa za długo, wskaż konkretnie: pozew wpłynął w marcu, a do dziś nie wyznaczono rozprawy.

Najczęstsze błędy

• Mylenie dwóch pism. Sam wniosek o przyspieszenie nie zobowiązuje sądu do niczego; środkiem z sankcją jest skarga na przewlekłość postępowania.
• Skarga po zakończeniu sprawy. Skargę wnosisz wyłącznie w toku postępowania (art. 5). Po prawomocnym wyroku jest na nią za późno.
• Skarga prosto do sądu wyższej instancji. Składasz ją za pośrednictwem sądu, który prowadzi sprawę, a nie bezpośrednio do sądu przełożonego.
• Brak opłaty. Skarga bez 200 zł opłaty zostanie zwrócona bez rozpoznania.
• Brak sygnatury akt. Bez niej pisma trudno powiązać z właściwą sprawą i terminem.
• Ogólniki zamiast dat. Zwrot “za długo to trwa” nie przekonuje; wskaż konkretne daty i czynności, których brakuje.