Wniosek o elastyczny czas pracy

Elastyczna organizacja pracy to nie jeden gotowy grafik, tylko kilka form do wyboru: praca zdalna, ruchomy czas pracy, indywidualny rozkład, skrócony tydzień, praca weekendowa czy obniżony wymiar etatu (art. 188(1) Kodeksu pracy). Wybierasz to, co realnie ułatwi Ci pogodzenie pracy z opieką nad dzieckiem.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy i kto może wnioskować

Wniosek z art. 188(1) przysługuje pracownikowi, który wychowuje dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia. To rozwiązanie dla rodzica, który chce zaczynać dzień o 7:00, żeby zdążyć odebrać dziecko ze świetlicy, albo przejść na cztery dłuższe dni zamiast pięciu.

Ruchomy i indywidualny czas pracy stoją nieco obok. O ruchomy czas pracy (art. 140(1)) i indywidualny rozkład (art. 142) może poprosić każdy pracownik, nie tylko rodzic, i nie zależą one od wieku dziecka. Jeśli interesuje Cię przede wszystkim praca z domu, sprawdź osobny wniosek o pracę zdalną.

Podstawa prawna - art. 188(1) i ruchomy czas art. 140(1)

Przepisy o elastycznej organizacji pracy wprowadziła nowelizacja wdrażająca dyrektywę work-life balance, która obowiązuje od 26 kwietnia 2023 r.

• Elastyczna organizacja pracy (art. 188(1)). Rodzic dziecka do 8 lat składa wniosek papierowo lub elektronicznie, co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem. Pracodawca informuje o decyzji w postaci papierowej lub elektronicznej w ciągu 7 dni, a odmowę uzasadnia, biorąc pod uwagę zarówno Twoje potrzeby, jak i możliwości firmy (§ 4 i § 5). Samo złożenie wniosku nie może być powodem wypowiedzenia umowy ani rozwiązania jej bez wypowiedzenia (art. 188(1) § 7), a to pracodawca musi udowodnić, że kierował się innym powodem (§ 8).
• Ruchomy czas pracy (art. 140(1)). Pracodawca może go wprowadzić w porozumieniu ze związkami lub przedstawicielami załogi, ale też na Twój wniosek złożony w postaci papierowej lub elektronicznej (art. 150 par. 5). Chodzi albo o stałe inne godziny startu, albo o przedział, w którym sam decydujesz o rozpoczęciu pracy.
• Indywidualny rozkład (art. 142). Ustala go pracodawca na Twój wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej, w ramach obowiązującego systemu czasu pracy.

Wniosek z art. 188(1) nie jest roszczeniem, które pracodawca zawsze musi spełnić. Ma obowiązek go rozpatrzyć i uzasadnić odmowę, ale może odmówić, gdy przemawia za tym organizacja albo rodzaj pracy.

Jak złożyć wniosek

Wniosek kierujesz do pracodawcy, w praktyce do działu kadr, w postaci papierowej lub elektronicznej. Przy elastycznej organizacji pracy pilnuj wyprzedzenia: złóż go co najmniej 21 dni przed dniem, od którego chcesz pracować inaczej. Przy ruchomym czasie pracy i indywidualnym rozkładzie wystarczy wniosek papierowy albo elektroniczny, bez sztywnego terminu.

Możesz też w każdej chwili wrócić do poprzedniej organizacji pracy, jeśli zmienią się okoliczności. Na taki wniosek pracodawca również odpowiada w ciągu 7 dni.

Co powinien zawierać wniosek

• miejscowość, datę oraz Twoje dane i stanowisko;
• adresata, czyli pracodawcę (dział kadr);
• wskazanie formy: praca zdalna, ruchomy czas, indywidualny rozkład, skrócony tydzień, obniżony wymiar itd.;
• proponowany okres oraz datę rozpoczęcia (przy art. 188(1) co najmniej 21 dni naprzód);
• podstawę prawną: art. 188(1), art. 140(1) albo art. 142;
• uzasadnienie, np. opieka nad dzieckiem do 8. roku życia;
• podpis i miejsce na decyzję pracodawcy.

Wygeneruj wniosek o elastyczny czas pracy w Prawomacie: wybierasz formę, okres i powód, a narzędzie ułoży z tego gotowe pismo. Inne pisma do pracodawcy znajdziesz w dziale wniosek.

Najczęstsze błędy

• Traktowanie wniosku jak automatycznej zgody. Pracodawca musi go rozpatrzyć i uzasadnić odmowę, ale przy art. 188(1) może odmówić z przyczyn organizacyjnych.
• Mylenie ról. Ruchomy czas i indywidualny rozkład przysługują każdemu; wniosek dla rodzica dziecka do 8 lat to osobna podstawa (art. 188(1)).
• Złożenie na ostatnią chwilę. Przy elastycznej organizacji obowiązuje wyprzedzenie co najmniej 21 dni.
• Brak wskazania konkretnej formy. Ogólne stwierdzenie, że chcesz pracować elastyczniej, nie pozwala pracodawcy podjąć decyzji.
• Ustne załatwienie sprawy. Wniosek składasz papierowo lub elektronicznie, rozmowa przy biurku nie wystarczy.