Wniosek o odrzucenie spadku przez małoletniego uzasadnienie

Kiedy dziecko dziedziczy po zadłużonym krewnym, rodzice zwykle chcą odrzucić ten spadek w jego imieniu. Problem w tym, że majątkiem dziecka nie zarządzasz zupełnie swobodnie: odrzucenie spadku to czynność przekraczająca zwykły zarząd, a takie decyzje kontroluje sąd.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku

Kiedy potrzebna jest zgoda sądu na odrzucenie spadku za dziecko

Ścieżka zaczyna się zwykle tak: odrzucasz spadek po zmarłym krewnym za siebie, a wtedy Twój udział przechodzi na zstępnych, w tym na Twoje małoletnie dzieci (art. 1020 KC). Żeby dług nie obciążył dziecka, chcesz odrzucić spadek również w jego imieniu.

Rodzice nie mogą jednak bez zezwolenia sądu dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka (art. 101 par. 3 KRO). Odrzucenie spadku się do nich zalicza, bo dziecko traci prawo do dziedziczenia. Dlatego domyślnie potrzebujesz zgody sądu, zanim złożysz oświadczenie za dziecko. Samo oświadczenie o odrzuceniu spadku opisujemy osobno. Tutaj chodzi o wcześniejszy krok: uzyskanie zezwolenia.

Podstawa prawna: art. 101 KRO i nowela z 2023 roku

Reguła ogólna płynie z art. 101 par. 3 KRO: czynność przekraczająca zwykły zarząd wymaga zezwolenia sądu. Od 15 listopada 2023 roku działa jednak wyjątek z art. 101 par. 4 KRO. Zezwolenie nie jest potrzebne, jeśli spełnisz kilka warunków łącznie:

• dziecko jest powołane do spadku wskutek uprzedniego odrzucenia go przez rodzica,
• rodzic mający władzę rodzicielską odrzuca spadek w imieniu dziecka za zgodą drugiego rodzica albo wspólnie z nim,
• spadek odrzucają również pozostali zstępni rodziców (na przykład dorosłe rodzeństwo dziecka), więc interesy nie są sprzeczne.

Gdy rodzice nie są zgodni, dziecko dziedziczy obok rodzica albo część rodzeństwa nie odrzuca spadku, zgoda sądu nadal jest wymagana.

Ważny jest też termin. Oświadczenie o odrzuceniu składasz w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o powołaniu dziecka (art. 1015 par. 1 KC). Jeśli wystąpisz o zezwolenie, bieg tego terminu ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania (art. 1015 par. 1(1) KC), więc czekanie na sąd nie odbiera Ci czasu na odrzucenie.

Do którego sądu i jak złożyć wniosek

Wniosek o zezwolenie kierujesz do sądu opiekuńczego, czyli wydziału rodzinnego sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka. Jeśli toczy się już postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, zezwolenia może udzielić sąd spadku (art. 640(1) KPC), co pozwala załatwić obie sprawy w jednym miejscu.

Za samo pismo zapłacisz opłatę stałą w wysokości 100 zł, którą wnosisz przy jego składaniu (podstawa: art. 23 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Składają go oboje rodzice albo jeden za zgodą drugiego. Do pisma dołączasz akt urodzenia dziecka, akt zgonu spadkodawcy oraz dowody na zadłużenie spadku.

Co powinno zawierać uzasadnienie

Sąd ocenia jedno: czy odrzucenie spadku leży w interesie dziecka. Wokół tego budujesz uzasadnienie. W dobrym wniosku znajdą się:

• dane dziecka i rodziców: imiona, nazwiska, adresy, PESEL, oraz wskazanie władzy rodzicielskiej,
• oznaczenie spadkodawcy i tytuł powołania dziecka do spadku (zwykle po odrzuceniu przez rodzica),
• wyraźne żądanie: zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego,
• uzasadnienie interesu dziecka: opis długów, wykaz zobowiązań, kwoty przewyższające majątek spadkowy,
• informacja, czy drugi rodzic i pozostali zstępni również odrzucają spadek,
• załączniki: akt urodzenia dziecka, akt zgonu spadkodawcy, dowody długów.

Im konkretniej pokażesz, że spadek przyniósłby dziecku same zobowiązania, tym pewniejszy jest wynik.

Najczęstsze błędy

• Zwlekanie do końca terminu. Postępowanie o zezwolenie trwa, a choć termin się zawiesza, wniosek warto złożyć wcześnie.
• Założenie, że zgoda sądu kończy sprawę. Po uzyskaniu zezwolenia trzeba jeszcze złożyć samo oświadczenie o odrzuceniu w imieniu dziecka.
• Pominięcie interesu dziecka. Wniosek bez wykazania długów i korzyści dla dziecka sąd może oddalić.
• Odrzucenie tylko za siebie. Jeśli zapomnisz o dzieciach, dług może przejść właśnie na nie.
• Załatwianie sprawy mailem lub zwykłym pismem. Oświadczenie po zgodzie składasz przed sądem albo u notariusza.

Nie musisz redagować wniosku od zera. Opisz sytuację w Prawomacie, a generator ułoży wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wraz z uzasadnieniem.

Napisz wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku