Wniosek o stypendium szkolne

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składa się wniosek o stypendium szkolne

Wrześniowa lista wydatków szkolnych przerasta to, czym rodzina dysponuje, bo ubył jeden etat i został jeden dochód na cztery osoby. Innemu dziecku przydałyby się zajęcia wyrównawcze poza planem nauczania, a w domowym budżecie nie ma na nie miejsca. Na takie sytuacje ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przewiduje w rozdziale 8a pomoc materialną dla uczniów. Art. 90c dzieli ją na socjalną, czyli stypendium szkolne i zasiłek szkolny, zależną od sytuacji materialnej, oraz motywacyjną, zależną od osiągnięć ucznia. Ta strona prowadzi stypendium szkolne z art. 90d.

Art. 90d ust. 1 wiąże je z trudną sytuacją materialną wynikającą z niskich dochodów na osobę w rodzinie i wymienia przykłady: bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą chorobę, wielodzietność, rodzinę niepełną, zdarzenie losowe. To wyliczenie jest otwarte, więc inna okoliczność też może uzasadniać wniosek. Twardy pozostaje próg dochodowy z ust. 7, a słowo „może” zostawia organowi ocenę sprawy.

Krąg uprawnionych bywa zaskoczeniem. Art. 90b ust. 3 obejmuje uczniów szkół publicznych i niepublicznych oraz słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych, do ukończenia kształcenia i nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia, a wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych do czasu ukończenia realizacji obowiązku nauki. Udzielanie tej pomocy jest zadaniem własnym gminy (art. 90p ust. 1).

Napisz wniosek

Kryterium dochodowe i sposób liczenia dochodu

Art. 90d ust. 7 odsyła do jednej liczby: miesięczny dochód na osobę w rodzinie ucznia nie może być większy niż kwota z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Od 1 stycznia 2025 r. wynosi ona 823 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z 12 lipca 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 1044).

Metodę daje art. 8 ust. 3 tamtej ustawy, do którego kieruje art. 90d ust. 8: suma przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (przy utracie dochodu z miesiąca złożenia), pomniejszona o podatek dochodowy z kosztami uzyskania, składki zdrowotne i społeczne oraz płacone alimenty. Jeden miesiąc, bez uśredniania.

Poza rachunkiem zostaje świadczenie wychowawcze 800 plus (art. 8 ust. 4 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej) oraz oświatowa pomoc materialna (art. 90d ust. 8 i art. 8 ust. 4 pkt 3). Osobna reguła dotyczy ucznia, który pobiera już inne stypendium socjalne ze środków publicznych: art. 90d ust. 12 i 13 pozwalają przyznać mu stypendium szkolne tylko do wspólnego rocznego limitu.

Ile wynosi stypendium i w jakiej formie

Ustawa wyznacza widełki. Art. 90d ust. 9: miesięcznie nie mniej niż 80% i nie więcej niż 200% kwoty z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Kwota bazowa to 124 zł od 1 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1238), czyli od 99,20 zł do 248 zł miesięcznie. Okres wynosi od miesiąca do 10 miesięcy w roku szkolnym (ust. 10), a roczny pułap to dwudziestokrotność kwoty bazowej, czyli 2 480 zł (ust. 11). Wysokość dla konkretnego ucznia ustala regulamin rady gminy (art. 90f).

Formy są cztery i ich kolejność ma znaczenie. Art. 90d ust. 2 wymienia pokrycie kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych wykraczających poza plan nauczania oraz pomoc rzeczową o charakterze edukacyjnym, w tym zakup podręczników. Uczniom szkół ponadpodstawowych i słuchaczom kolegiów dochodzi forma z ust. 4: koszty nauki poza miejscem zamieszkania. Świadczenie pieniężne z ust. 5 wchodzi w grę, gdy organ uzna udzielenie stypendium w tamtych formach za niemożliwe, a ust. 6 pozwala formy łączyć. Stąd prośby gminy o faktury i rachunki.

Termin: 15 września i wentyl z ust. 7

Art. 90n ust. 6 ustala jeden termin dla całego kraju: 15 września danego roku szkolnego, a warianty szczególne to 15 lutego w szkołach z lutowym startem zajęć i 15 października dla słuchaczy kolegiów. Ust. 7 dodaje zdanie, o którym rodzice zwykle nie wiedzą: w uzasadnionych przypadkach wniosek może być złożony po upływie tego terminu. Ocenę uzasadnienia ustawa zostawia organowi, więc spóźniony wniosek warto złożyć z wyjaśnieniem przyczyny.

Gdzie i jak złożyć wniosek

Adresatem jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 90m ust. 1), właściwy dla gminy zamieszkania ucznia, także wtedy, gdy szkoła leży w sąsiedniej gminie (art. 90f). Rada gminy może upoważnić do prowadzenia postępowania kierownika ośrodka pomocy społecznej albo dyrektora centrum usług społecznych (ust. 2), dlatego papier trafia często do ośrodka, a decyzja przychodzi w imieniu wójta. Sprawę wszczyna wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia, wniosek dyrektora szkoły, kolegium lub ośrodka, a także działanie z urzędu (art. 90n ust. 2 i 3).

Opłaty skarbowej tu nie ma: sprawy z zakresu oświaty i świadczeń socjalnych są z niej zwolnione (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c i g ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej). Organ rozstrzyga decyzją administracyjną (art. 90n ust. 1), a odwołanie przysługuje na zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego; tę procedurę prowadzi osobna strona o odwołaniu od decyzji administracyjnej.

Co powinien zawierać wniosek

Katalog z art. 90n ust. 4 jest otwarty: imię i nazwisko ucznia oraz jego rodziców, miejsce zamieszkania ucznia, dane uzasadniające przyznanie świadczenia razem z zaświadczeniem albo oświadczeniem o dochodach, a także pożądana forma świadczenia inna niż pieniężna. Ten ostatni punkt bywa pomijany, choć ustawa zakłada, że rodzic sam wskaże, czy chodzi o podręczniki, przybory, czy o zajęcia.

Rodzina korzystająca ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ma prostszą drogę: zamiast dokumentów o dochodach przedkłada zaświadczenie albo oświadczenie o korzystaniu z tych świadczeń (ust. 5). Oświadczenie o dochodach składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i trzeba w nim zawrzeć klauzulę o świadomości tej odpowiedzialności, która zastępuje pouczenie organu (ust. 5a).

Zasiłek szkolny to osobne świadczenie

Drugie świadczenie socjalne z rozdziału 8a ma własną przesłankę, termin i limit: zasiłek szkolny może być przyznany uczniowi w przejściowo trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego (art. 90e ust. 1).

Jednorazowo zasiłek nie przekroczy pięciokrotności kwoty bazowej, czyli 620 zł (art. 90e ust. 3), i przysługuje niezależnie od pobieranego stypendium (ust. 2). Art. 90e nie odsyła do progu z art. 90d ust. 7, a tryb udzielania zasiłku określa regulamin rady gminy.

Stypendium za wyniki w nauce prowadzi szkoła

Sporo osób szukających frazy „wniosek o stypendium szkolne” ma na myśli stypendium za wyniki w nauce. Udziela go szkoła uczniowi z wysoką średnią ocen i co najmniej dobrą oceną zachowania w poprzednim okresie (art. 90g ust. 1 i 2). Nie ma tam progu dochodowego, terminu 15 września ani wójta jako organu: wniosek składa wychowawca klasy do szkolnej komisji stypendialnej, a stypendium przyznaje dyrektor szkoły (art. 90g ust. 8 i 11). Świadczenia dla studentów płyną z innej ustawy: opisuje je podanie o stypendium na uczelni, a ścieżki finansowania nauki na studiach zbiera wniosek o dofinansowanie studiów.

Po przyznaniu stypendium

Rodzice ucznia pobierającego stypendium mają obowiązek niezwłocznie powiadomić organ o ustaniu przyczyn jego przyznania (art. 90o ust. 1). Świadczenie wtedy wstrzymuje się albo cofa, a kwoty pobrane nienależnie podlegają zwrotowi ustalanemu decyzją (ust. 4 do 6). Ust. 7 pozwala organowi odstąpić od żądania zwrotu, zwłaszcza gdy byłby on nadmiernym obciążeniem albo niweczyłby skutki udzielonej pomocy.

Najczęstsze błędy

• Liczenie dochodu za rok albo za trzy miesiące. Art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej każe wziąć miesiąc poprzedzający złożenie wniosku.
• Doliczanie 800 plus do dochodu rodziny. Świadczenie wychowawcze jest z tego rachunku wyłączone.
• Podpieranie wniosku ocenami dziecka. Tu rozstrzyga sytuacja materialna; oceny liczą się przy stypendium z art. 90g.
• Oczekiwanie przelewu. Forma pieniężna jest w art. 90d ust. 5 rozwiązaniem zapasowym.
• Rezygnacja po 15 września. Art. 90n ust. 7 dopuszcza złożenie wniosku po terminie w uzasadnionych przypadkach.

Wzór powyżej wypełnisz ręcznie albo wygenerujesz w Prawomacie; pokrewne pisma zbierają wzory wniosków.