Wniosek o przeliczenie emerytury ZUS

Stan prawny na 2026-08-24

Pod jedną nazwą kryją się cztery osobne tryby ponownego ustalenia wysokości świadczenia, każdy z własną przesłanką i własnym warunkiem czasowym. Zanim usiądziesz do pisma, warto ustalić, o który z nich w Twojej sprawie chodzi.

Stwórz swoje pismo Opowiedz, co się stało, resztę zrobi Prawomat

Stwórz pismo za darmo

Za darmo · Bez rejestracji · Gotowe w 5 minut

Gotowy do pobrania

Wniosek o przeliczenie emerytury ZUS: wzór PDF i Word

Pobierz Word Pobierz PDF

[Miejscowość, data]

[Imię i nazwisko]
[Adres zamieszkania lub adres do korespondencji]
[PESEL]

Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Oddział w [miejscowość]
[Adres oddziału]

Numer świadczenia: [numer z decyzji]
Numer sprawy: [jeżeli został nadany]

Wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury

Na podstawie [wybierz jedną podstawę i usuń pozostałe:
art. 108 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, czyli doliczenie składek zaewidencjonowanych po podjęciu wypłaty emerytury;
art. 109 ust. 1 w związku z art. 111 tej ustawy, czyli ustalenie podstawy wymiaru z innych lat kalendarzowych;
art. 112 i art. 113 tej ustawy, czyli doliczenie okresów składkowych nieuwzględnionych przy ustalaniu wysokości świadczenia]
wnoszę o ponowne ustalenie wysokości emerytury przyznanej mi decyzją z dnia [data], numer świadczenia [numer], wydaną przez Oddział ZUS w [miejscowość].

Uzasadnienie:

[Przy trybie z art. 108:] Wypłata emerytury została podjęta od [miesiąc i rok]. Po tej dacie podlegałam / podlegałem ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu [zatrudnienia / działalności gospodarczej / umowy zlecenia] u płatnika [nazwa i NIP płatnika], w okresie od [data] do [data]. Od zgłoszenia poprzedniego wniosku upłynął rok kalendarzowy [albo: ubezpieczenia ustały z dniem [data]].

[Przy trybie z art. 109 ust. 1 w związku z art. 111:] Wnoszę o obliczenie podstawy wymiaru z [wskaż jeden wariant: kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok zgłoszenia niniejszego wniosku / 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku], to jest z lat: [wypisz lata]. Dowody wynagrodzenia za te lata załączam.

[Przy trybie z art. 112 i art. 113:] Przy ustalaniu wysokości mojego świadczenia nie uwzględniono następujących okresów składkowych: [okres od-do, pracodawca, podstawa]. Dowody tych okresów załączam.

Decyzję proszę doręczyć na wskazany wyżej adres do korespondencji.

Załączniki:
1. [świadectwa pracy lub zaświadczenia płatnika o okresach ubezpieczenia],
2. [zaświadczenie płatnika o wysokości wynagrodzenia za wskazane lata],
3. [kopia decyzji, której dotyczy wniosek],
4. [pełnomocnictwo, jeżeli pismo składa pełnomocnik].

[Podpis]

Ten wzór jest ogólny. Wolisz pismo dopasowane do Twojej sytuacji? Opisz sprawę w generatorze, a Prawomat napisze treść za Ciebie.

Przeliczenie emerytury to nazwa z języka potocznego. Ustawa o emeryturach i rentach z FUS mówi o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia i rozpisuje je na cztery osobne tryby, każdy z własną przesłanką i własnym warunkiem czasowym. Wniosek wszczyna postępowanie, a wysokość świadczenia ustala organ rentowy w decyzji.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy piszesz to pismo i który to tryb

Trzy sytuacje wracają najczęściej. Pracujesz dalej po przejściu na emeryturę i odkładają się nowe składki. Masz dokumenty z lat, w których zarobki były wyższe niż w latach przyjętych do podstawy wymiaru. Wyszły na jaw okresy pracy, których przy liczeniu świadczenia nie uwzględniono. Każda prowadzi do innego przepisu.

Tryb	Kogo dotyczy	Warunek czasowy wniosku
Doliczenie składek opłaconych po przyznaniu emerytury (art. 108)	emerytura z art. 24 albo 24a, a po jej przyznaniu ubezpieczenie emerytalne i rentowe	po upływie roku kalendarzowego albo po ustaniu ubezpieczeń
Nowa podstawa wymiaru (art. 109 ust. 1 i art. 111)	emerytura liczona według art. 53 oraz renta	bez terminu, pod warunkiem wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru
Doliczenie nieuwzględnionych okresów składkowych (art. 112 i art. 113)	emerytura i renta ze starego portfela, renta z tytułu niezdolności do pracy	po zakończeniu kwartału kalendarzowego przy trwającym ubezpieczeniu, raz w roku kalendarzowym
Ponowne ustalenie prawa i wysokości po prawomocnej decyzji (art. 114)	nowe dowody albo błąd organu	osobny instrument, poza zakresem tej strony

Ustalenie kapitału początkowego biegnie własnym torem, więc zacznij od strony wniosek o kapitał początkowy. Obliczenie emerytury po raz pierwszy opisujemy przy wniosku o emeryturę.

Podstawa prawna i to, co organ liczy

Jedno zdanie ustawy zdejmuje z tej sprawy sporo strachu:

Jeżeli w wyniku ponownego ustalenia emerytura lub renta jest niższa, świadczenie przysługuje w dotychczasowej wysokości.

To art. 109 ust. 2. Zakres tej ochrony jest ograniczony: obejmuje tryb z art. 109 w związku z art. 111 do 113, a odpowiednio także emerytury z art. 24a ust. 5 i art. 54a (art. 109 ust. 1 i 3). Nie obejmuje art. 108 ani art. 114.

W trybie z art. 108 podstawę stanowią składki zaewidencjonowane od miesiąca, od którego wypłatę emerytury podjęto po raz pierwszy, do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku (art. 108 ust. 4 i 5). Kwotę tę dzieli się przez średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku (art. 108 ust. 2). Jeżeli jest to korzystniejsze, stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu osiągnięcia wieku 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn (art. 26 ust. 4 do 6).

W trybie z art. 111 lata wskazujesz na jeden z trzech sposobów, a nowy wskaźnik mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia (art. 111 ust. 2). Tak ustalona podstawa podlega wszystkim waloryzacjom przysługującym do dnia zgłoszenia wniosku (ust. 3). W trybie z art. 112 każdy rok doliczonych okresów składkowych zwiększa kwotę świadczenia o 1,3 procent podstawy wymiaru, a okresy liczy się w pełnych miesiącach (art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 2).

Na wydanie decyzji organ rentowy ma 30 dni, liczone od dnia, w którym wyjaśniona zostanie ostatnia okoliczność niezbędna do jej wydania (art. 118 ust. 1). Wypłata po takiej decyzji następuje w najbliższym terminie płatności, a gdy zostało do niego mniej niż 30 dni, w terminie następnym (art. 118 ust. 4 i 5). Od decyzji przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w terminie miesiąca od doręczenia (art. 83 ust. 2 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych); całą drogę opisujemy przy odwołaniu od decyzji ZUS.

Co powinien zawierać wniosek i gdzie go złożyć

Lista wymogów jest tu krótsza niż przy wniosku o przyznanie świadczenia. Rozporządzenie żąda imienia i nazwiska, adresu, podpisu, wskazania żądania, numeru świadczenia albo numeru sprawy oraz wskazania organu, który ustalił prawo do świadczenia lub je wypłaca (§ 4 ust. 3). Do tego dowody: świadectwa pracy, zaświadczenia płatnika o wynagrodzeniu, dokumenty potwierdzające okresy ubezpieczenia.

Pismo złożysz w placówce ZUS, wyślesz pocztą albo przekażesz jako dokument elektroniczny przez elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu (§ 5). Data zgłoszenia ma tu znaczenie rachunkowe, bo od niej ustawa liczy dalsze trwanie życia w trybie z art. 108 i wyznacza lata w trybie z art. 111. Przy wysyłce pocztą za datę zgłoszenia uważa się datę nadania (§ 6 ust. 1). Członek otwartego funduszu emerytalnego, składając wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury z art. 24 albo 24a, składa tym samym wniosek o ponowne ustalenie wysokości okresowej emerytury kapitałowej (art. 108 ust. 2a).

Najczęstsze błędy

Jedno pismo na wszystko. Wniosek bez wskazania trybu zmusza organ do domyślania się, o którą przesłankę Ci chodzi.
Powołanie się na art. 110 albo art. 110a. Oba są uchylone, a poradniki nadal do nich odsyłają.
Wniosek złożony za wcześnie. Przy art. 108 trzeba odczekać rok kalendarzowy albo ustanie ubezpieczeń, przy art. 113 zakończenie kwartału.
Pismo z powodu emerytury czerwcowej. Przy ustalaniu wysokości emerytury w czerwcu waloryzacji składek dokonuje się tak samo jak w maju, jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego; dotyczy to również osoby, która wiek emerytalny osiągnęła po 31 maja danego roku (art. 25a ust. 2a i 2b). Osobny tryb z art. 194i i art. 194j jest wygaszony.
Brak numeru świadczenia. Bez niego pismo ląduje w korespondencji ogólnej, a sprawa stoi.
Oczekiwanie konkretnej kwoty. Organ bada przesłankę ustawową i liczy według wzoru z ustawy. Wynik tego rachunku bywa też neutralny.

Wzór pisma znajdziesz niżej, a pokrewne dokumenty w dziale wnioski.

Napisz wniosek

Podstawa prawna

Podobne: Wniosek

Może Cię też zainteresować

Wnioski - wzory pism Wniosek o emeryturę Odwołanie od decyzji ZUS

Więcej wzorów

Więcej w kategorii: Wniosek

Zobacz wszystkie wzory: Wniosek (414)

Warto przeczytać

Poradniki, które wyjaśniają przepisy stojące za tym pismem.

Najczęstsze pytania

Pracuję dalej po przejściu na emeryturę. Który tryb tego dotyczy?

Tej sytuacji odpowiada doliczenie składek z art. 108 ustawy emerytalnej, przewidziane dla emerytury z art. 24 albo 24a, gdy po jej przyznaniu trwało ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Organ bierze składki zaewidencjonowane od miesiąca podjęcia wypłaty do miesiąca przed zgłoszeniem wniosku i dzieli je przez średnie dalsze trwanie życia dla Twojego wieku z dnia złożenia wniosku.

Czy przeliczenie może obniżyć emeryturę?

W trybie nowej podstawy wymiaru ustawa zabezpiecza to wprost: gdy ponowne ustalenie dałoby kwotę niższą, świadczenie przysługuje w dotychczasowej wysokości (art. 109 ust. 2 ustawy emerytalnej). Ochrona obejmuje art. 109 w związku z art. 111 do 113 oraz odpowiednio emerytury z art. 24a ust. 5 i art. 54a. Poza te przepisy nie wychodzi.

Ile razy można składać wniosek o przeliczenie?

Ustawa limituje to osobno w każdym trybie. Doliczenie składek z art. 108 wymaga odczekania roku kalendarzowego albo ustania ubezpieczeń. Doliczenie okresów składkowych jest możliwe po zakończeniu kwartału kalendarzowego i nie częściej niż raz w roku kalendarzowym (art. 113 ust. 1 i 2). Nowa podstawa wymiaru limitu liczbowego nie ma, ma warunek wyższego wskaźnika.

Czym przeliczenie różni się od ponownego ustalenia prawa z art. 114?

Przeliczenie dotyczy samej wysokości świadczenia, liczonej na nowo według art. 108 do 113 ustawy emerytalnej. Art. 114 to osobny instrument, przewidziany na sytuacje, w których po prawomocnej decyzji pojawiają się nowe dowody albo ujawnia się błąd organu. Ustawa wymienia tam sześć przesłanek i własne terminy, a opisujemy je przy odwołaniu od decyzji ZUS.

Masz sprawę? Napisz pismo już teraz.

Opisz, co się stało, zwykłymi słowami. Resztą zajmie się Prawomat. Spokojnie, jesteśmy po Twojej stronie.

Stwórz pismo za darmo