Wniosek do prokuratora o zaprzeczenie ojcostwa

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy pisze się do prokuratora o zaprzeczenie ojcostwa

Domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki, obala się wyłącznie wyrokiem wydanym na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa (art. 62 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dalej KRO).

Mąż matki, matka i dorosłe dziecko mają na takie powództwo własny, roczny termin. Po jego upływie droga do sądu zamyka się dla nich. Zostaje art. 86 KRO i pismo, w którym prosisz o wytoczenie powództwa prokuratora.

Tak bywa, gdy mąż matki poznał okoliczności pochodzenia dziecka kilka lat temu i rok z art. 63 KRO zdążył upłynąć. Tak bywa też wtedy, gdy dorosłe dziecko dowiedziało się o nich długo po roku liczonym od pełnoletności (art. 70 § 1 KRO).

Niezależnie od terminów zaprzeczenie jest niedopuszczalne przy dziecku urodzonym w następstwie procedury medycznie wspomaganej prokreacji, na którą mąż matki wyraził zgodę (art. 68 KRO), oraz po śmierci dziecka, chyba że zmarło ono po wszczęciu postępowania (art. 70(1) KRO).

Art. 86 KRO i terminy, których ten przepis nie przejmuje

Przepis w brzmieniu ustawy:

Powództwo o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa oraz ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa może wytoczyć także prokurator, jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego. Jeżeli dziecko zmarło przed osiągnięciem pełnoletności, prokurator może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa oraz ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność. Wytoczenie przez prokuratora powództwa o zaprzeczenie ojcostwa oraz ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa nie jest dopuszczalne, jeżeli dziecko zmarło po osiągnięciu pełnoletności.

Terminy stron wyglądają inaczej:

Artykuł 86 nie odsyła do art. 63, art. 69 ani do art. 70 KRO. To jest cały powód, dla którego po upływie własnego roku pisze się do prokuratury. Przesunięte terminy mają jeszcze mąż całkowicie ubezwłasnowolniony i jego przedstawiciel ustawowy (art. 64 KRO) oraz mąż po ustaniu choroby psychicznej (art. 65 KRO); stosuje się je odpowiednio do matki i do dziecka (art. 69 § 3 i art. 70 § 3 KRO).

Decyzja należy do prokuratora

Prokurator ocenia samodzielnie, czy wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego. W sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego wytacza powództwa tylko w wypadkach wskazanych w ustawie (art. 7 zdanie drugie Kodeksu postępowania cywilnego, dalej KPC), a art. 86 KRO jest właśnie takim wypadkiem. Twoje pismo jest prośbą o skorzystanie z tego uprawnienia. Postępowania sądowego nie wszczyna, a ustawa nie wyznacza terminu na jego rozpoznanie ani nie nakazuje prokuratorowi wytoczenia powództwa.

Gdy prokurator zdecyduje się wnieść pozew, pozywa męża matki dziecka, a gdy ten nie żyje, kuratora ustanowionego na jego miejsce, dalej matkę dziecka, jeżeli ta żyje, oraz dziecko (art. 454 § 2 KPC). Sprawę rozpoznaje sąd rejonowy: art. 17 pkt 1 KPC wyłącza sprawy o zaprzeczenie pochodzenia dziecka spod właściwości sądów okręgowych.

Gdzie złożyć pismo i ile ono kosztuje

Adresatem jest prokurator. Ustawa nie tworzy dla tego pisma osobnego trybu ani urzędowego formularza: składasz je w biurze podawczym prokuratury albo wysyłasz listem poleconym.

Opłaty sądowej nie ma, ponieważ pismo do prokuratora nie jest pismem procesowym. Sam prokurator, wytaczając powództwo, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 6 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Strona prywatna, która wnosi pozew w swoim terminie, płaci opłatę stałą 200 zł (art. 27 pkt 4 u.k.s.c.).

Jeżeli Twój termin jeszcze biegnie, osobne pismo do prokuratury jest zbędne: odpis pozwu doręcza się prokuratorowi z urzędu i zawiadamia się go o terminach rozprawy (art. 457 KPC).

Co powinno zawierać pismo

• oznaczenie prokuratury oraz Twoje dane z adresem do korespondencji;
• dane dziecka wraz z numerem aktu urodzenia i urzędem, w którym go sporządzono;
• dane matki oraz jej męża wpisanego w akcie urodzenia jako ojciec;
• wskazanie, że domniemanie z art. 62 § 1 KRO nadal działa i nie zostało obalone;
• datę upływu Twojego terminu z art. 63, art. 69 albo art. 70 KRO i zdarzenie, od którego go liczysz;
• żądanie: wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa na podstawie art. 86 KRO;
• okoliczności przemawiające za dobrem dziecka lub ochroną interesu społecznego;
• listę załączników, datę i podpis.

Opisz sytuację, a Prawomat ułoży gotowe pismo. Pozostałe wzory znajdziesz w dziale wnioski.

Najczęstsze błędy

• Traktowanie wyniku badania DNA jak rozstrzygnięcia. Domniemanie obala się wyłącznie na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa (art. 62 § 3 KRO). Urząd stanu cywilnego sam aktu urodzenia nie poprawi.
• Przekonanie, że prokuratora nie wiążą żadne terminy. Zdanie drugie i trzecie art. 86 KRO ustanawia dwa ograniczenia, oba związane ze śmiercią dziecka.
• Nazywanie pisma pozwem. Pozew wnosi prokurator, jeżeli podejmie taką decyzję. Twoje pismo sprawy w sądzie nie otwiera.
• Mylenie zaprzeczenia z ustaleniem ojcostwa. Zaprzeczenie obala domniemanie z małżeństwa. Ustalenie wskazuje ojca wtedy, gdy domniemania nie ma i nie doszło do uznania (pozew o ustalenie ojcostwa).