Wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony

Wypowiedzieć umowę o pracę na czas nieokreślony może zarówno pracownik, jak i pracodawca. Różnica leży w obowiązkach: pracownik odchodzi bez słowa wyjaśnienia, a pracodawca musi podać konkretną przyczynę i pouczyć drugą stronę o drodze do sądu. To ta asymetria, a nie sam okres wypowiedzenia, wyróżnia umowę bezterminową na tle pozostałych.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy wypowiadasz umowę na czas nieokreślony

Po wypowiedzenie sięgasz, gdy chcesz zakończyć stały stosunek pracy, ale nie umawiasz się z drugą stroną na wspólną datę odejścia. Jako pracownik masz nową ofertę i wolisz spokojnie odpracować wypowiedzenie. Jako pracodawca likwidujesz stanowisko albo rozstajesz się z osobą, która mimo upomnień nie wykonuje obowiązków.

Umowa na czas nieokreślony przez lata była jedyną, przy której pracodawca musiał uzasadniać zwolnienie. Od 26 kwietnia 2023 r. ten sam obowiązek objął umowy na czas określony, więc procedura obu umów się zrównała. Bezterminowa pozostaje jednak wzorcem: to na niej opierają się wszystkie gwarancje opisane niżej.

Podstawa prawna i okres wypowiedzenia

Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). Długość tego okresu zależy wyłącznie od stażu u tego jednego pracodawcy (art. 36 § 1):

• 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy;
• 1 miesiąc przy stażu co najmniej 6 miesięcy;
• 3 miesiące przy stażu co najmniej 3 lat.

Do progów wliczasz czas pracy u obecnego pracodawcy, a nie całą swoją karierę. Data rozwiązania nie jest dowolna: okres tygodniowy zamyka się w sobotę, a miesięczny ostatniego dnia miesiąca (art. 30 § 2¹). Miesięczne wypowiedzenie złożone 12 marca zakończy więc umowę 30 kwietnia.

Gdzie i jak złożyć wypowiedzenie

Pismo składasz drugiej stronie umowy: pracownik pracodawcy (w kadrach, u przełożonego lub listem poleconym na adres siedziby), pracodawca pracownikowi za podpisem na kopii. Art. 30 § 3 wymaga formy pisemnej, czyli własnoręcznego podpisu; równoważny jest kwalifikowany podpis elektroniczny. Zwykły e-mail tej formy nie spełnia, choć i tak wywoła skutek, gdy tylko dotrze do adresata. Zachowaj dowód doręczenia, bo od tej daty biegnie okres wypowiedzenia.

Jeśli pracownika reprezentuje zakładowa organizacja związkowa, pracodawca zawiadamia ją o zamiarze wypowiedzenia i podaje przyczynę, zanim wręczy pismo (art. 38 § 1). Pominięcie tej konsultacji jest samodzielną wadą wypowiedzenia. Pracownik, który dostał wypowiedzenie i uważa je za wadliwe, ma 21 dni od doręczenia na odwołanie do sądu pracy (art. 264 § 1). Sąd może wtedy przywrócić go do pracy albo zasądzić odszkodowanie (art. 45 § 1). Co Ci konkretnie przysługuje, opisuje strona o wypowiedzeniu przez pracodawcę.

Co powinno zawierać wypowiedzenie

Skuteczne pismo zawiera:

• dane obu stron oraz datę sporządzenia;
• oznaczenie umowy - że chodzi o umowę o pracę na czas nieokreślony, i datę jej zawarcia;
• oświadczenie o wypowiedzeniu z powołaniem art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy;
• okres wypowiedzenia i datę rozwiązania umowy;
• podpis strony składającej pismo.

Gdy wypowiada pracodawca, dochodzą dwa obowiązkowe elementy: konkretna i prawdziwa przyczyna (art. 30 § 4) oraz pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy w ciągu 21 dni (art. 30 § 5). Pracownik nie podaje przyczyny; wystarczy samo oświadczenie o wypowiedzeniu.

Napisz wypowiedzenie umowy - opisz swoją sytuację, a Prawomat dobierze właściwy okres wypowiedzenia i podstawę prawną.

Najczęstsze błędy

• Liczenie stażu z całej kariery. Progi z art. 36 zależą od czasu pracy u tego jednego pracodawcy.
• Zła data rozwiązania. Reguła z art. 30 § 2¹ przesuwa koniec umowy na sobotę albo ostatni dzień miesiąca.
• Wypowiedzenie od pracodawcy bez przyczyny lub bez pouczenia. Każdy z tych braków to gotowy zarzut przed sądem pracy.
• Uzasadnienie dopisane przez pracownika na wszelki wypadek. Nie musisz go podawać, a jego treść może wrócić do Ciebie w sporze.
• Zwykły e-mail zamiast podpisanego pisma. Bez potwierdzenia odbioru nie wykażesz, od kiedy biegnie okres wypowiedzenia.
• Przekroczenie 21 dni na odwołanie. Po terminie sąd oddali sprawę bez badania przyczyny.

Nie wiesz, która droga jest Twoja? Zajrzyj do przewodnika po wypowiedzeniu umowy albo na stronę o wypowiedzeniu przez pracownika.