Jak rozwiązać umowę o pracę: praktyczny przewodnik
Chcesz odejść z pracy, a może musisz zakończyć umowę szybciej, niż się spodziewałeś? Umowę o pracę można rozwiązać na kilka sposobów, a od tego, który wybierzesz, zależą okres wypowiedzenia, prawo do świadczeń i to, jak będzie wyglądać Twoje świadectwo pracy. Kodeks pracy (art. 30) wymienia cztery drogi: przejdźmy przez nie po kolei i zobaczmy, jak załatwić formalności bez zbędnego stresu.
Tekst ma charakter informacyjny, dotyczy prawa polskiego i nie zastępuje porady prawnej.
Cztery sposoby rozwiązania umowy
Zgodnie z art. 30 § 1 Kodeksu pracy umowę o pracę można rozwiązać:
- za porozumieniem stron: gdy obie strony się zgadzają,
- za wypowiedzeniem: przez pracownika albo pracodawcę, z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
- bez wypowiedzenia: w trybie natychmiastowym, gdy są ku temu podstawy,
- z upływem czasu, na jaki umowa była zawarta.
Poniżej trzy pierwsze drogi, bo to z nich najczęściej się korzysta.
Rozwiązanie za porozumieniem stron
Najspokojniejszy wariant. Pracownik i pracodawca uzgadniają, że umowa kończy się w określonym dniu i na ustalonych warunkach. Nie obowiązują tu sztywne okresy wypowiedzenia: możecie rozstać się z dnia na dzień albo w dowolnym uzgodnionym terminie. To dobre rozwiązanie, gdy obie strony chcą uniknąć przeciągających się formalności.
Dokument porozumienia powinien zawierać:
- datę rozwiązania umowy,
- uzgodnione warunki zakończenia współpracy,
- podpisy obu stron.
Wypowiedzenie i okresy wypowiedzenia
Najczęstsza droga. Składasz pismo, a umowa kończy się po upływie okresu wypowiedzenia. Przy umowie o pracę jego długość zależy od stażu u danego pracodawcy (art. 36 Kodeksu pracy):
- 2 tygodnie: gdy staż jest krótszy niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc: gdy staż wynosi co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące: gdy staż wynosi co najmniej 3 lata.
Jako pracownik nie musisz uzasadniać wypowiedzenia. Pracodawca, jeśli to on wypowiada umowę, ma obowiązek wskazać konkretną przyczynę.
Rozwiązanie bez wypowiedzenia z winy pracodawcy
Jeśli sytuacja w pracy staje się nie do zniesienia z powodu pracodawcy, masz prawo zakończyć umowę natychmiast, bez okresu wypowiedzenia: to tryb z art. 55 § 1¹ Kodeksu pracy. Warunek: pracodawca musiał dopuścić się ciężkiego naruszenia swoich podstawowych obowiązków. Może chodzić o:
- nieterminową wypłatę wynagrodzenia,
- brak bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
- inne poważne naruszenia obowiązków wobec pracownika.
Takie pismo wymaga formy pisemnej i uzasadnienia ze wskazaniem przyczyny. Daje też podstawę do żądania odszkodowania. Masz na nie miesiąc od chwili, gdy dowiedziałeś się o naruszeniu. Zadbaj o dowody (np. potwierdzenia braku wypłaty), bo przydadzą się w razie sporu.
Jak przygotować pismo
Niezależnie od wybranej drogi pismo musi być poprawnie sporządzone. Powinno zawierać:
- dane pracownika i pracodawcy,
- datę i miejsce sporządzenia,
- przyczynę (gdy jest wymagana),
- okres wypowiedzenia, jeśli obowiązuje,
- podpis (a przy porozumieniu, podpisy obu stron).
Zadbaj też o sposób doręczenia. Najbezpieczniej złożyć pismo osobiście za potwierdzeniem albo wysłać listem poleconym: masz wtedy dowód, że dotarło do adresata. To bywa kluczowe, jeśli później dojdzie do nieporozumień.
Nie musisz szukać gotowca w internecie. Opisz, jaką umowę i z jakiego powodu kończysz, a Prawomat przygotuje wypowiedzenie umowy z zachowaniem właściwego okresu i formy.
Podsumowanie
Rozwiązanie umowy o pracę nie musi być stresujące. Wybierz właściwą drogę (porozumienie, wypowiedzenie albo tryb natychmiastowy), zachowaj wymaganą formę pisemną i zadbaj o dowód doręczenia. Dobrze przygotowane pismo to najprostszy sposób, by zakończyć współpracę sprawnie i zabezpieczyć swoje prawa.