Wypowiedzenie umowy franczyzowej wzór

Kończysz współpracę z siecią i chcesz wyjść z franczyzy czysto: bez kary umownej, która wyskoczy po fakcie, bez sporu o markę i bez zaległych opłat. Przy franczyzie punktem wyjścia nie jest kodeks, tylko Twoja własna umowa - to ona rozstrzyga, kiedy i na jakich warunkach możesz z sieci wyjść.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Napisz wypowiedzenie umowy

Kiedy wypowiada się umowę franczyzową

Powodów bywa wiele. Sieć nie dowozi obiecanego wsparcia czy know-how, bieżące opłaty franczyzowe zjadają całą marżę, chcesz działać pod własną marką albo przenosisz biznes gdzie indziej. Zdarza się też, że to franczyzodawca narusza umowę: nie dostarcza towaru, jednostronnie zmienia zasady rozliczeń, blokuje sprzedaż.

Zanim jednak cokolwiek napiszesz, przeczytaj w swojej umowie klauzulę o rozwiązaniu i wypowiedzeniu. To ona, a nie ogólne zasady, mówi, czy w ogóle możesz teraz wypowiedzieć umowę, w jakim terminie i jakim kosztem.

Podstawa prawna i termin wypowiedzenia

Umowa franczyzy to w polskim prawie umowa nienazwana. Nie reguluje jej żadna osobna ustawa, nie ma jej też w kodeksie cywilnym. W praktyce znaczy to jedno: to sama umowa jest prawem między stronami. Możliwość tak swobodnego ułożenia współpracy daje zasada swobody umów (art. 353¹ kodeksu cywilnego).

Był projekt, który miał wprowadzić umowę franczyzy do kodeksu cywilnego (przyjęty przez Radę Ministrów w grudniu 2023 r.), ale nie stał się obowiązującym prawem, więc nie możesz się na niego powoływać.

Kluczowe jest, na jaki czas zawarto umowę. Umowę na czas nieokreślony, jako zobowiązanie ciągłe, można wypowiedzieć z zachowaniem terminów wskazanych w umowie, a gdy ich brak - terminów ustawowych lub zwyczajowych (art. 365¹ kodeksu cywilnego). Umowa na czas określony jest trwalsza: zwykle rozwiążesz ją przed terminem tylko z powodów wprost wymienionych w kontrakcie albo za porozumieniem stron.

Osobny tryb to wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym z ważnych powodów. Wynika ono albo z zapisu w umowie, albo z ogólnej cywilistycznej reguły, że trwałą współpracę można zakończyć od razu, gdy dalsze jej trwanie straciło sens z winy drugiej strony. Powód trzeba w piśmie konkretnie opisać.

Najczęściej najdroższy element wyjścia to kara umowna zastrzeżona za wcześniejsze rozwiązanie (art. 483 kodeksu cywilnego). Dobra wiadomość: kary rażąco wygórowanej albo należnej mimo wykonania zobowiązania w znacznej części sąd może nie zasądzić w pełnej wysokości - to tzw. miarkowanie kary (art. 484 § 2 kodeksu cywilnego). O tym rozstrzyga jednak sąd w konkretnej sprawie i nie da się tego z góry obiecać.

Uwaga na przepisy, których tu nie ma. Jako franczyzobiorca jesteś przedsiębiorcą, nie konsumentem: nie chroni Cię ustawa o prawach konsumenta, nie masz 14 dni na odstąpienie ani ochrony przed klauzulami niedozwolonymi. Ograniczona ochrona konsumencka dla jednoosobowej firmy (art. 385⁵ kodeksu cywilnego) też zwykle nie zadziała, bo prowadzenie punktu franczyzowego jest dla Ciebie działalnością o charakterze zawodowym.

Jak i komu złożyć wypowiedzenie

Wypowiedzenie kierujesz do franczyzodawcy, na adres wskazany w umowie. Formę również narzuca kontrakt: często zastrzega on formę pisemną albo dokumentową dla oświadczeń o rozwiązaniu, a niedochowanie jej może pismo unieważnić. Najbezpieczniej wysłać je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub kanałem opisanym w umowie i zachować dowód nadania. Od daty doręczenia liczy się zwykle okres wypowiedzenia.

Co powinno zawierać wypowiedzenie umowy franczyzowej

Skuteczne pismo powinno zawierać:

• dane obu stron - Twojej firmy i franczyzodawcy, z NIP i adresami;
• oznaczenie umowy franczyzy - jej numer, datę zawarcia i markę, pod którą działasz;
• jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu wraz z trybem i terminem;
• podstawę - konkretny punkt umowy albo ważny powód przy trybie natychmiastowym;
• deklarację de-brandingu - zaprzestanie używania marki, logo i szyldów oraz usunięcie oznaczeń z lokalu;
• zwrot materiałów z know-how i oznaczeniami sieci;
• propozycję rozliczenia zaległych opłat franczyzowych i wzajemnych należności;
• datę i podpis osoby uprawnionej do reprezentacji.

Najczęstsze błędy

• Pominięcie klauzuli o rozwiązaniu - to umowa, nie ogólne zasady, wyznacza termin i koszt wyjścia z sieci.
• Zignorowanie de-brandingu - dalsze używanie marki, szyldu czy logo po rozwiązaniu grozi karą umowną i roszczeniami o naruszenie oznaczeń.
• Traktowanie siebie jak konsumenta - przy franczyzie nie ma 14-dniowego odstąpienia ani ochrony przed klauzulami niedozwolonymi.
• Lekceważenie zakazu konkurencji - po zakończeniu umowy często wiąże jeszcze przez jakiś czas; jego zakres i długość można kwestionować, ale nie wolno go zignorować bez sprawdzenia.
• Brak rozliczenia opłat - zaległe opłaty franczyzowe i kaucje trzeba uporządkować, inaczej wrócą jako spór.
• Niewłaściwa forma lub brak potwierdzenia - bez dowodu doręczenia ciężko ustalić, od którego dnia biegnie termin.

Napisz wypowiedzenie umowy franczyzowej z Prawomatem

Zamiast pisać wszystko ręcznie, odpowiedz na kilka pytań o swoją umowę i sieć, a Prawomat złoży gotowe wypowiedzenie franczyzy z odpowiednim trybem, terminem oraz klauzulą o zaprzestaniu używania marki. Zajrzyj też do pozostałych wypowiedzeń umów i do poradnika dla umów B2B.