Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika

Odejście z pracy z własnej inicjatywy jest jedną z niewielu decyzji, których nie musisz nikomu uzasadniać. Kodeks pracy pozwala Ci rozwiązać umowę jednostronnie: bez zgody pracodawcy i bez podawania przyczyny. Rachunek wystawiony jest gdzie indziej. Płacisz okresem wypowiedzenia, który trzeba przepracować, i wizytą w urzędzie pracy, gdzie od 1 czerwca 2025 r. własne wypowiedzenie potrafi Cię pozbawić zasiłku.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy składasz wypowiedzenie i czego nie musisz tłumaczyć

Wypowiedzenie to oświadczenie jednej strony z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). Sięgasz po nie wtedy, gdy chcesz odejść na własnych warunkach: masz podpisaną nową umowę i możesz spokojnie przepracować wypowiedzenie albo pracodawca odmówił rozstania za porozumieniem stron i została Ci droga jednostronna.

Przyczyny nie podajesz. Obowiązek jej wskazania (art. 30 § 4) obciąża wyłącznie pracodawcę i od 26 kwietnia 2023 r. obejmuje także umowy na czas określony, ale to nadal jego obowiązek, nie Twój. Zdanie “wypowiadam umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia” jest kompletne. Zgoda pracodawcy też nie jest potrzebna: wypowiedzenie działa z chwilą, w której do niego dotarło.

Podstawa prawna i okres wypowiedzenia

Długość okresu wypowiedzenia zależy od stażu u tego jednego pracodawcy, a nie od całej Twojej kariery zawodowej (art. 36 § 1 Kodeksu pracy):

• 2 tygodnie, jeśli pracujesz krócej niż 6 miesięcy;
• 1 miesiąc, jeśli co najmniej 6 miesięcy;
• 3 miesiące, jeśli co najmniej 3 lata.

Progi są takie same dla umowy na czas określony i nieokreślony. Umowa na okres próbny ma własne terminy (art. 34): 3 dni robocze przy próbie do 2 tygodni, tydzień przy próbie dłuższej niż 2 tygodnie i 2 tygodnie przy próbie trzymiesięcznej.

Data zakończenia umowy nie jest dowolna. Okres liczony w tygodniach kończy się w sobotę, a liczony w miesiącach w ostatnim dniu miesiąca (art. 30 § 2¹). Miesięczne wypowiedzenie złożone 10 marca kończy więc umowę 30 kwietnia, a nie 10 kwietnia.

Czego nie dostaniesz: dni wolnych na poszukiwanie pracy (art. 37) ani odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia (art. 36¹). Oba uprawnienia przysługują tylko wtedy, gdy umowę wypowiada pracodawca.

Zasiłek dla bezrobotnych: policz to przed podpisem

Tu leży prawdziwy koszt tej decyzji. Nowa ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620), która weszła w życie 1 czerwca 2025 r., mówi wprost: prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który rozwiązał ostatni stosunek pracy za wypowiedzeniem (art. 219 ust. 1 pkt 1). Ustawa odbiera prawo do świadczenia, zamiast tylko odsuwać jego wypłatę w czasie.

Wyjątki są dwa: wypowiedzenie z powodu zmiany miejsca zamieszkania oraz rozwiązanie umowy przez pracownika w trybie art. 55 § 1 i § 1¹ Kodeksu pracy. Sankcji nie stosuje się także wtedy, gdy ostatni stosunek pracy w ogóle nie daje podstawy do nabycia prawa do zasiłku (art. 219 ust. 2).

Dla porównania: porozumienie stron kosztuje 90 dni czekania od rejestracji (art. 220), a okres pobierania zasiłku skraca się o te same 90 dni (art. 225 ust. 3). Jeśli więc liczysz na zasiłek, kolejność bywa odwrotna niż podpowiada odruch. Najpierw poproś o porozumienie, wypowiedzenie zostaw jako plan B.

Kiedy możesz odejść od ręki: art. 55 Kodeksu pracy

Jeżeli pracodawca nie płaci wynagrodzenia, każe pracować w warunkach zagrażających zdrowiu albo w inny sposób ciężko narusza podstawowe obowiązki wobec Ciebie, nie musisz przepracowywać żadnego wypowiedzenia. Art. 55 § 1¹ pozwala rozwiązać umowę natychmiast i przyznaje Ci odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Art. 55 § 1 daje to samo prawo wtedy, gdy orzeczenie lekarskie stwierdza szkodliwy wpływ pracy na Twoje zdrowie, a pracodawca nie przeniesie Cię do innej, odpowiedniej pracy.

Warunki są ostre. Oświadczenie musi być na piśmie i z podaniem przyczyny, a złożysz je najpóźniej w ciągu miesiąca od dnia, w którym dowiedziałeś się o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie (art. 55 § 2 w związku z art. 52 § 2). Najważniejszy jest jednak skutek: takie rozwiązanie wywołuje konsekwencje, jakie prawo wiąże z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem (art. 55 § 3). Zasiłek zostaje z Tobą. To dlatego ta ścieżka jest tak istotna dla osób, którym pracodawca zalega z wypłatą. Ocena, czy naruszenie było ciężkie, należy do sądu pracy, a sięgnięcie po art. 55 bez podstaw naraża Cię na roszczenie pracodawcy.

Gdzie i jak złożyć wypowiedzenie

Pismo składasz pracodawcy: w kadrach, u przełożonego albo listem poleconym na adres siedziby. Art. 30 § 3 wymaga formy pisemnej, czyli własnoręcznego podpisu (równoważny jest kwalifikowany podpis elektroniczny). Skan i zwykły e-mail tej formy nie spełniają. Wypowiedzenie i tak wywoła skutek, będzie tylko wadliwe, a kłopot spadnie na Ciebie: to Ty musisz wykazać, kiedy pismo dotarło, bo od tej daty biegnie okres wypowiedzenia. Poproś o podpis na kopii albo wyślij list polecony za potwierdzeniem odbioru.

W okresie wypowiedzenia pracujesz normalnie. Pracodawca może za to jednostronnie udzielić Ci zaległego i bieżącego urlopu (art. 167¹) i Twoja zgoda nie jest do tego potrzebna. Za urlop niewykorzystany do dnia rozwiązania umowy dostaniesz ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1). Świadectwo pracy pracodawca wydaje w dniu ustania stosunku pracy i wpisuje w nim tryb rozwiązania (art. 97 § 1 i § 2). Urząd pracy przeczyta właśnie ten wpis.

Rozmyśliłeś się? Cofnięcie wypowiedzenia, które już dotarło do pracodawcy, wymaga jego zgody (art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy).

Co powinno zawierać wypowiedzenie

• miejscowość i data sporządzenia pisma;
• Twoje dane wraz ze stanowiskiem i działem;
• dane pracodawcy i wskazanie adresata (kadry, przełożony);
• oznaczenie umowy - rodzaj i data zawarcia;
• oświadczenie o wypowiedzeniu z powołaniem art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy;
• okres wypowiedzenia i data rozwiązania umowy;
• własnoręczny podpis;
• miejsce na potwierdzenie odbioru przez pracodawcę.

Najczęstsze błędy

• Uzasadnienie wpisane na wszelki wypadek. Przyczyna nie jest wymagana, a każde zdanie o pracodawcy może wrócić do Ciebie w sporze.
• Zła data rozwiązania. Reguła z art. 30 § 2¹ przesuwa koniec umowy na sobotę albo na ostatni dzień miesiąca.
• Liczenie stażu z całej kariery. Do progów z art. 36 wliczasz zatrudnienie u tego pracodawcy.
• Mail wysłany i zapomniany. Bez potwierdzenia odbioru nie wiesz, od kiedy biegnie okres wypowiedzenia.
• Zwykłe wypowiedzenie, gdy pracodawca nie płaci. Rezygnujesz wtedy z odszkodowania z art. 55 i z prawa do zasiłku.
• Liczenie na zasiłek po własnym wypowiedzeniu. Przy tym trybie zasiłek co do zasady nie przysługuje.

Opisz swoją sytuację, a Prawomat przygotuje wypowiedzenie z podstawą prawną, właściwym okresem wypowiedzenia i datą rozwiązania umowy. Napisz wypowiedzenie umowy o pracę. Inne pisma znajdziesz w dziale wypowiedzenie umowy.