Wniosek o przyjęcie do domu opieki społecznej

Potoczna nazwa brzmi „dom opieki społecznej”, ustawa mówi o domu pomocy społecznej (DPS). Ta strona opisuje drogę, którą idzie się wtedy, gdy osoba zainteresowana zgadza się na przyjęcie. Zgoda przesądza o wszystkim: z nią sprawę prowadzi ośrodek pomocy społecznej, bez niej trzeba sądu opiekuńczego.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Komu przysługuje miejsce

Art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznaje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej osobie, która łącznie spełnia trzy warunki: wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, i nie da się jej zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Trzeci warunek bywa pomijany, a to on decyduje o kolejności. Ośrodek najpierw sprawdza, czy wystarczą usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania. Dopiero gdy odpowiedź brzmi „nie”, otwiera się droga do DPS.

Zgoda jako warunek tego trybu

Art. 54 ust. 2 nakazuje skierowanie do domu odpowiedniego typu, położonego jak najbliżej miejsca zamieszkania, po uzyskaniu zgody tej osoby albo jej przedstawiciela ustawowego. Zgoda musi być realna i aktualna, a osoba świadoma tego, na co się zgadza.

Gdy w grę wchodzi choroba psychiczna albo niepełnosprawność intelektualna, ten sam wymóg powtarza art. 38 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Jeżeli zgody nie ma, tryb administracyjny się kończy i sprawa przechodzi do sądu opiekuńczego, co opisuje osobna strona o wniosku do sądu o umieszczenie w DPS.

Gdzie złożyć i co dołączyć

Pismo składasz w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania osoby kierowanej: OPS, MOPS albo GOPS. To on przeprowadza rodzinny wywiad środowiskowy i wydaje decyzję o skierowaniu, a następnie decyzję o odpłatności.

Do wniosku zwykle dołącza się:

• zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia i o potrzebie całodobowej opieki,
• dokumenty o dochodach osoby kierowanej (decyzja ZUS lub KRUS, ostatni odcinek emerytury),
• pisemną zgodę osoby kierowanej albo jej przedstawiciela ustawowego,
• orzeczenie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności, jeżeli je wydano.

Złożenie wniosku nic nie kosztuje. Weź potwierdzenie wpływu, bo od niego liczy się bieg sprawy.

Napisz wniosek

Kto płaci za pobyt

Kolejność zobowiązanych wyznacza art. 61 ust. 1: najpierw mieszkaniec domu, potem małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a na końcu gmina, z której osobę skierowano. Rodzina i gmina nie mają obowiązku dopłacać, jeżeli mieszkaniec ponosi pełną odpłatność.

Sam mieszkaniec wnosi nie więcej niż 70% swojego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1). Udział małżonka i zstępnych ustala się umową zawieraną z ośrodkiem i zależy od kryterium dochodowego, a przy osobie samotnie gospodarującej obowiązek pojawia się dopiero powyżej 300% tego kryterium.

Najczęstsze błędy

• Pominięcie etapu usług opiekuńczych. Prawo do DPS otwiera się dopiero wtedy, gdy pomocy nie da się zapewnić w miejscu zamieszkania (art. 54 ust. 1).
• Wniosek bez zgody osoby zainteresowanej. W tym trybie zgoda jest warunkiem, a nie formalnością; jej brak kieruje sprawę do sądu opiekuńczego.
• Kierowanie pisma do sądu. Skierowanie do DPS za zgodą jest sprawą administracyjną i prowadzi ją ośrodek pomocy społecznej.
• Milczenie przy długiej kolejce. Skrócenie oczekiwania z art. 54 ust. 2a działa na wniosek osoby kierowanej, więc trzeba o nie poprosić.
• Zakładanie, że rodzina zapłaci wszystko. Opłatę wnosi w pierwszej kolejności mieszkaniec, do 70% dochodu, a dalsze osoby dopiero po nim.

Pozostałe pisma do ośrodka pomocy społecznej i do urzędu gminy zebraliśmy w dziale wniosków.