Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej

Kiedy każdą ratę spłacasz kolejną pożyczką, a telefony od wierzycieli stały się codziennością, upadłość konsumencka bywa realnym wyjściem. Zaczyna się od jednego dokumentu - wniosku o ogłoszenie upadłości. Składasz go na urzędowym formularzu, którego rubryki z góry ustalają, co i w jakiej kolejności podajesz sądowi.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej

Wniosek składasz wtedy, gdy jesteś niewypłacalny, a przy tym jesteś osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Niewypłacalność ma tu znaczenie ustawowe: straciłeś zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego). Gdy opóźnienie w płatnościach przekracza trzy miesiące, prawo zakłada niewypłacalność z góry (art. 11 ust. 1a). Nie ma progu kwotowego ani wymogu, by wierzycieli było kilku.

W praktyce ludzie sięgają po ten wniosek w bardzo różnych momentach. Po rozwodzie zostajesz sam ze wspólnym kredytem hipotecznym, którego dochód jednej osoby już nie udźwignie. Albo długie leczenie pochłania oszczędności i od kilku miesięcy wybierasz, którą ratę w danym miesiącu w ogóle zapłacić. Wspólny mianownik jest jeden: bieżących zobowiązań nie da się już obsłużyć z tego, co realnie masz.

Podstawa prawna i opłata

Postępowanie prowadzi ustawa z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, a konsumenta dotyczy jej osobny tytuł, czyli art. 491(1) i następne. Sam katalog tego, co wpisujesz do wniosku, wyznacza art. 491(2). Sprawę rozpoznaje sąd rejonowy, wydział gospodarczy do spraw upadłościowych, właściwy dla miejsca Twojego zwykłego pobytu (art. 19).

Koszt wejścia jest symboliczny: opłata podstawowa wynosi 30 zł (art. 76a w związku z art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Dowód jej uiszczenia dołączasz do wniosku. Efektem całej drogi jest albo plan spłaty rozłożony na raty, co do zasady do 36 miesięcy (art. 491(15)), albo umorzenie zobowiązań bez planu, gdy nawet częściowe spłaty są wykluczone (art. 491(16)).

Gdzie i jak złożyć wniosek: KRZ czy formularz

Od grudnia 2021 r. sprawy upadłościowe toczą się w systemie teleinformatycznym i zasadą jest wnoszenie pism wyłącznie tą drogą (art. 216a ust. 1). Konto zakładasz w Portalu Rejestrów Sądowych, logując się profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym albo e-dowodem.

Konsument ma jednak wyjątek i to on jest sednem tej strony. Jeżeli nie reprezentuje Cię adwokat, radca prawny ani doradca restrukturyzacyjny, wolno Ci pominąć system i złożyć wniosek na papierowym formularzu urzędowym (art. 216aa stosowany przez art. 491(2) ust. 3). Możesz też przyjść do biura podawczego dowolnego sądu rejonowego i podać treść pracownikowi, który wprowadzi ją do KRZ. Zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika zamyka tę furtkę i pozostaje wtedy sama droga elektroniczna. Więcej o samym wyborze formy znajdziesz na stronie wniosek o upadłość konsumencką.

Napisz wniosek

Co powinien zawierać wniosek

Formularz porządkuje wszystko za Ciebie, ale ciężar merytoryczny spoczywa na kilku rubrykach (art. 491(2) ust. 4). Najważniejsze z nich to:

• Dane identyfikacyjne - imię, nazwisko, adres, PESEL, a jeśli miałeś NIP w ciągu ostatnich dziesięciu lat, także jego numer.
• Uzasadnienie niewypłacalności - opisana z datami historia tego, jak straciłeś płynność, wraz z uprawdopodobnieniem, czyli dokumentami, które to potwierdzają.
• Wykaz majątku - aktualny i zupełny, z szacunkową wyceną każdego składnika, od nieruchomości po sprzęty domowe.
• Spis wierzycieli - z adresami, kwotami i terminami zapłaty, uzupełniony o wierzytelności sporne oraz listę zabezpieczeń na Twoim majątku.
• Dane o budżecie - przychody i koszty utrzymania z ostatnich sześciu miesięcy oraz czynności prawne dotyczące nieruchomości, udziałów czy akcji z ostatniego roku.
• Oświadczenie o prawdziwości danych zawartych we wniosku.

Nie musisz redagować tego samodzielnie. Opisz swoją sytuację, a Prawomat ułoży treść, którą przepiszesz do rubryk formularza.

Najczęstsze błędy

• Zwykły list zamiast formularza - sąd przyjmuje wniosek tylko na urzędowym wzorze albo jako wpis w KRZ; odręczne pismo wróci do poprawy.
• Uzasadnienie bez dat i dowodów - hasło “mam za dużo długów” nie wystarcza, sąd oczekuje historii z konkretami i załącznikami.
• Pominięcie wierzyciela - także pożyczki od rodziny czy znajomych; niekompletny spis potrafi zaważyć na późniejszym umorzeniu.
• Zaniżony albo niepełny wykaz majątku - przemilczenie składnika lub darowizny z ostatnich miesięcy to najkrótsza droga do przekreślenia efektu sprawy.
• Zły formularz - wniosek konsumencki różni się od wniosku przedsiębiorcy; to dwa osobne dokumenty.
• Brak dowodu opłaty 30 zł - bez niego sąd wezwie do uzupełnienia braków i sprawa stoi w miejscu.