Wniosek o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Chorujesz i nie idziesz do pracy, a mimo to chcesz dostać zasiłek? Jeśli utrzymujesz się ze zlecenia albo z własnej działalności, ZUS nie odprowadza za Ciebie składki chorobowej z automatu. Musisz sam przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a moment, od którego zaczyna ono działać, zależy od tego, kiedy złożysz zgłoszenie.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Kiedy przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego

Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne dla osób, które z danego tytułu podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ale nie mają chorobowego z urzędu. W praktyce dotyczy to przede wszystkim zleceniobiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą. Pracownik na etacie ma chorobowe obowiązkowo i o nic nie musi wnioskować.

Warto się ubezpieczyć, zanim cokolwiek się wydarzy. Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe otwiera drogę do zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, a dla kobiet także do zasiłku macierzyńskiego i opiekuńczego. Programistka na zleceniu, która planuje dziecko, oraz fryzjer z jednoosobową działalnością, który boi się kontuzji ręki, przystępują do tego samego ubezpieczenia z zupełnie różnych powodów. Łączy ich jedno: bez wcześniejszego zgłoszenia w razie choroby nie dostaną z ZUS ani złotówki.

Podstawa prawna i termin

Zasady wynikają z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Prawo do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego dają osobom objętym obowiązkowo emerytalnym i rentowym przepisy art. 11 ust. 2. Objęcie następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie wpłynęło do ZUS (art. 14). Jest jeden wyjątek: jeśli zgłoszenie do ubezpieczeń obowiązkowych złożysz w ciągu 7 dni od powstania tytułu, chorobowe może objąć Cię już od dnia powstania tytułu.

Ważna zmiana obowiązuje od 1 stycznia 2022 r. Wcześniej spóźniona lub nieopłacona składka wyłączała Cię z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z mocy prawa, często bez świadomości ubezpieczonego. Dziś tak nie jest: ubezpieczenie trwa dalej i ustaje dopiero od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie albo z ustaniem tytułu, na przykład po zakończeniu umowy zlecenia.

Pamiętaj też o okresie wyczekiwania. Przy ubezpieczeniu dobrowolnym prawo do zasiłku chorobowego nabywasz dopiero po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (art. 4 ustawy zasiłkowej). Dla porównania, przy ubezpieczeniu obowiązkowym z etatu okres ten wynosi 30 dni. Dlatego do ubezpieczenia lepiej przystąpić z wyprzedzeniem, a nie dopiero wtedy, gdy poczujesz się chory.

Gdzie i jak zgłosić się do ubezpieczenia

Formalne przystąpienie odbywa się na urzędowym druku ZUS ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń), w którym wskazuje się kod tytułu obejmujący ubezpieczenie chorobowe oraz datę objęcia. Sam wniosek, który przygotujesz, to pismo, które tę datę i tytuł porządkuje - reszta dzieje się na formularzu ZUS.

Droga zależy od Twojego statusu. Zleceniobiorca nie zgłasza się do ZUS samodzielnie: robi to za niego płatnik składek, czyli zleceniodawca. Dlatego Twój wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym kierujesz właśnie do zleceniodawcy, a on składa ZUS ZUA. Osoba prowadząca działalność jest własnym płatnikiem i zgłasza się sama, najwygodniej elektronicznie przez PUE ZUS (eZUS).

Treść pisma i wykaz danych możesz najpierw ułożyć w formie roboczej, a potem przenieść do formularza. Wygeneruj wniosek z Prawomatem, a jak ogólnie wygląda wniosek do urzędu lub instytucji, tłumaczymy w hubie. Jeśli po objęciu ubezpieczeniem zachorujesz, kolejnym krokiem bywa wniosek do ZUS o wypłatę zasiłku chorobowego.

Co powinien zawierać wniosek

• Dane wnioskodawcy - imię, nazwisko, PESEL, adres, kontakt.
• Adresat - zleceniodawca (płatnik) w przypadku zlecenia albo właściwy oddział ZUS w przypadku działalności.
• Tytuł ubezpieczenia - wskazanie umowy zlecenia (numer, data) lub prowadzonej działalności.
• Żądanie - objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy systemowej.
• Data objęcia - dzień, od którego ma działać ubezpieczenie, z uwzględnieniem reguły z art. 14.
• Oświadczenie - że z tego tytułu podlegasz obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
• Podpis - własnoręczny lub elektroniczny przy składaniu przez PUE.

Najczęstsze błędy

• Zgłoszenie dopiero w chorobie - z powodu 90-dniowego okresu wyczekiwania świeże ubezpieczenie nie da jeszcze prawa do zasiłku; przystąp z wyprzedzeniem.
• Założenie, że składka nalicza się sama - bez zgłoszenia na ZUS ZUA nie ma ubezpieczenia chorobowego, choćbyś płacił emerytalne i rentowe.
• Zleceniobiorca zgłaszający się na własną rękę - to płatnik (zleceniodawca) dokonuje zgłoszenia; skieruj wniosek do niego, a nie bezpośrednio do ZUS.
• Wskazanie daty wstecznej - poza wyjątkiem 7 dni ubezpieczenie nie zadziała wcześniej niż od dnia zgłoszenia; data z przeszłości zostanie skorygowana.
• Przekonanie, że drobne opóźnienie składki zrywa ubezpieczenie - od 2022 r. już nie zrywa, ale zaległości trzeba uregulować, aby zachować prawo do świadczeń.