Pozew o alimenty

Drugi rodzic nie łoży na dziecko albo daje „ile łaska”, a rachunki za jego utrzymanie rosną z miesiąca na miesiąc? Pozwem o alimenty załatwiasz to na drodze sądowej: sąd wyznacza konkretną kwotę i nakazuje ją płacić, nawet jeśli zobowiązany się z tym nie zgadza. Cała procedura jest przy tym przyjaźniejsza, niż się wydaje. Za wniesienie pozwu nic nie zapłacisz, a o pierwsze pieniądze możesz zawnioskować, zanim jeszcze zapadnie wyrok. Poniżej tłumaczymy, komu alimenty przysługują, jak liczy się ich wysokość, co powinno znaleźć się w pozwie i gdzie go złożyć.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Dotyczy prawa polskiego.

Komu i kiedy przysługują alimenty

Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Najczęściej chodzi o alimenty na dziecko - rodzic ma obowiązek utrzymywać dziecko, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 KRiO). Sam fakt osiągnięcia pełnoletności nie kończy tego obowiązku automatycznie: liczy się to, czy dziecko może już samo się utrzymać - na przykład wciąż się uczy i nie ma własnych dochodów.

Alimentów może dochodzić także małżonek po rozwodzie oraz inni uprawnieni krewni, ale mechanizm pozostaje ten sam: jedna strona ma usprawiedliwioną potrzebę, druga - możliwość jej pokrycia. Pozew ma sens wtedy, gdy zobowiązany nie płaci dobrowolnie albo płaci za mało w stosunku do realnych kosztów.

Jak ustala się wysokość alimentów

Tu rządzi jedna reguła z art. 135 KRiO. Wysokość alimentów zależy od dwóch rzeczy:

• usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej - czyli realnych kosztów utrzymania (wyżywienie, mieszkanie, ubrania, leczenie, edukacja, zajęcia dodatkowe);
• możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego - i to nie tylko tego, ile faktycznie zarabia, ale ile mógłby zarabiać, gdyby wykorzystał swoje kwalifikacje i siły.

Nie istnieje żadna urzędowa tabela ani sztywna stawka „na dziecko”. Każdą sprawę sąd ocenia indywidualnie - dlatego tak ważne są dowody na koszty utrzymania (paragony, rachunki, faktury za przedszkole, wydatki na leczenie). Im konkretniej rozpiszesz miesięczny koszt, tym łatwiej sądowi zasądzić kwotę, o którą wnosisz.

Co musi zawierać pozew o alimenty

Jak każde pismo procesowe, pozew o alimenty podlega wymogom formalnym z art. 187 KPC (odczytywanego łącznie z art. 126 KPC). W praktyce muszą się w nim znaleźć:

1. Oznaczenie sądu - sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich.
2. Dane stron - powoda (małoletnie dziecko reprezentowane przez rodzica albo dorosły uprawniony) i pozwanego, z adresami i numerami PESEL.
3. Żądanie (petitum) - dokładna kwota miesięczna alimentów i data, od której mają być płatne, np. „zasądzenie alimentów po 1200 zł miesięcznie, płatnych do 10. dnia każdego miesiąca, począwszy od…”.
4. Uzasadnienie - opis sytuacji, koszty utrzymania uprawnionego oraz sytuacja zarobkowa zobowiązanego.
5. Dowody - rachunki i faktury na koszty utrzymania, zaświadczenia, informacje o dochodach drugiej strony.
6. Wniosek o zabezpieczenie - jeśli chcesz pieniędzy już na czas procesu (o tym niżej).

Pamiętaj o podpisie i odpisie pozwu dla strony przeciwnej. Petitum to serce pisma - sąd orzeka w jego granicach, więc kwota i data muszą być wpisane wprost.

Gdzie złożyć pozew, brak opłaty i zabezpieczenie

Pozew składasz do sądu rejonowego - wydziału rodzinnego i nieletnich. Właściwy jest sąd miejsca zamieszkania osoby uprawnionej albo pozwanego, przy czym w sprawach o alimenty powód może wybrać sąd swojego miejsca zamieszkania (art. 32 KPC). Dla rodzica z dzieckiem to zwykle najwygodniejsza opcja - sprawa toczy się „u siebie”.

Za złożenie pozwu nic nie zapłacisz. Prawo do alimentów niesie ze sobą ustawowe zwolnienie od opłat sądowych, którego podstawą jest art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wpisu od pozwu nie wnosisz, a zwolnienie obejmuje Cię automatycznie, bez odrębnego wniosku.

Dwie rzeczy działają na Twoją korzyść w czasie. Po pierwsze, zabezpieczenie - na wniosek sąd może udzielić zabezpieczenia alimentów i ustalić tymczasową kwotę płatną co miesiąc jeszcze przed wyrokiem (art. 753 KPC). Po drugie, rygor natychmiastowej wykonalności - wyrok zasądzający alimenty obowiązuje od ogłoszenia, bez czekania na uprawomocnienie (art. 333 §1 KPC), więc z egzekucją nie trzeba zwlekać.

Najczęstsze błędy

• Brak konkretnej kwoty i daty w petitum. Sąd orzeka w granicach żądania - „odpowiednie alimenty” to za mało. Wpisz kwotę miesięczną i datę początkową.
• Złożenie pozwu w sądzie okręgowym. Sprawy alimentacyjne należą do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich.
• Płacenie opłaty od pozwu. Dochodzący alimentów jest zwolniony z kosztów z mocy ustawy - nie wnoś wpisu „na zapas”.
• Pominięcie wniosku o zabezpieczenie. Bez niego czekasz na pieniądze do końca procesu, zamiast dostać tymczasową kwotę już na starcie.
• Brak dowodów na koszty utrzymania. Same twierdzenia nie wystarczą - dołącz rachunki, faktury i zestawienie miesięcznych wydatków.
• Mylenie możliwości z faktycznym dochodem. Liczy się też to, ile zobowiązany mógłby zarabiać - celowe „zaniżanie” dochodu nie zwalnia z obowiązku.

Napisz pozew o alimenty z Prawomatem

Zamiast szukać wzoru i pilnować, czy w petitum znalazła się kwota, data i wniosek o zabezpieczenie, skorzystaj z generatora. Prawomat przeprowadzi Cię przez pytania, ułoży pozew z wymaganymi elementami i przygotuje gotowy plik do pobrania.

Napisz pozew o alimenty

Chcesz najpierw zrozumieć zasady? Zajrzyj do wpisu Alimenty na dziecko - kto i kiedy musi je płacić, a po więcej pism procesowych - do działu Pozew.